Chuẩn mực phải được cụ thể hóa trong công việc
Một tổ chức Đảng mạnh không chỉ thể hiện qua nghị quyết, chương trình hay các đợt học tập, quán triệt, mà còn được nhìn từ những việc cụ thể: cán bộ có làm đúng trách nhiệm; người đứng đầu có nêu gương; công việc có được giải quyết đúng quy định, đúng thời hạn; những vấn đề phát sinh có được nhìn thẳng và xử lý đến cùng.
Văn hóa Đảng vì thế trước hết phải được thể hiện trong phương thức lãnh đạo, cách cán bộ thực thi nhiệm vụ và cách đảng viên ứng xử với công việc, đồng chí, đồng nghiệp và Nhân dân.
Định hướng xây dựng văn hóa Đảng tại Lâm Đồng năm 2026 tiếp tục gắn xây dựng Đảng về đạo đức với thực hiện các chuẩn mực đạo đức cách mạng, trách nhiệm nêu gương và học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Nghị quyết của Tỉnh ủy về nhiệm vụ năm 2026 yêu cầu tăng cường xây dựng Đảng về đạo đức, thực hiện nghiêm trách nhiệm nêu gương; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng.
Ở cấp Trung ương, Quy định số 144-QĐ/TW của Bộ Chính trị đã cụ thể hóa các chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới. Các yêu cầu được đặt ra từ phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân đến bản lĩnh, trách nhiệm, liêm chính, kỷ cương và nêu gương.
Đáng chú ý, những chuẩn mực này được cụ thể hóa bằng các yêu cầu gắn với công việc hằng ngày: tận tâm, trách nhiệm, hoàn thành nhiệm vụ; không gây phiền hà, sách nhiễu; trung thực, công tâm; chấp hành kỷ luật; chống né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm; nói đi đôi với làm.
Khi chuẩn mực được cụ thể hóa thành những yêu cầu rõ ràng, việc xây dựng văn hóa Đảng không còn là câu chuyện mang tính khái niệm. Điều quan trọng tiếp theo là biến những yêu cầu ấy thành hành động, thói quen và cách làm thường xuyên trong mỗi tổ chức Đảng, mỗi cán bộ, đảng viên.
Chuẩn mực được xác lập là điểm khởi đầu; được thực hiện trong công việc hằng ngày mới tạo nên chuyển biến thực chất.
Từ học tập đến hành động, từ hành động thành nếp
Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là nhiệm vụ quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
Kết luận số 01-KL/TW của Bộ Chính trị yêu cầu gắn việc học tập và làm theo với thực hiện nhiệm vụ chính trị, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, tập trung giải quyết những vấn đề trọng tâm, bức xúc trong thực tiễn.
Năm 2026, yêu cầu này tiếp tục được cụ thể hóa. Chỉ thị 07-CT/TW ngày 13.7.2026 về đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới nhấn mạnh việc chuyển từ nhận thức sang hành động, từ học tập sang thực hành.
Thực tế cho thấy, nếu việc học tập chỉ dừng ở nghe báo cáo, nghiên cứu chuyên đề, viết bản đăng ký hay tham gia sinh hoạt thì “học” chưa chắc đã trở thành “làm”. Vì vậy, điều quan trọng là đưa những nội dung học tập vào công việc cụ thể.
Đại úy Mai Văn Mạnh, Đội trưởng Đội Chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Khu vực 3, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, chia sẻ: “Học tập và làm theo phải được thể hiện bằng hành động cụ thể. Cán bộ, chiến sĩ cần vận dụng kiến thức vào công tác chuyên môn, rèn luyện bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và ý thức phục vụ Nhân dân; chủ động nhận nhiệm vụ khó, phối hợp tốt với đồng đội. Với vai trò người chỉ huy, tôi luôn chú trọng nêu gương, đồng hành, động viên cán bộ, chiến sĩ biến những điều được học thành việc làm thiết thực, góp phần xây dựng đơn vị đoàn kết, vững mạnh”.
Học tinh thần trách nhiệm phải thể hiện qua cách cán bộ giải quyết công việc. Học phong cách gần dân phải thể hiện ở việc lắng nghe, đối thoại và giải quyết kiến nghị của người dân. Học tinh thần nêu gương phải thể hiện bằng việc người đứng đầu làm trước những việc khó. Học tính liêm chính phải thể hiện ở sự công tâm; học tính kỷ luật phải thể hiện bằng việc chấp hành nguyên tắc, quy trình và sự phân công.
Nói cách khác, thước đo của việc học không nằm ở số lần được học mà ở những thay đổi trong cách làm việc. Đây cũng là điểm chuyển từ giáo dục đạo đức sang xây dựng văn hóa.
Văn hóa tổ chức không chỉ hình thành từ các quy định. Quy định đặt ra giới hạn, còn văn hóa được tạo nên khi mỗi người tự giác biến chuẩn mực thành cách ứng xử và cách làm việc hằng ngày.
Kỷ luật không chỉ là chấp hành nội quy mà còn là làm đúng quy trình, đúng thẩm quyền, đúng thời hạn và giữ nguyên tắc của tổ chức. Liêm chính không chỉ là không tham nhũng mà còn là công tâm khi giải quyết công việc, không để quan hệ cá nhân chi phối quyết định, không gây phiền hà, sách nhiễu.
