Giá điện ngày càng công khai minh bạch

Điện là một loại sản phẩm đặc biệt, có ảnh hưởng đến nhiều hoạt động kinh tế xã hội, cũng như đời sống sinh hoạt của người dân, vì thế chính sách giá điện, cũng như sự công khai minh bạch trong hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) điện luôn được cử tri cả nước quan tâm.

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri các tỉnh Hải Dương, Lâm Đồng, Kiên Giang, Bình Định, Thành phố Hồ Chí Minh về chính sách ổn định giá điện, tăng cường tính minh bạch trong lộ trình tăng giá và tạo lập môi trường cạnh tranh với nước ngoài gửi tới kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIII của Ban Dân nguyện - Ủy ban Thường vụ Quốc hội chuyển tới Bộ Công Thương vào tháng 12/2014. Với vai trò là Bộ được giao quản lý nhà nước về lĩnh vực năng lượng nói chung, trong đó có điện năng, Bộ Trưởng Bộ Công Thương đã có văn bản số 875/BCT-KH ngày 26/01/2015 trả lời cử tri với các nội dung nêu trên vào tháng 1/2015. Báo Công Thương xin tóm lược một số nội dung quan trọng.

Giá điện theo cơ chế thị trường

Ngày 11/11/2013, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 2165/QĐ-TTg, phê duyệt khung giá bán lẻ điện bình quân các năm 2013-2015. Theo đó, giá điện bán lẻ bình quân giai đoạn này tối thiểu là 1.437 đồng/kWh và tối đa là 1.835 đồng/kWh. Việc điều chỉnh giá không được thấp hơn mức tối thiểu và cao hơn mức tối đa của khung giá theo cơ chế điều chỉnh giá bán điện tại Quyết định số 69/2013/QĐ-TTg ngày 19/11/2013 của Thủ tướng Chính phủ.

Cũng theo quy định tại Quyết định số 69/2013/QĐ-TTg có hiệu lực từ 10/01/2014, giá điện sẽ được thực hiện theo cơ chế thị trường, nghĩa là trong năm tài chính, giá điện bình quân được xem xét điều chỉnh tăng hoặc giảm khi thông số đầu vào cơ bản gồm giá nhiên liệu, tỷ giá ngoại tệ và cơ cấu sản lượng điện phát...có biến động so với cơ sở tính giá trước đó.

Bên cạnh đó, hàng năm căn cứ kết quả kiểm tra, tính toán giá thành SXKD điện năm tài chính, tình hình sản xuất kinh doanh của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và tình hình kinh tế xã hội, Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính xem xét điều chỉnh giá bán điện bình quân; Thời gian điều chỉnh giá giữa hai lần liên tiếp tối thiểu là 6 tháng với nguyên tắc công khai minh bạch. Trường hợp cần thiết, Nhà nước sử dụng Quỹ bình ổn giá và các biện pháp theo quy định để bình ổn giá điện nhằm giảm thiểu tác động bất lợi đến ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội.

Như vậy, giá bán điện bình quân các năm 2013-2015 sẽ được thực hiện theo quy định tại Quyết định số 69/2013/QĐ-TTg và trong phạm vi khung giá quy định tại Quyết định số 2165/QĐ-TTg, tuy nhiên thời điểm điều chỉnh và lượng điều chỉnh sẽ được căn cứ vào tình hình kinh tế - xã hội của từng thời kỳ.

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng trong một lần trả lời chất vấn tại Quốc hội

Công khai minh bạch

Trong các năm vừa qua, Bộ Công Thương đã thực hiện công khai minh bạch đối với hoạt động SXKD điện thông qua việc ban hành và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành các văn bản quy phạm pháp luật quy định về cơ chế điều chỉnh giá bán điện; cơ cấu biểu giá; quy định về kiểm tra và công khai giá thành sản xuất kinh doanh điện hàng năm; các thông tư quy định về cơ chế giá điện các khâu phát điện, truyền tải, quản lý ngành; quy định về thị trường phát điện cạnh tranh.

Ngoài ra, thực hiện quy định về kiểm tra, công bố giá thành SXKD điện theo Quyết định số 24/2011/QĐ-TTg ngày 15/4/2011 của Thủ tướng Chính phủ về điều chỉnh giá bán điện theo cơ chế thị trường, từ năm 2011 Tổ công tác liên ngành gồm Bộ Công Thương, Bộ Tài Chính, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng VN đã triển khai công tác kiểm tra giá thành SXKD điện của EVN từ 2010-2013. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, Bộ Công Thương đã họp báo công bố công khai các nội dung về giá thành SXKD cũng như tình hình hoạt động (lỗ/lãi) của EVN cho từng năm.

Để tăng cường hơn nữa việc công khai, minh bạch hoạt động SXKD điện, ngày 22/4/2014, Bộ Công Thương đã ban hành Chỉ thị 11/CT-BCT quy định chi tiết, cụ thể về các nội dung, hình thức, phương thức, thời gian cần công khai, phân công cụ thể đơn vị thực hiện việc công khai, địa chỉ tra cứu, truy cập thông tin các nội dung công khai minh bạch với hoạt động kinh doanh điện, xăng dầu với 3 nội dung chính gồm (1) Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền về các cơ chế chính sách giá, cơ chế quản lý điều hành giá điện để tạo cơ sở giúp người tiêu dùng, doanh nghiệp và xã hội nắm được các quy định pháp luật về quản lý giá, hiểu và giám sát việc quản lý điều hành, điều chỉnh giá điện có tuân thủ hay không các quy định của Pháp luật.; (2) Nhằm tạo điều kiện cho người tiêu dùng và xã hội có thông tin, số liệu để dễ dàng giám sát các hoạt động quản lý, SXKD điện như yếu tố cấu thành giá điện, phương án điều chỉnh giá điện gồm kế hoạch, cơ cấu sản xuất cung ứng điện, các định mức chi phí làm căn cứ tính toán giá, tỷ lệ tổn thất, biến động đầu vào, thông tin về hoạt động kinh doanh của EVN (báo cáo quyết toán có kiểm toán, tiền lương, thù lao, thưởng của từng viên chức quản lý doanh nghiệp); (3) Tổ chức thực hiện trên cơ sở phân công cụ thể trách nhiệm của các đơn vị trong Bộ Công Thương và doanh nghiệp trong việc thực hiện tuyên truyền, công bố thông tin; phương tiện, thời gian và tần suất công bố các thông tin theo quy định, đảm bảo thông tin thống nhất, thường xuyên, liên tục tới người tiêu dùng và xã hội...

Theo Báo Công Thương