Khủng hoảng niềm tin nội bộ và sự đứt gãy tri thức
Số liệu thống kê được công bố tại hội thảo cho thấy có khoảng 61% nhân sự bày tỏ sự lo ngại về nguy cơ mất việc làm khi AI tham gia sâu vào quy trình vận hành. Ông Nguyễn Tiến Huy, Tổng giám đốc Tổ hợp Truyền thông và Công nghệ Pencil Group, nhận định nỗi lo sợ này đang làm bộc lộ rõ những lỗ hổng quản trị, gây ra cuộc khủng hoảng niềm tin nội bộ và dẫn đến sự đứt gãy chia sẻ tri thức trong nhiều tổ chức.
Thực tế ghi nhận một bộ phận nhân sự hiện có xu hướng che giấu quy trình nghiệp vụ hoặc hạn chế chia sẻ bí quyết công việc vì e ngại bản thân sẽ bị công nghệ thay thế. Áp lực nặng nề nhất đang đè nặng lên đội ngũ quản lý cấp trung, những người vừa phải thúc đẩy chiến lược chuyển đổi AI từ ban lãnh đạo, vừa phải tìm cách trấn an tâm lý cho nhân viên cấp dưới. Nhiều doanh nghiệp vẫn mắc sai lầm khi coi AI như một công cụ công nghệ đơn thuần thay vì nhìn nhận đây là một cuộc tái cấu trúc toàn diện. AI không phải là một phần mềm cài đặt xong là hoàn tất, mà nó vận hành giống như một bộ phận mới trong cơ thể sống của doanh nghiệp.
Hệ thống quản trị bị chia cắt trong việc ra quyết định
Dưới góc độ quản trị tổ chức, ông Lâm Quang Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA), chỉ ra rằng nhiều doanh nghiệp hiện nay đang bị chia cắt nghiêm trọng về mặt dữ liệu và phương thức ra quyết định. Trong một tổ chức, quyền quyết định thường phân tán ở nhiều nơi, từ quy trình vận hành, phần mềm quản lý, kinh nghiệm cá nhân cho đến các ràng buộc về tài chính và pháp lý.
Sự phân tán này khiến doanh nghiệp rất khó nhìn nhận lại một cách hệ thống khi xảy ra các tình huống phát sinh, khó xác định rõ ai đã tham gia, căn cứ vào cơ sở nào để ra quyết định và kết quả sau đó dịch chuyển ra sao. Ông Nam nhấn mạnh các công cụ AI hay chatbot không phải là chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng trước pháp luật, trách nhiệm đó luôn thuộc về doanh nghiệp. Nếu nội tại tổ chức chưa quản trị tốt các quyết định của mình, AI sẽ không giúp giải quyết tận gốc vấn đề mà ngược lại, công nghệ sẽ khiến những điểm yếu vốn bị che khuất trong hệ thống bộc lộ nhanh và rõ ràng hơn.
Nền tảng dữ liệu là gốc rễ của AI tự trị
Ở khía cạnh vận hành kỹ thuật, ông Hoàng Trung Hiếu, Giám đốc Công nghệ Amazon Web Services (AWS) Việt Nam, khẳng định mô hình AI tự trị (Agentic AI) đã bắt đầu bước vào giai đoạn thực thi tại nhiều đơn vị. Việc ứng dụng giải pháp này có thể giúp doanh nghiệp cải thiện khoảng 25% hiệu quả vận hành và thúc đẩy tăng hơn 22% năng suất làm việc của nhân viên. Tuy nhiên, để cấu phần này tạo ra giá trị thực tế, doanh nghiệp bắt buộc phải xây dựng từ nền tảng dữ liệu chuẩn chỉnh.
Nếu nguồn dữ liệu đầu vào không chính xác, thiếu bối cảnh hoặc chưa được chuẩn hóa, hệ thống AI sẽ đưa ra các kết quả sai lệch, gợi ý sai, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định chiến lược của ban lãnh đạo và toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp. Để AI đạt hiệu quả, tổ chức phải sửa đổi từ gốc rễ dữ liệu và xem các tác vụ AI như một đồng nghiệp mới. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không chỉ mua thêm công cụ phần mềm, mà phải thiết kế lại toàn bộ cách thức lưu trữ, xử lý, chia sẻ dữ liệu cũng như phương thức phối hợp giữa con người và máy móc hằng ngày.
Tổng kết lại, các chuyên gia đồng thuận rằng nhiều tổ chức có thể thử nghiệm AI thành công ở quy mô phòng ban nhỏ, nhưng khi đưa vào vận hành thực tế trên diện rộng lại gặp trở ngại lớn do hệ thống chưa đủ ổn định, dữ liệu thiếu tin cậy và thiếu cơ chế giám sát. Cuộc cạnh tranh công nghệ sắp tới không đo đếm bằng việc doanh nghiệp sở hữu bao nhiêu công cụ AI, mà nằm ở năng lực quản trị tri thức, quản trị dữ liệu và quản trị quyết định. Một doanh nghiệp tự hành không thể được xây dựng bằng cách tích hợp thật nhiều tác vụ AI hay tự động hóa, mà chỉ được hình thành vững chắc khi tổ chức quản trị được các quyết định như một tài sản cốt lõi của mình.
Tâm An