Những chuẩn mực ấy có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ: nhận trách nhiệm thay vì tìm lý do; người đứng đầu không đẩy việc khó cho cấp dưới; đảng viên thẳng thắn nhận khuyết điểm; cơ quan giải quyết công việc đúng hạn; cán bộ kiên nhẫn lắng nghe, giải thích cho người dân.
Mỗi việc làm có thể không tạo nên thành tích nổi bật, nhưng nếu được thực hiện đều đặn sẽ thành nếp. Khi nếp làm việc ấy lan tỏa trong tập thể, chuẩn mực không còn nằm trên giấy mà trở thành văn hóa.
Nêu gương bằng hành động, chuẩn mực được đo bằng kết quả
Điều này đặt ra yêu cầu cụ thể đối với người đứng đầu. Người đứng đầu không chỉ truyền đạt yêu cầu về kỷ luật mà phải chấp hành trước; không chỉ yêu cầu cấp dưới có trách nhiệm mà phải thể hiện trách nhiệm của mình; không chỉ yêu cầu đổi mới mà phải tạo điều kiện để cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Nêu gương vì vậy không chỉ là yêu cầu về đạo đức mà còn là phương thức lãnh đạo bằng hành động. Khi người đứng đầu làm việc nghiêm túc, công tâm, trách nhiệm và gần dân, những chuẩn mực ấy có điều kiện lan tỏa trong tập thể. Ngược lại, nếu chuẩn mực chỉ được yêu cầu ở cấp dưới mà không bắt đầu từ cấp trên, việc xây dựng văn hóa tổ chức khó tạo chuyển biến thực chất.
Trong triển khai học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh năm 2026, Lâm Đồng tiếp tục gắn nội dung này với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.
Xây dựng văn hóa Đảng là quá trình lâu dài. Không thể chỉ bằng một quy định, một cuộc vận động hay bản đăng ký mà tạo nên sự chuyển biến. Điều quyết định vẫn là hành động hằng ngày.
Đó là khi cán bộ đứng trước việc khó và không né tránh; người đứng đầu đối diện với hạn chế của tập thể và không đổ lỗi; đảng viên đứng trước lợi ích cá nhân và biết đặt lợi ích chung lên trước.
Đó còn là khi cán bộ tiếp xúc với người dân bằng thái độ tôn trọng; tổ chức Đảng thẳng thắn nhìn nhận những việc chưa làm được; kiểm tra, giám sát không chỉ để phát hiện sai phạm mà còn để cảnh báo, phòng ngừa; kỷ luật được thực hiện công bằng.
Đồng chí Thiều Hữu Quang, cán bộ Đội Chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Khu vực 3, chia sẻ: “Là cán bộ Đoàn, tôi luôn đi đầu trong công tác chuyên môn, phong trào Đoàn, hoạt động tình nguyện; chủ động nhận việc khó, cùng đồng đội hoàn thành nhiệm vụ. Tôi mong sự gương mẫu của mình lan tỏa tinh thần xung kích, trách nhiệm đến đoàn viên, thanh niên”. Nhiều năm liền, đồng chí đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở”.
Khi những hành động ấy trở thành cách làm thường xuyên, chuẩn mực không còn nằm trên văn bản mà trở thành nếp ứng xử, phương thức làm việc và văn hóa trong mỗi tổ chức Đảng.
Đó là lúc những chuẩn mực đạo đức bắt đầu có đời sống.
Xây dựng văn hóa Đảng là vấn đề lớn, nhưng điểm khởi đầu lại rất cụ thể: từ mỗi tổ chức Đảng, cơ quan, đơn vị và từng cán bộ, đảng viên. Văn hóa ấy được thể hiện trong cách nhận nhiệm vụ, tinh thần chịu trách nhiệm, ý thức chấp hành kỷ luật, cách giải quyết công việc, ứng xử với Nhân dân và thái độ thẳng thắn nhìn nhận khuyết điểm.
Ở Lâm Đồng, xây dựng văn hóa Đảng trong giai đoạn mới cần gắn chặt xây dựng Đảng về đạo đức với trách nhiệm nêu gương, kỷ luật, kiểm tra, giám sát, cải cách hành chính và phục vụ Nhân dân. Đây cũng là những nội dung được tỉnh xác định trong các định hướng, kế hoạch công tác năm 2026.
Bởi văn hóa Đảng không được đo bằng những điều nói về mình, mà bằng những việc cán bộ, đảng viên thực sự làm.
Chuẩn mực được xác lập là điểm khởi đầu. Được thực hiện là bước chuyển. Khi được tự giác thực hiện mỗi ngày và lan tỏa trong tập thể, chuẩn mực ấy mới trở thành văn hóa.
Từ chuẩn mực đến hành động; từ hành động thành thói quen; từ thói quen tạo nên văn hóa. Và ở điểm cuối của hành trình ấy là câu hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải tự trả lời: Mình đã làm gì để xứng đáng với trách nhiệm trước Đảng, trước Nhân dân.
Thanh Lâm
