THCL Bảo vệ quyền lợi NTD là vấn đề luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm. Tuy nhiên, do phần lớn NTD vẫn chưa nắm rõ luật, chưa biết cách bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình đã khiến công tác phòng chống hàng giả hàng nhái, buôn lậu, gian lận thương mại… chưa đạt được kết quả như kỳ vọng.

NTD vẫn… “im lặng”

Mới đây, theo kết quả khảo sát của Cục Quản lý cạnh tranh (QLCT, Bộ Công thương), có đến 44% NTD lựa chọn phương án “im lặng” dù biết mình đang bị xâm phạm quyền lợi. Đây là con số báo động khi những vụ vi phạm về ATVSTP, chất lượng dịch vụ, chế độ bảo hành… đang có diễn biến phức tạp.

Nhằm có cái nhìn tổng quát đối với kết quả triển khai các hoạt động bảo vệ quyền lợi NTD trong thời gian qua, với sự hỗ trợ của Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ), Cục QLCT đã phối hợp với Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Công thương) khảo sát ý kiến, nhận thức của 3.000 NTD tại 12 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Kết quả khảo sát cho thấy, 70% số NTD được hỏi có biết đến Luật Bảo vệ quyền lợi NTD và 71% số người trả lời biết các quyền lợi cơ bản của NTD. Hơn một nửa số NTD (56%) tham gia khảo sát trả lời từng bị xâm phạm quyền lợi trong khoảng thời gian từ năm 2011 - 2015.

Trong đó, nhóm hàng hóa, dịch vụ được NTD phản ánh đã từng bị xâm phạm quyền lợi trong thời gian qua, gồm: Thực phẩm, nước giải khát (19,69%); đồ điện tử, gia dụng (13,05%); hàng hóa tiêu dùng hàng ngày (12,88%); điện thoại, viễn thông (9,17%); du lịch, nhà hàng (5,6%), y tế, chăm sóc sức khỏe (5,29%).

Thực tế, những khó khăn trong bảo vệ quyền lợi của NTD là do người dân còn thiếu thông tin, chấp nhận mua hàng chưa rõ nguồn gốc xuất xứ, không đảm bảo ATVSTP, còn tâm lý e ngại trong việc khiếu nại, tố cáo… Trong khi nguồn lực hỗ trợ cho công tác bảo vệ NTD còn rất hạn chế.

Bà Phạm Quế Anh, chuyên gia độc lập về bảo vệ quyền lợi NTD cho hay: “Nếu mỗi cá nhân, NTD đều có trách nhiệm với bản thân và xã hội thì công tác bảo vệ NTD sẽ hiệu quả hơn. Không nên quá trông chờ vào cơ quan nhà nước hay các hội bảo vệ NTD mà phải tự biết bảo vệ quyền lợi của mình trước...”.

Những dấu hiệu tích cực

Thực tế cho thấy, nếu NTD hiểu và ý thức được quyền lợi của mình, trình báo cơ quan chức năng, hội bảo vệ quyền lợi NTD khi quyền lợi bị xâm hại, thì hầu hết đều đòi lại được quyền lợi chính đáng.

Theo số liệu thống kê 6 tháng đầu năm, Cục QLCT đã tiếp nhận và xử lý 115 vụ việc khiếu nại bằng văn bản của NTD. Trong đó, có những vụ việc nghiêm trọng như vụ bảo hiểm Prevoir dừng tái tục hợp đồng với sự tham gia của rất nhiều NTD, hay như vụ việc lừa đảo trúng phiếu mua hàng qua điện thoại của Công ty Thái Dương Xanh...

Vụ việc xe ô tô Mazda3 All New bị lỗi “cá vàng” cũng là một ví dụ cụ thể. Từ cuối năm 2015, Cục QLCT nhận được đơn của nhiều NTD sử dụng sản phẩm ô tô Mazda3 All New 1.5L khiếu nại đối với Công ty CP Ô tô Trường Hải (THACO) liên quan đến việc cung cấp sản phẩm khuyết tật với hiện tượng hiển thị lỗi động cơ (Check engine – “cá vàng”).

Sau khi tiếp nhận đơn, Cục QLCT đã làm việc với NTD, Công ty THACO, Cục Đăng kiểm (Bộ GTVT), Cơ quan bảo vệ quyền lợi NTD Nhật Bản… để xác minh và làm rõ các thông tin có liên quan đến vụ việc.

Kết quả, đến tháng 6/2016, sau quá trình kiểm tra và thực hiện thủ tục, Công ty THACO đã có văn bản báo cáo Cục Đăng kiểm Việt Nam và Cục QLCT về việc sẽ chính thức tiến hành “Kiểm tra và khắc phục hiện tượng sáng Đèn báo kiểm tra động cơ trên xe Mazda3 All New (động cơ 1.5L)”.

Theo đó, các đại lý ủy quyền của Mazda trên toàn quốc sẽ chủ động mời khách hàng tới trạm dịch vụ để thực hiện chương trình. Chi phí kiểm tra, khắc phục và thay thế phụ tùng do Vina-Mazda chi trả hoàn toàn.

Vụ việc khiếu nại đối với dịch vụ ATM của SHB, Cục QLCT nhận được đơn của NTD có tên T.T.T.D vào tháng 4/2016, khiếu nại về việc rút tiền bằng thẻ của SHB tại máy ATM của NH TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB).

Mặc dù giao dịch không thành công, nhưng tài khoản của khách hàng T.T.T.D. vẫn bị trừ đi 2.000.000 đồng. NTD đã khiếu nại đến SHB, tuy nhiên vụ việc kéo dài 2 tháng mà không được giải quyết.

Sau khi nhận được đơn khiếu nại, Cục QLCT đã tiến hành làm việc với các bên liên quan để tư vấn, hỗ trợ cho các bên về nội dung vụ việc cũng như các quy định pháp luật bảo vệ quyền lợi NTD có liên quan. Trên cơ sở đó, các bên liên quan đã thống nhất phương án hòa giải và NH đồng ý hoàn tiền cho NTD…

Tuấn Ngọc