Theo Thông tư 58 của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, chủ doanh nghiệp siêu nhỏ được phép bố trí người làm kế toán là cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, vợ chồng, con đẻ, con nuôi hoặc anh chị em ruột.
Cụ thể, những người được phép thực hiện công việc kế toán trong doanh nghiệp siêu nhỏ gồm cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của người đại diện theo pháp luật; người đứng đầu; giám đốc hoặc tổng giám đốc; cấp phó của người đứng đầu; phó giám đốc hoặc phó tổng giám đốc phụ trách công tác tài chính - kế toán.
Không chỉ mở rộng đối tượng là người thân trong gia đình, Thông tư 58 còn cho phép doanh nghiệp siêu nhỏ bố trí người đang làm công tác quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ hoặc người được giao nhiệm vụ thường xuyên mua, bán tài sản trong doanh nghiệp làm kế toán.
Ngoài ra, doanh nghiệp siêu nhỏ có thể thuê dịch vụ làm kế toán theo quy định của pháp luật, phù hợp với nhu cầu hoạt động của đơn vị.
Thông tư 58 cũng quy định doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng. Trường hợp doanh nghiệp phân công người phụ trách kế toán thay cho kế toán trưởng thì người này được ký thay kế toán trưởng trên chứng từ kế toán, sổ kế toán và báo cáo tài chính của đơn vị.
Trong khi đó, theo quy định hiện hành tại Thông tư 132/2018 trước đây, doanh nghiệp siêu nhỏ chỉ được bố trí phụ trách kế toán và không bắt buộc phải có kế toán trưởng. Việc bố trí người làm kế toán cũng phải tuân thủ các quy định tại Nghị định 174/2016.
Theo Nghị định 174/2016, những người không được làm kế toán bao gồm cha mẹ, vợ chồng, con cái, anh chị em ruột của người đại diện theo pháp luật, người đứng đầu, giám đốc hoặc tổng giám đốc, cấp phó phụ trách tài chính - kế toán và kế toán trưởng trong cùng một đơn vị kế toán.
Tuy nhiên, quy định này không áp dụng đối với doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn do một cá nhân làm chủ sở hữu, doanh nghiệp không có vốn nhà nước và thuộc nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tương tự, người đang làm công tác quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ hoặc người thường xuyên thực hiện hoạt động mua bán tài sản trong cùng đơn vị kế toán cũng không được làm kế toán. Dù vậy, ngoại lệ vẫn được áp dụng đối với doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn do một cá nhân làm chủ sở hữu và doanh nghiệp siêu nhỏ không có vốn nhà nước.
Như vậy, việc cụ thể hóa các quy định tại Thông tư 58 được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp siêu nhỏ tận dụng hiệu quả nguồn nhân lực trong gia đình, qua đó góp phần giảm chi phí vận hành bộ máy nhân sự.
Phương Di
