Để bảo đảm việc thực hiện đồng bộ quy định mới, Cục Hải quan vừa ban hành Công văn số 19677/CHQ-NVTHQ yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực triển khai hướng dẫn của Bộ Tài chính về chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hàng hóa thuộc diện chịu thuế bán vào khu phi thuế quan.
Văn bản được ban hành trên cơ sở Công văn số 11086/BTC-CST ngày 27/7/2026 của Bộ Tài chính nhằm hướng dẫn thực hiện Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Bãi bỏ quy định miễn thuế đối với hàng hóa đưa vào khu phi thuế quan
Điểm thay đổi quan trọng của Luật Thuế TTĐB là bãi bỏ quy định không chịu thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài vào khu phi thuế quan, hàng hóa từ nội địa bán vào khu phi thuế quan và hàng hóa mua bán giữa các khu phi thuế quan.
Theo đó, kể từ ngày 1/1/2026, hàng hóa thuộc diện chịu thuế TTĐB khi đưa vào khu phi thuế quan sẽ được áp dụng chính sách thuế tương tự như hàng hóa tiêu dùng trong thị trường nội địa, trừ các trường hợp được pháp luật quy định riêng.
Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh này xuất phát từ mục tiêu của thuế tiêu thụ đặc biệt là điều tiết hoạt động tiêu dùng đối với những mặt hàng Nhà nước cần quản lý. Đồng thời, chính sách mới góp phần mở rộng cơ sở thuế, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và hạn chế những bất cập trong quá trình thực thi.
Cùng với việc thay đổi chính sách, Bộ Tài chính cũng hướng dẫn cụ thể việc xác định người có trách nhiệm kê khai, nộp thuế TTĐB trong từng trường hợp để bảo đảm thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước.
Theo đó, đối với hàng hóa nhập khẩu trực tiếp từ nước ngoài vào khu phi thuế quan, doanh nghiệp trong khu phi thuế quan là người nộp thuế.
Trường hợp hàng hóa được mua trực tiếp từ doanh nghiệp sản xuất hoặc gia công trong nước thì doanh nghiệp sản xuất, gia công là đơn vị thực hiện kê khai và nộp thuế theo quy định.
Đáng chú ý, đối với hàng hóa được mua thông qua doanh nghiệp thương mại, không phân biệt là hàng nhập khẩu hay hàng sản xuất trong nước, nhà nhập khẩu đầu tiên hoặc doanh nghiệp sản xuất bán ra là chủ thể phải kê khai và nộp thuế TTĐB. Các doanh nghiệp thương mại ở các khâu lưu thông tiếp theo không phải kê khai, nộp thuế, kể cả khi bán hàng vào khu phi thuế quan.
Tránh phát sinh nghĩa vụ thuế nhiều lần
Một điểm đáng chú ý khác trong hướng dẫn của Bộ Tài chính là doanh nghiệp trong khu phi thuế quan sẽ không phải kê khai, nộp thuế TTĐB khi mua hàng hóa chịu thuế từ thị trường trong nước nếu hàng hóa đó đã hoàn thành nghĩa vụ thuế tại khâu nhập khẩu hoặc khâu sản xuất bán ra.
Quy định này nhằm tránh phát sinh nghĩa vụ thuế nhiều lần đối với cùng một hàng hóa, đồng thời tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình hạch toán, kê khai và quyết toán thuế.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp trong khu phi thuế quan, doanh nghiệp nhập khẩu, sản xuất, gia công và doanh nghiệp thương mại kinh doanh hàng hóa thuộc diện chịu thuế TTĐB, cơ quan hải quan khuyến nghị cần rà soát lại quy trình mua bán, hợp đồng, chứng từ và hồ sơ kê khai để xác định đúng chủ thể có trách nhiệm nộp thuế theo quy định mới.
Việc chính thức bãi bỏ cơ chế miễn thuế TTĐB đối với hàng hóa đưa vào khu phi thuế quan được đánh giá là bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách thuế, góp phần tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm tính công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế, đồng thời tạo hành lang pháp lý minh bạch và thống nhất cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
PV
