Cụ thể, Bộ Tài chính đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 46/2020/NĐ-CP nhằm hiện đại hóa toàn diện thủ tục hải quan quá cảnh qua Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN (ACTS).
Theo Bộ Tài chính, trong giai đoạn 2020 - 2026, sự biến động phức tạp của địa chính trị và kinh tế toàn cầu đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc duy trì dòng chảy thương mại xuyên biên giới. Đối với ngành Hải quan, việc thực hiện Nghị định số 46/2020/NĐ-CP thời gian qua đã tạo nền tảng ban đầu cho việc triển khai Nghị định thư 7, nhưng cũng bộc lộ những điểm nghẽn về tốc độ và chi phí tuân thủ do phương thức thực hiện thủ tục còn mang tính truyền thống, sử dụng nhiều hồ sơ giấy.
Để khắc phục những hạn chế này, dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định số 46/2020/NĐ-CP được xây dựng trên cơ sở tuân thủ nghiêm ngặt Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và cụ thể hóa các yêu cầu về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo Quyết định số 1848/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Theo kế hoạch, Bộ Tài chính sẽ trình Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi vào tháng 9/2026. Đây là cột mốc quan trọng, không chỉ hoàn thiện khung pháp lý về thủ tục hải quan quá cảnh, mà còn khẳng định vai trò tiên phong của Việt Nam trong tiến trình hội nhập.
Với sự chuẩn bị bài bản từ tư duy quản lý đến hạ tầng kỹ thuật, ngành Hải quan đang từng bước cụ thể hóa mục tiêu xây dựng nền kinh tế số, lấy sự thuận lợi của doanh nghiệp và hiệu quả của chuỗi cung ứng làm thước đo cho sự cải cách.
Việc triển khai thành công dự thảo này sẽ là minh chứng rõ nét cho cam kết của Việt Nam trong việc thực thi các thỏa thuận quốc tế, góp phần xây dựng một hệ sinh thái thương mại hiện đại, minh bạch và phát triển bền vững trong khu vực ASEAN.
Theo Ban Giám sát quản lý về hải quan (Cục Hải quan), cơ quan quản lý xác định việc hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin là yếu tố then chốt để thông suốt quy trình. Cục Hải quan đang chủ trì phối hợp chặt chẽ với Ban Thư ký ASEAN để nâng cấp hạ tầng đường truyền, đảm bảo việc trao đổi dữ liệu giữa nút mạng Việt Nam và các quốc gia thành viên diễn ra theo thời gian thực.
Mục tiêu tiên quyết của dự thảo không chỉ là giảm thiểu tối đa các lỗi kỹ thuật gây ngắt quãng quy trình số, mà còn là đảm bảo doanh nghiệp có thể thực hiện thủ tục 24/7. Điều này sẽ tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc sửa đổi Hiệp định, Nghị định thư 7 và xây dựng các văn bản nội luật hóa đồng bộ trong tương lai…
Việc trang bị nhận thức đầy đủ về Hệ thống quá cảnh hải quan ACTS và kỹ năng sử dụng công nghệ sẽ tạo ra sự cộng hưởng, giúp các doanh nghiệp chủ động tối ưu hóa kế hoạch vận tải chuyên tuyến ASEAN.
Tuấn Ngọc
