Nhiều năm qua, dù nhiều khu chung cư đã xuống cấp trầm trọng, nhưng hầu hết các dự án cải tạo nhà tại Hà Nội vẫn giậm chân tại chỗ. Trong khi người dân sống khốn khổ chờ dự án mà không biết ngày hoàn thành.

Mạng ai, người ấy sửa

Trên địa bàn Nghĩa tân, Giảng võ, Thành Công, Thanh xuân… có hàng chục dãy nhà tập thể  (NTT) cũ xây dựng từ những năm 70-80 của thế kỷ trước đang xuống cấp nghiêm trọng. Trong đó, nhiều khu NTT đang ở cấp báo động cần sớm di dời dân để cải tạo. Mặc dù các công trình NTT cũ này bị lún nghiêm hẳn về một đầu với nhiều vết nứt rộng ở các góc tường và khu vực cầu thang lên xuống, nhưng tốc độ thực hiện các dự án cải tạo vẫn ngang “ rùa bò”.

Để đối phó với tình trạng này,các hộ dân ở đây mạnh ai,nấy cơi nới, sửa chữa. Thông thường, nhà cơi nới sau làm to hơn nhà làm trước, chủ đến sau đục và khoét tường “ tàn bạo” hơn người ở trước mặt cho bốn bức tường nứt toác, nghiêng ngả. Đó là bức tranh ở NTT cũ Giảng Võ, Nghĩa Tân, Bách Khoa… tại các NTT cũ này, các hộ dân không chỉ lấn chiếm khoảng không, mà còn lấn chiếm vỉa hè đằng trước và đằng sau. Thậm chí, có người còn chiếm luôn cả sân chơi dành cho trẻ em, nắp bể nước, bể phốt. Mỗi khi xảy ra sự cố tắc nghẽn phải mất hàng tuần để thông tắc.

Điều nguy hiểm hơn là ở chỗ, các chủ nhà ở tầng một đã lấn chiếm hết những diện tích có thể, lại quay vào trong nhà đục phá tường. Thậm chí cưa bỏ bớt cột trụ của ngôi nhà để mở rộng diện tích sử dụng hoặc cho thuê. Việc làm ngang nhiên ấy diễn ra trong suốt nhiều năm nay mà không thấy các cơ quan chức năng nhắc nhở hoặc cưỡng chế, xử phạt.

Bác Nguyễn Văn Long ở NTT Thành Công cho biết: Trước năm 2000, không có chuyện tự ý sửa sang nhà. Nếu muốn khoan vào tường để đóng lại một cái đinh đều phải báo cáo tổ trưởng phụ trách an ninh trật tự của dãy nhà. Nhưng những năm trở lại đây người ta phá tường sửa sang vô tội vạ. Nhà có tiền thì cố vươn ra để chiếm khoảng không rồi làm lồng chim đưa ra từ 3 -4m. Nhà không có điều kiện cũng phải cố đưa ra từ 2-3m. Vậy là, việc cơi nới, treo lồng ở cả đằng trước và đằng sau đã tạo thành một “ phong trào” rộng khắp tại các NTT cũ.

Dự án chậm chạp, bế tắc

Dự án cải tạo dãy nhà A thuộc khu tập thể Nguyễn Công Trứ ( quận Hai Bà Trưng) đến nay vẫn chưa giải phóng xong mặt bằng. Ngoài số dân đã di dời tạm cư tại khu trung cư Vĩnh Hoàng ( quận Hoàng Mai), đến nay vẫn còn một số hộ dân chưa chấp thuận phương án bồi thường, di dời khỏi các tòa nhà xập xệ. “ Mấy năm nay hàng trăm con người phải sống trong cảnh thiếu thốn tạm bợ đủ đường để chờ dự án cải tạo nhà cũ hoàn thành, nhưng không biết lúc nào mới trở thành hiện thực. Giờ ai cũng muốn quay lại trở về nơi ở cũ để cuộc sống đi vào ổn định  chứ ngồi chờ dự án thế này biết đến bao giờ”, một hộ dân từng sống ở khu tập thể  Nguyễn Công trứ buồn rầu nói.

Tại dự án chung cư cũ B6, khu tập thể Giảng Võ, dù người dân đã di dời được mấy năm nay, nhưng dự án vẫn chưa xong giải phóng mặt bằng, trong khi tiền hỗ trợ thuê nhà cho người dân sắp hết. “ Khu đất B6 Giảng Võ được đánh giá là một khu đất “ vàng” nhưng giờ đây trở thành một chung cư hoang vì mãi vẫn chưa triển khai xây dựng”, ông Nguyễn Văn Quang ở khu B6, Giảng Võ bức xúc nói.

Theo các hộ dân, khi di dời họ được bố trí tạm cư hoặc được hỗ trợ tiền thuê nhà 5 triệu đồng/ tháng. Mặc dù, mức hỗ trợ là khá cao so quy định, nhưng không đủ bù chi phí thuê nhà thực tế tại Hà Nội, chưa tính đến giá nhà tăng lên hàng năm. “ Giá cả sinh hoạt ngày càng đắt đỏ, nếu dự án cứ chậm tiến độ như thế này thì không biết đến bao giờ người dân chúng tôi mới có thể trở về căn nhà của mình?”, Ông Quang đặt câu hỏi.

Hiện hầu hết các dự án cải tạo, xây mới chung cư cũ đều dậm chân tại chỗ bởi gặp nhiều vướng mắc. Vướng mắc dẫn đến chậm tiến độ  các dự án cải tạo, xây mới chung cư cũ hiện nay chính là vấn đề quy hoạch và vốn đầu tư. Hiện vẫn chưa có giải pháp hiệu quả để giải quyết yêu cầu khống chế về quy hoạch kiến trúc trong nội ô như hạn chế số tầng, hạn chế số dân và không tăng mật độ xây dựng …, nên các nhà đầu tư cũng không mấy mặn mà.

Cách đây chưa lâu , HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết về một số biện pháp cải tạo, xây dựng lại khu chung cư cũ xuống cấp trên địa bàn. Nhiều giải pháp đưa ra, trong đó có việc cho phép người dân trong phạm vi dự án góp vốn tham gia thực hiện cùng nhà đầu tư. Giải pháp này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tiến độ cải tạo chung cư cũ Hà Nội đang bế tắc. Thế nhưng, chính sách mới của Hà Nội dường như “ chìm vào quên lãng” trong bối cảnh hiện nay.

Theo Thời nay