Giải ngân đạt 5,6% sau hai tháng
Theo thông tin từ Bộ Tài chính, căn cứ quy định của Luật Đầu tư công, các nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ, Chính phủ Việt Nam và Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã giao kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2026 cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương với tổng mức hơn 995 nghìn tỷ đồng. Mức vốn này cao hơn khoảng 93 nghìn tỷ đồng so với kế hoạch năm 2025, cho thấy quyết tâm đẩy mạnh đầu tư công nhằm tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.
Trong tổng số vốn được giao, vốn ngân sách Trung ương (NSTW) chiếm hơn 345 nghìn tỷ đồng, trong khi vốn ngân sách địa phương (NSĐP) chiếm trên 650 nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, theo số liệu cập nhật đến thời điểm báo cáo, kế hoạch vốn cân đối NSĐP năm 2026 do các địa phương chủ động giao tăng thêm hơn 12.932 tỷ đồng so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao ban đầu.
Về tiến độ thực hiện, Bộ Tài chính cho biết tính từ đầu năm đến ngày 28/2/2026, tổng số vốn giải ngân đạt hơn 55.739 tỷ đồng, tương đương 5,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn NSTW giải ngân khoảng 10.178 tỷ đồng, đạt 2,9%; vốn NSĐP đạt hơn 45.561 tỷ đồng, tương ứng 7%.
So với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân hai tháng đầu năm 2026 tương đương về tỷ lệ, song cao hơn về số tuyệt đối hơn 10.928 tỷ đồng. Điều này phản ánh quy mô vốn năm nay lớn hơn đáng kể, dù áp lực giải ngân vẫn rất nặng nề.
Tính đến hết tháng 2/2026, so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, có 6 bộ, cơ quan trung ương và 14 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân từ mức bình quân chung cả nước trở lên. Các đơn vị này gồm: Ngân hàng Chính sách xã hội; Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam; Bộ Tư pháp; Bộ Công Thương; Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Bộ Công an; cùng các địa phương như Điện Biên, Lai Châu, TP. Hải Phòng, Lạng Sơn, TP. Hồ Chí Minh, Hà Tĩnh, Cà Mau, Gia Lai, Hà Nội, Thái Nguyên, TP. Cần Thơ, Khánh Hòa, Ninh Bình và TP. Đà Nẵng.
Ngược lại, còn 29 bộ, cơ quan trung ương và 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung của cả nước. Trong đó, có tới 25 bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1% hoặc chưa thực hiện giải ngân.
Áp lực lớn trong năm đầu kỳ trung hạn
Theo Bộ Tài chính, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, đồng thời ghi nhận mức vốn đầu tư công cao nhất từ trước đến nay. Điều này khiến áp lực giải ngân ngay từ những tháng đầu năm tăng mạnh.
Bên cạnh đó, nhiều yếu tố cơ bản từng ảnh hưởng đến giải ngân trong năm 2025 tiếp tục tồn tại, như vướng mắc trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng; tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng; nguy cơ biến động giá nguyên vật liệu khi hàng loạt công trình quy mô lớn được triển khai đồng loạt; cùng với diễn biến thời tiết thất thường.
Đáng lưu ý, năm 2026 cũng là năm chuyển tiếp về thể chế khi nhiều văn bản pháp luật mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Việc áp dụng các cơ chế, chính sách mới có thể phát sinh những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện, ảnh hưởng nhất định tới tiến độ giải ngân.
Thu ngân sách tăng 13,1%, chi tăng 11%
Trong bối cảnh giải ngân đầu tư công còn nhiều áp lực, tình hình thu – chi ngân sách nhà nước hai tháng đầu năm ghi nhận những tín hiệu tích cực. Số liệu của Bộ Tài chính cho thấy, thu NSNN đạt 601,3 nghìn tỷ đồng, bằng 23,8% dự toán năm và tăng 13,1% so với cùng kỳ 2025.
Trong đó, thu nội địa đạt 558,1 nghìn tỷ đồng, bằng 25,4% dự toán, tăng 15% so với cùng kỳ; thu từ dầu thô đạt khoảng 5,1 nghìn tỷ đồng, bằng 11,9% dự toán, giảm 42,2% so với cùng kỳ; thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 38 nghìn tỷ đồng, bằng 13,7% dự toán, tăng 1,2% so với cùng kỳ.
Ở chiều chi, tổng chi cân đối NSNN hai tháng đầu năm ước đạt 311 nghìn tỷ đồng, bằng 9,8% dự toán và tăng 11% so với cùng kỳ năm 2025.
Với quy mô vốn đầu tư công kỷ lục và yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng trong năm đầu của giai đoạn trung hạn mới, tiến độ giải ngân trong các quý tới sẽ đóng vai trò then chốt, không chỉ đối với hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn tác động trực tiếp đến đà phục hồi và phát triển kinh tế.
Phương Thảo(t/h)
