Hải Phòng hiện có khoảng 15.000 cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm. Tuy nhiên, đa số các cơ sở nhỏ lẻ, hạ tầng kỹ thuật hạn chế, không đáp ứng được các điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP).


Nhỏ lẻ, tự phát

Trong số 1.200 cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm đang hoạt động, chỉ có duy nhất một cơ sở có quy mô công nghiệp. Các điểm còn lại hầu hết có quy mô nhỏ lẻ, giết mổ thủ công, nằm phân tán trong các khu dân cư.

Trên thực tế, việc kiểm soát và quản lý các cơ sở này còn nhiều bất cập. Phần lớn các điểm giết mổ không có hệ thống xử lý chất thải, sau khi giết mổ, chất thải được xả thẳng ra các sông, ao, hồ, cống thải chung của khu dân cư; việc vận chuyển sản phẩm không có xe chuyên dụng, sản phẩm không được đóng gói đúng quy định. Đến thời điểm này, Hải Phòng mới cấp giấy chứng nhận cho một cơ sở sản xuất rau an toàn. Thức ăn đường phố có khoảng 8.000 cơ sở (chiếm 53,3%) số cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm. Do phát triển tự phát nên rất ít cơ sở dịch vụ thức ăn đường phố được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện ATVSTP, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cao khi nguồn thực phẩm không đảm bảo an toàn.

Theo ông Đoàn Đức Chung, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng nông, lâm và thủy sản (Sở NN&PTNT Hải Phòng), từ đầu năm đến nay, đơn vị đã kiểm tra điều kiện đảm bảo ATVSTP tại 233 cơ sở sản xuất, kinh doanh nông, thủy sản. Kết quả, chỉ có 17 cơ sở xếp loại A, 203 cơ sở loại B và 13 cơ sở xếp loại C.

Qua kiểm tra 52 mẫu sản phẩm nông sản như nem chua, rau, thịt gà, thịt lợn, gan lợn, giò, chả, măng khô... tại 30 cơ sở kinh doanh hàng nông sản, có tới 22,5% mẫu phát hiện nhiễm vi khuẩn Ecoli và Salmonella, 10% mẫu có sử dụng hàn the trong chế biến thực phẩm... Chi cục đã gửi công văn tới các địa phương thông báo kết quả kiểm nghiệm mẫu tới các cơ sở vi phạm, yêu cầu khắc phục ngay các sai phạm, thực hiện quy định của Nhà nước về ATVSTP trong sản xuất, kinh doanh nông sản.

Bất cập trong quản lý

Nguyên nhân dẫn tới các vi phạm trên là do thông tin về thực phẩm an toàn cho người dân chưa được phổ biến rộng rãi. Mặt khác, công tác thanh kiểm tra, xử lý vi phạm về ATVSTP chưa được triển khai thường xuyên. Chế tài xử phạt còn mang tính hình thức nên người dân rất chủ quan khi sử dụng thực phẩm không an toàn.

Hệ thống quản lý chất lượng nông, lâm, thủy sản chưa triển khai rộng rãi từ thành phố đến các quận, huyện, xã, phường; việc kiểm soát chuỗi cung cấp thực phẩm chưa có sự liên kết, thống nhất giữa các ngành, đơn vị; cán bộ chuyên trách thiếu về số lượng, yếu về chuyên môn nghiệp vụ gây khó khăn trong công tác chỉ đạo, giám sát chất lượng ATVSTP và triển khai thực hiện nhiệm vụ. Hiện nay, công tác quản lý nhà nước về ATVSTP còn chồng chéo giữa các cơ quan chức năng dẫn đến hiệu quả kiểm tra xử lý chưa cao. Khi xảy ra sự cố về ATVSTP rất khó quy kết trách nhiệm cho các ngành, đơn vị.

Hiện số cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm do Sở NN&PTNT theo dõi, quản lý chiếm tỷ lệ rất thấp so với thực tế. Chỉ có trên 100 cơ sở (18 cơ sở sản xuất quy mô lớn, công nghiệp; trên 90 cơ sở sản xuất truyền thống, quy mô hộ gia đình) do Sở NN&PTNT trực tiếp quản lý. Để đảm bảo chất lượng những sản phẩn nông sản, thủy sản trong dịp cuối năm, các cơ quan chức năng cần tăng cường, phối hợp với các địa phương kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Nguyễn Minh