Bảo đảm tiến độ Dự án thông luồng sông Hậu

Sau mấy năm “án binh bất động”, mới đây, Dự án xây dựng luồng cho tàu biển tải trọng lớn vào sông Hậu (gọi tắt là ĐTXD luồng sông Hậu) đã được Cục Hàng hải tái khởi động (sau khi được QH phê chuẩn ưu tiên nguồn vốn để thông luồng vào cuối năm 2015), đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng cao của khu vực đồng bằng sông Cửu Long và một phần cho nước bạn Campuchia.

Dự án ĐTXD luồng sông Hậu là dự án trọng điểm theo Quyết định số 412/QĐ-TTg ngày 11/4/2007 của Thủ tướng Chính phủ. Sau mấy năm chuẩn bị, đến tháng 12/2009, Dự án đã được triển khai thực hiện trên địa bàn ba xã Long Toàn, Long Khánh, Dân Thành, huyện Duyên Hải (Trà Vinh). Đến cuối năm 2011, dự án đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) giai đoạn 1, cơ bản hoàn thành công tác nạo vét sông Hậu và các hạng mục phụ trợ khác và đào mới được 3,9 km kênh Tắt… với tổng khối lượng hoàn thành và thanh toán gần 1.000 tỷ đồng.

Nhưng trong các năm 2012 và 2013, do khó khăn về nguồn vốn, dự án không thể triển khai tiếp nên không thể thông luồng sông Hậu vào cuối năm 2013 như kế hoạch đề ra. Chính vì thế mà đến nay, tàu hàng có tải trọng lớn nhất vào luồng sông Hậu chỉ khoảng 4.000 – 5.000 tấn, nên khoảng 80% lượng hàng hóa lưu thông bằng đường biển của khu vực đồng bằng sông Cửu Long vẫn phải tiếp chuyển qua các cảng khu vực Đông Nam Bộ. Chi phí tiếp chuyển từ khu vực Cần Thơ đến TP. HCM khoảng 8-15 USD/tấn. Chỉ tính riêng trong các năm 2011 đến 2013, mỗi năm có khoảng 28-30 triệu tấn hàng tổng hợp của khu vực đồng bằng sông Cửu Long phải tiếp chuyển qua các cảng ở TP.HCM với chi phí tiếp chuyển khoảng 250-300 triệu USD/năm. Dự báo đến năm 2020, số hàng hóa có nhu cầu vận chuyển của cả khu vực đồng bằng sông Cửu Long vào khoảng 80-90 triệu tấn/năm, thì chi phí tiếp chuyển sẽ lên đến nửa tỷ USD/năm. Chưa kể đến hệ lụy về ách tắc giao thông, tai nạn giao thông, ô nhiễm môi trường, hư hỏng hệ thống đường giao thông, tăng chi phí vận chuyển, giảm chất lượng sản phẩm… do việc vận chuyển số hàng hóa khổng lồ trên quãng đường bộ hàng trăm km.

Những tưởng dự án này sẽ tiếp tục đi vào ngõ cụt do thiếu vốn, nhưng mới đây, QH đã phê duyệt, bố trí nguồn vốn trái phiếu chính phủ hơn 6.000 tỷ đồng để hoàn thành việc thông luồng kỹ thuật sông Hậu. Ngày 15/3 vừa qua, tại Trà Vinh, Cục Hàng hải đã khởi công gói thầu 10A – xây dựng đê chắn sóng phía nam dài 2,4 km, cao trình 7,5 m và chính thức tái khởi động dự án ĐTXD luồng sông Hậu. Đây là một trong những gói thầu quan trọng và thi công trong điều kiện sóng gió, đầy khó khăn nên Tổng Công ty xây dựng Lũng Lô (thành viên đứng đầu liên doanh 4 nhà thầu xây dựng gói thầu này) đã chuẩn bị khá đầy đủ nhân lực, vật lực để bảo đảm tiến độ thi công công trình.

Toàn bộ dự án có tổng mức đầu tư 9.781 tỷ đồng, trong đó giai đoạn thông luồng kỹ thuật trị giá 6.626 tỷ đồng. Phó Giám đốc Ban quản lý Dự án Hàng hải 3, kiêm Trưởng ban điều hành Dự án ĐTXD luồng sông Hậu Nguyễn Anh Tuấn cho biết: “Trên cơ sở, “vừa chạy, vừa xếp hàng” từ nay đến tháng 7, chúng tôi phải đồng loạt khởi công các gói thầu, như: Nạo vét luồng kênh Tắt, nạo vét luồng sông Hậu và kênh Quan Bố Chánh, thi công bến phà qua kênh Tắt…”. Theo Cục trưởng Hàng hải Việt Nam Nguyễn Nhật: Dù khó khăn đến đâu cũng phải quyết tâm hoàn thành công trình đúng tiến độ vào cuối năm 2015, bao gồm các việc: cải tạo, nạo vét 46,5 km luồng và xây dựng hạ tầng kỹ thuật liên quan để giúp các tàu biển trọng tải 10.000 DWT đầy tải và 20.000 DWT giảm tải vào các cảnh sông Hậu. Như vậy, sau khi thông luồng, hằng năm sẽ có khoảng 50% số hàng hóa ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long thông qua các cảng trong khu vực, giảm được chi phí tiếp chuyển, góp phần giảm tải cho hệ thống đường bộ lên TP.HCM và nhóm cảng số 5; tăng sức cạnh tranh hàng hóa xuất khẩu cho các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời cho tuyến quá cảnh đi Campuchia (theo hiệp định giữa 2 nước Việt Nam và Campuchia về vận tải đường thủy). Và khi đó, hoàn toàn có thể phụ thu một khoản phí bằng khoảng một phần năm chi phí chuyển tiếp lên TP.HCM trong một thời gian nhất định để hoàn trả vốn vay và có kinh phí nạo vét luồng thường xuyên; tu bổ hệ thống hạ tầng phục vụ các cảng dọc sông Hậu… góp phần đắc lực cho việc phát triển kinh tế - xã hội khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

Cũng theo Cục trưởng Hàng hải Nguyễn Nhật: “Nếu không có gì thay đổi, đến năm 2016, cảnh Lạch Huyện (Hải Phòng – phía bắc) “xương sống” của nhóm cảng số 1 và luồng sông Hậu (phía nam) chính thức đi vào hoạt động cùng với sự nhộn nhịp của các nhóm cảng biển miền trung, nhóm cảng số 5 Cái Mép – Thị Vải và TP. HCM – các tỉnh lân cận, chúng ta sẽ có một hệ thống cảng biển đồng bộ giữa quy hoạch và đầu tư”.

Theo Thời nay