Diễn biến này tiếp tục gióng lên cảnh báo về mức độ nguy hiểm của vi khuẩn Neisseria meningitidis, tác nhân gây bệnh nhiễm trùng cấp tính có thể cướp đi tính mạng bệnh nhân chỉ sau vài giờ phát bệnh.
Khó khăn lớn nhất trong việc phát hiện sớm bệnh não mô cầu nằm ở các dấu hiệu khởi phát rất giống cảm cúm thông thường, bao gồm sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, mệt mỏi và cảm giác buồn nôn. Sự tương đồng này khiến nhiều người chủ quan tự theo dõi hoặc tự điều trị tại nhà, tạo cơ hội cho vi khuẩn nhanh chóng tấn công vào đường máu và hệ thần kinh trung ương gây viêm màng não hoặc nhiễm trùng huyết. Thống kê chuyên môn cho thấy ngay cả khi được can thiệp kịp thời bằng kháng sinh, vẫn có khoảng 10 đến 15% người mắc viêm màng não do não mô cầu tử vong sau khi xuất hiện các triệu chứng ban đầu.
Bác sĩ chuyên khoa I Lê Thị Giao Thi thuộc Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cho biết, hiện có 6 nhóm huyết thanh gồm A, B, C, W, X và Y gây ra phần lớn các trường hợp bệnh não mô cầu xâm lấn nguy hiểm trên thế giới. Tại Việt Nam, hệ thống tiêm chủng đang cung ứng các loại vaccine phòng ngừa nhóm ACWY, nhóm B và nhóm BC. Mỗi sản phẩm sở hữu phạm vi bảo vệ riêng, đồng nghĩa việc tiêm một loại không thể ngăn ngừa được toàn bộ các nhóm vi khuẩn gây bệnh. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ chuyên khoa sẽ phải tư vấn phối hợp linh hoạt các dòng vaccine để mở rộng tối đa tấm lá chắn miễn dịch.
Đáng chú ý, độ tuổi bắt đầu sử dụng, số lượng mũi tiêm và lịch tiêm nhắc lại có sự khác biệt rất lớn giữa các loại vaccine. Có dòng sản phẩm được phép chỉ định cho trẻ sơ sinh từ 6 tuần hoặc 2 tháng tuổi, song cũng có loại chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng, 9 tháng tuổi hoặc lớn hơn. Do đó, phụ huynh không nên tự ý lựa chọn loại vaccine mà phải thông qua đánh giá chuyên môn của bác sĩ dựa trên tiền sử tiêm ngừa, thể trạng sức khỏe và nguy cơ phơi nhiễm thực tế. Trẻ nhỏ, thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên sinh hoạt trong môi trường nội trú tập thể và người bị suy giảm miễn dịch là những nhóm đối tượng cần được ưu tiên kiểm tra, tiêm đầy đủ các mũi vaccine theo khuyến cáo. Khi phát hiện người mắc bệnh trong gia đình hoặc tập thể, những người có tiếp xúc gần phải liên hệ ngay với cơ sở y tế để được đánh giá chỉ định dùng kháng sinh dự phòng, tuyệt đối không chờ đến khi phát triệu chứng mới đi khám hoặc tự ý uống thuốc ngoài danh mục.
Để bảo đảm an toàn dịch tễ học đường, HCDC khuyến cáo học sinh cần nghiêm túc thực hiện vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng mỗi khi ho hay hắt hơi và không dùng chung đồ dùng cá nhân như ly uống nước, khăn mặt, bàn chải đánh răng. Các phòng học và nơi ở phải thường xuyên mở cửa chính, cửa sổ để giữ không gian thông thoáng, không khí lưu thông liên tục. Bề mặt bàn ghế, đồ vật tiếp xúc hàng ngày cần được lau rửa sạch bằng chất tẩy rửa thông thường, quần áo và đồ vải phải giặt sạch phơi dưới ánh nắng mặt trời. Khi học sinh có biểu hiện nghi ngờ, phụ huynh cần đưa con đến bệnh viện thăm khám ngay và báo cho giáo viên chủ nhiệm. Về phía nhà trường, ngay khi ghi nhận ca bệnh, cần khẩn trương đưa học sinh đi điều trị, đồng thời thông báo tức thì cho cơ quan y tế địa phương để hướng dẫn giám sát và khoanh vùng dập dịch đúng quy trình.
Tâm An
