Cách đây chưa lâu, miền Trung ruột thịt vừa đi qua những ngày nước dữ. Lũ rút, nhưng phía sau là những nền nhà trơ trọi, những gia đình bỗng chốc mất chỗ nương thân khi Tết đã cận kề. Trong hoàn cảnh ấy, câu hỏi lớn nhất không chỉ là cứu trợ trước mắt, mà là: Người dân sẽ ăn Tết ở đâu, và bắt đầu lại cuộc sống từ đâu?
Chiến dịch Quang Trung được hình thành ngay sau chuyến thị sát của Thủ tướng đến vùng bị ngập lụt sâu nhất, bị ảnh hưởng nặng nề nhất – xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk và cuộc họp khẩn cấp sau chuyến thị sát. Chiến dịch Quang Trung được triển khai ngay lập tức để trả lời câu hỏi đó - một chiến dịch xây nhà thần tốc, chạy đua với từng ngày, từng giờ, với mục tiêu rất cụ thể và rất nhân văn: Bà con vùng lũ phải có nhà ở ổn định trước Tết.
Và hôm nay, khi những căn nhà cuối cùng đã hoàn thành, chiến dịch đang khép lại với những cuộc chia tay nghẹn ngào giữa người lính, người chiến sĩ công an và người dân.
Buổi chia tay diễn ra rất giản dị, nhưng xúc động đến lặng người. Những người lính nắm chặt tay bà con - cái nắm tay lưu luyến như muốn níu lại thêm một chút thời gian. Nhiều ánh mắt đỏ hoe. Có người quay đi thật nhanh để giấu giọt nước mắt vừa trào ra. Không chỉ người dân rơm rớm, mà cả những người lính- vốn quen với gian khổ, cũng không giấu được xúc động.
Không có nghi thức. Chỉ có những cái siết tay thật chặt, những lời cảm ơn chân thành, và những căn nhà còn mùi vôi mới hiện hữu giữa vùng lũ cũ- như một minh chứng sống động cho tình thần “lá lành đùm là rách”, nghĩa tình quân- dân.
Thần tốc để kịp có Tết
Sau thiên tai, người dân cần nhiều thứ: Lương thực, quần áo, hỗ trợ tài chính. Nhưng trên tất cả, họ cần một mái nhà để trở về - nơi cất giữ ký ức, nơi nuôi dưỡng hy vọng, nơi Tết có thể gõ cửa bước vào.
Chiến dịch Quang Trung ra đời để đáp ứng nhu cầu căn cốt ấy. Không kéo dài, không chờ đợi, chiến dịch được tổ chức như một cuộc chạy đua với thời gian, với một mốc hoàn thành được xác định rõ ràng: trước ngày 15/1/2026. Đó không phải là lời kêu gọi chung chung, mà là một mệnh lệnh dứt khoát, được người đứng đầu Chính phủ Phạm Minh Chính thúc đẩy bằng tinh thần quyết liệt, xuyên suốt từ chỉ đạo đến tổ chức thực hiện.
Trong bối cảnh Tết cận kề, mỗi ngày chậm trễ là thêm một ngày người dân phải sống trong lo lắng. Thần tốc, vì thế, không phải để lập thành tích, mà để lo trọn vẹn một cái Tết cho dân.
Khi mệnh lệnh hành chính gặp mệnh lệnh trái tim
Điều khiến Chiến dịch Quang Trung trở nên đặc biệt không chỉ là tốc độ, mà là tinh thần hành động. Ở đó, mệnh lệnh hành chính đã gặp mệnh lệnh của trái tim - mệnh lệnh phải làm nhanh hơn, quyết liệt hơn, vì đồng bào của chúng ta đang chờ.
Những người lính, những chiến sĩ công an bước vào chiến dịch với kỷ luật thép, nhưng cũng với sự ân cần rất đỗi đời thường. Có những ngày mưa lạnh, công việc vẫn tiếp diễn. Có những ca làm kéo dài đến tối muộn. Những bữa cơm vội được ăn ngay bên nền nhà còn dang dở. Mỗi viên gạch được đặt xuống không chỉ để dựng tường, mà để dựng lại cảm giác an toàn cho một gia đình.
Hình ảnh bộ đội, công an và các lực lượng dựng nhà sau lũ gợi lại một truyền thống quen thuộc mà bền bỉ: Khi dân gặp hoạn nạn, lực lượng vũ trang có mặt. Không ồn ào, không phô trương, nhưng kịp thời và đáng tin cậy.
Những ngôi nhà và niềm tin được dựng lại
Mỗi căn nhà hoàn thành là một dấu mốc của sự hồi sinh. Với người dân vùng lũ, đó không chỉ là chỗ che mưa nắng, mà là một lời khẳng định: họ không bị bỏ lại phía sau.
Trong buổi chia tay, có người nói rất khẽ: “Có nhà rồi, Tết này yên tâm lắm…” Câu nói ngắn ngủi, nhưng chứa đựng ý nghĩa của cả chiến dịch. Bởi sau tất cả, điều quý giá nhất mà Chiến dịch Quang Trung mang lại chính là niềm tin- niềm tin rằng trong lúc gian nan nhất, Nhà nước không đứng ngoài cuộc.
Những người lính rời đi, nhưng họ để lại phía sau những mái nhà vững chãi và những ánh mắt an tâm. Niềm tin ấy không dễ đo đếm bằng con số, nhưng lại là nền móng bền vững nhất cho sự phục hồi sau thiên tai.
Một bài học lớn về quản trị trong khủng hoảng
Nhìn từ góc độ rộng hơn, Chiến dịch Quang Trung cho thấy một cách làm rất đáng suy ngẫm trong quản trị quốc gia trước khủng hoảng. Đó là: Chỉ huy thống nhất, trách nhiệm rõ ràng; mục tiêu cụ thể, đo được và gắn trực tiếp với đời sống người dân; bộ máy rời bàn giấy, xuống hiện trường; lấy thời gian và sự an tâm của người dân làm thước đo hiệu quả.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, thiên tai ngày càng khó lường, những chiến dịch như Quang Trung không chỉ giải quyết tình huống trước mắt, mà còn gợi mở một chuẩn mực hành động: nhanh, đúng, nhân văn.
Khép lại chiến dịch, mở ra một mùa xuân
Chiến dịch Quang Trung kết thúc khi những người lính nói lời tạm biệt bà con. Nhưng dư âm của nó sẽ còn ở lại rất lâu - trong những bữa cơm Tết sum vầy, trong tiếng cười trẻ nhỏ dưới mái nhà mới, và trong ký ức của những gia đình đã đi qua lũ dữ mà không mất niềm tin và cả trong ký ức của Nhân dân cả nước.
Thần tốc dựng nhà để giữ Tết cho dân. Đó không chỉ là tinh thần của một chiến dịch, mà là giá trị cốt lõi của một Nhà nước vì dân, lấy con người làm trung tâm.
Bài viết của TS. Nguyễn Sĩ Dũng trên chinhphu.vn
