Theo Bộ Tài chính, việc sửa đổi Nghị định được đặt ra trong bối cảnh cả nước đang triển khai sắp xếp tổ chức bộ máy hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bên cạnh đó, nhiều bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện các quy định hiện hành cũng cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn.
Dự thảo Nghị định tập trung vào ba nhóm nội dung chính gồm điều chỉnh thẩm quyền quản lý theo mô hình chính quyền địa phương mới, nâng cao chất lượng dữ liệu đăng ký phục vụ công tác quản lý thuế và tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.
Một trong những thay đổi lớn nhất là việc chuyển thẩm quyền đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã từ cấp huyện sang cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã. Đề xuất này được đưa ra nhằm bảo đảm sự phù hợp khi đơn vị hành chính cấp huyện kết thúc hoạt động theo lộ trình sắp xếp tổ chức bộ máy.
Theo dự thảo, UBND cấp xã sẽ được giao thêm trách nhiệm trong quản lý hoạt động đăng ký kinh doanh của khu vực kinh tế tập thể. Đồng thời, các địa phương phải bảo đảm nguồn lực, nhân sự cũng như hạ tầng công nghệ thông tin để kết nối và khai thác hiệu quả Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã.
Song song với việc phân cấp, Bộ Tài chính tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực này. Người dân và các tổ chức kinh tế tập thể sẽ thực hiện đăng ký trên môi trường điện tử thông qua tài khoản định danh điện tử, đăng nhập từ Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID.
Quy trình đăng ký trực tuyến cũng được rà soát, hoàn thiện theo hướng đơn giản, thống nhất và thuận tiện hơn. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định xác thực điện tử đối với cả người ủy quyền và người được ủy quyền khi thực hiện thủ tục đăng ký. Theo Bộ Tài chính, giải pháp này giúp hạn chế nguy cơ giả mạo thông tin cá nhân để thành lập hợp tác xã nhằm phục vụ các hành vi trục lợi, đồng thời nâng cao độ chính xác của cơ sở dữ liệu đăng ký.
Trong trường hợp người thực hiện thủ tục chưa có tài khoản định danh điện tử hoặc việc xác thực gặp sự cố kỹ thuật, dự thảo cũng đưa ra các phương án xử lý linh hoạt nhằm tránh ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết hồ sơ.
Một nội dung mới khác là bổ sung quy định về trình tự, thủ tục đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã theo bản án của tòa án hoặc phán quyết của trọng tài đã có hiệu lực pháp luật. Đây là vấn đề phát sinh trên thực tế nhưng chưa được quy định cụ thể trong Nghị định hiện hành.
Theo đó, hồ sơ được đơn giản hóa đáng kể, chỉ gồm giấy đề nghị đăng ký thay đổi và bản sao bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật. Việc bổ sung quy định này được kỳ vọng sẽ giúp các cơ quan đăng ký có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn trong quá trình xử lý hồ sơ.
Bên cạnh việc hoàn thiện quy định pháp lý, dự thảo cũng tiếp tục cắt giảm thời gian giải quyết nhiều thủ tục hành chính. Một số thủ tục được đề xuất rút ngắn từ 5 ngày làm việc xuống còn 3 ngày, từ 3 ngày xuống còn 2 ngày hoặc chỉ còn 1 ngày trong những trường hợp cụ thể.
Bộ Tài chính cho rằng việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các tổ chức kinh tế tập thể trong quá trình hoạt động và phát triển sản xuất, kinh doanh.
Đặc biệt, dự thảo bãi bỏ yêu cầu bắt buộc sử dụng chữ ký số chuyên dùng đối với cá nhân đã đăng nhập và xác thực thành công thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc VNeID khi thực hiện đăng ký trực tuyến. Đây được xem là giải pháp giúp giảm chi phí, giảm rào cản kỹ thuật và khuyến khích người dân sử dụng các dịch vụ công trực tuyến.
Theo Bộ Tài chính, việc ban hành Nghị định sửa đổi không chỉ bảo đảm sự đồng bộ của hệ thống pháp luật trong giai đoạn sắp xếp bộ máy hành chính mà còn góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, hiện đại và thuận lợi hơn cho khu vực kinh tế tập thể trong thời gian tới.
Minh Thành (t/h)
