Thông tin trên được nêu trongKhảo sát thực trạng doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư ra nước ngoài năm tài chính 2025 do Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) công bố. Khảo sát được thực hiện từ ngày 19/8 đến 17/9/2025 tại 20 quốc gia và vùng lãnh thổ, thu về 5.109 phản hồi hợp lệ trong tổng số 12.900 doanh nghiệp được gửi phiếu.
Theo JETRO, tỷ lệ doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam dự báo có lãi trong năm tài chính 2025 (kết thúc vào tháng 3/2026) tăng 3,4 điểm phần trăm so với năm trước. Trong khu vực ASEAN, Việt Nam hiện đứng sau Philippines (75,3%) và Indonesia (69,1%), song đã vượt mức bình quân khu vực là 65,3%. Ở chiều ngược lại, tỷ lệ doanh nghiệp dự kiến thua lỗ tại Việt Nam giảm còn 17,6%, thấp hơn 1,7 điểm phần trăm so với năm 2024.
Xét theo lĩnh vực, nhóm doanh nghiệp chế tạo tiếp tục ghi nhận kết quả khả quan, với hơn 74% dự báo có lãi, cao hơn đáng kể so với mức 61,2% của nhóm phi chế tạo. Một số ngành như sợi – dệt may hưởng lợi từ sự phục hồi của đơn hàng xuất khẩu, trong khi lĩnh vực bán buôn, bán lẻ cải thiện lợi nhuận nhờ nhu cầu tiêu dùng nội địa tăng trở lại. Đáng chú ý, các ngành bất động sản, giáo dục và y tế ghi nhận tỷ lệ doanh nghiệp có lãi tăng trên 20 điểm phần trăm so với năm trước.
Về triển vọng năm tài chính 2026, có 47,6% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam kỳ vọng lợi nhuận tiếp tục cải thiện, cao hơn mức trung bình của khu vực châu Á - Thái Bình Dương (42,7%). Tuy nhiên, một số ngành như thiết bị vận tải và linh kiện thiết bị vận tải vẫn tỏ ra thận trọng, với trên 30% doanh nghiệp lo ngại tình hình kinh doanh có thể kém tích cực hơn.
Cùng với kết quả kinh doanh khả quan, Việt Nam tiếp tục là điểm đến hàng đầu trong kế hoạch mở rộng đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản. Có 56,9% doanh nghiệp cho biết sẽ mở rộng hoạt động trong 1 - 2 năm tới, tăng 0,8 điểm phần trăm so với năm trước và dẫn đầu ASEAN năm thứ hai liên tiếp. Tỷ lệ này ở ngành chế tạo đạt 51,1%, trong khi ngành phi chế tạo lên tới 61,7%. Các doanh nghiệp cho rằng động lực chính đến từ nhu cầu thị trường nội địa gia tăng và triển vọng xuất khẩu tích cực.
Ngược lại, chỉ 4,2% doanh nghiệp dự kiến thu hẹp hoạt động tại Việt Nam; tỷ lệ có ý định chuyển sang quốc gia khác hoặc rút lui chỉ ở mức 0,7%, cho thấy mức độ gắn bó cao của nhà đầu tư Nhật Bản với thị trường Việt Nam.
Khảo sát cũng ghi nhận xu hướng gia tăng nội địa hóa chuỗi cung ứng. Tỷ lệ doanh nghiệp Nhật Bản thu mua trong nước đạt 38,1%, tăng 1,5 điểm phần trăm so với năm trước. Đáng chú ý, tỷ lệ thu mua trực tiếp từ doanh nghiệp Việt Nam đạt 18,3%, mức cao nhất kể từ khi khảo sát được triển khai, và gần 50% doanh nghiệp cho biết mong muốn tiếp tục mở rộng nguồn cung nội địa.
Tuy vậy, thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam hiện nay vẫn là vấn đề nhân lực. Có 48,2% doanh nghiệp cho biết, việc tuyển dụng trong hai năm gần đây trở nên khó khăn hơn, đặc biệt tại khu vực miền Bắc và trong ngành chế tạo, nơi cạnh tranh lao động với các doanh nghiệp Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan ngày càng gay gắt.
Đánh giá về môi trường đầu tư, doanh nghiệp Nhật Bản ghi nhận những điểm mạnh của Việt Nam như quy mô thị trường lớn, tiềm năng tăng trưởng cao, chi phí nhân công tương đối cạnh tranh và sự ổn định chính trị xã hội. Tuy nhiên, các rủi ro vẫn nằm ở thủ tục hành chính và thuế còn phức tạp, cùng với hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, mức độ lo ngại cao hơn trung bình ASEAN trên 20 điểm phần trăm.
Ông Okabe Mitsutoshi, Trưởng đại diện JETRO tại TP. HCM nhận định, triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam vẫn tích cực trong trung hạn. Tuy nhiên, để duy trì sức hấp dẫn và tận dụng hiệu quả làn sóng đầu tư mới, Việt Nam cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.
Hậu Thạch (t/h)
