(TH&CL) Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa họp báo công bố các quyết định điều chính các mức lãi suất chủ chốt từ ngày 18/3. Song kỳ vọng giảm các mức lãi suất điều hành nhằm góp phần kích thích tăng trưởng tín dụng có thành hiện thực, khi lãi suất không phải là yếu tố quyết định tất cả?


Lãi suất đồng loạt giảm

Theo quyết định của NHNN, lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng giảm từ 1,2%/năm xuống 1%/năm; lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng giảm từ 7%/năm xuống 6%/năm; lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng tại quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô giảm từ 7,5%/năm xuống 6,5%/năm; lãi suất tiền gửi có kỳ hạn từ 6 tháng trở lên do tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài ấn định trên cơ sở cung - cầu vốn thị trường.

Bên cạnh đó, lãi suất tái cấp vốn cũng giảm từ 7%/năm xuống 6,5%/năm; lãi suất tái chiết khấu từ 5%/năm xuống 4,5%/năm; lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn trong thanh toán bù trừ của NHNN đối với các ngân hàng từ 8%/năm xuống 7,5%/năm.

Đồng thời, lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi của tổ chức là người cư trú, tổ chức là người không cư trú (trừ tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài) là 0,25%/năm; lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi của cá nhân là người cư trú, cá nhân là người không cư trú giảm từ 1,25%/năm xuống 1%/năm.

Đáng chú ý, lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND đối với các nhu cầu vốn phục vụ nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao giảm từ 9%/năm xuống 8%/năm; lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND của quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô đối với các nhu cầu vốn này giảm từ 10%/năm xuống 9%/năm.

Thực hiện chủ trương của Chính phủ tại Nghị quyết số 14/NQ-CP phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 2/2014, ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị về sản xuất và tiêu thụ lúa, gạo vùng Đồng bằng sông cửu Long ngày 15/3/2014, trong thời gian tới NHNN sẽ quy định mức lãi suất cho vay đối với các doanh nghiệp thực hiện thu mua tạm trữ vụ đông xuân 2014 tối đa là 7%/năm; mức lãi suất cho vay trong chương trình thí điểm các mô hình liên kết, ứng dụng công nghệ cao và thúc đẩy xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp tối đa là 7%/năm đối với khoản vay ngắn hạn và tối đa là 10 - 10,5%/năm đối với khoản vay trung, dài hạn.

Ông Trần Xuân Hoàng, Phó tổng giám đốc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) khẳng định: Từ đầu năm tới giờ tốc độ tăng trưởng huy động vốn của các NHTM vẫn cao hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng tín dụng. Như vậy, việc hạ lãi suất là hoàn toàn hợp lý để tạo sự cân bằng hợp lý và hiệu quả sử dụng vốn của NH khi huy động vốn vào và cho vay. Hạ lãi suất huy động là tạo điều kiện để hạ lãi suất cho vay, kích thích tăng trưởng tín dụng... Việc hạ lãi suất huy động ảnh hưởng một phần đến việc huy động vốn, có giảm nhưng không nhiều mà vẫn duy trì được nguồn đáp ứng nhu cầu của bộ phận tín dụng.

Để “tiền đẻ ra tiền”

TS. Nguyễn Đức Hưởng, Phó chủ tịch thường trực HĐQT LienVietPostBank khẳng định: Việc NHNN quyết định điều chỉnh hạ lãi suất là biện pháp tích cực, rất hợp lý trong điều kiện kinh tế hiện nay... Giảm lãi suất chưa đến mức giảm nguồn huy động tiết kiệm bởi đây vẫn được coi là kênh đầu tư an toàn nhất... Đặc biệt, khi lãi suất đồng loạt hạ, riêng đối với các khoản vay cũ, các ngân hàng cũng xem xét điều chỉnh giảm lãi suất xuống chứ không bao giờ để lãi suất quá cao.

Trần lãi suất huy động giảm xuống 6%/năm, liệu thị trường ngân hàng khó tránh khỏi hiện tượng người dân đi rút vốn ra đầu tư vào các kênh khác như chứng khoán hoặc bất động sản không. Song TS. Nguyễn Đức Hưởng nhận định: Con số đó không nhiều vì Ngân hàng Nhà nước chỉ hạ lãi suất dưới 6 tháng, còn 6 tháng trở lên vẫn được áp dụng theo cơ chế thỏa thuận. Tuy nhiên, một điều doanh nghiệp quan tâm là bao giờ lãi suất cho vay dài hạn giảm. Từ việc giảm nguồn ngắn hạn, tăng nguồn trung, dài hạn sẽ tạo mặt bằng lãi suất mới cả cho vay, huy động, “nước nổi thì thuyền nổi”, ông Hưởng ví von.

Vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ đối với doanh nghiệp mà cả nhà băng là dù lãi suất hạ nữa,  nhưng không kích cầu thì doanh nghiệp chưa thoát được khó khăn, đương nhiên ngân hàng lại rơi vào cái vòng luẩn quẩn: thừa vốn. Dư luận băn khoăn là, sự thật dù lãi suất có hạ nhưng việc tiếp cận vốn đối với doanh nghiệp vẫn khó, có thể do họ không có đầu ra, trông chờ mãi vào chính sách tiền tệ có ổn? Phó thống đốc NHNN Nguyễn Đồng Tiến khẳng định: Giảm lãi suất là biện pháp đẩy mạnh tín dụng, gắn kết tổ chức tín dụng với doanh nghiệp, khách hàng, tạo mối liên kết trong hỗ trợ sản xuất kinh doanh, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, giảm lãi suất chỉ là một trong các biện pháp điều hành tiền tệ của điều hành kinh tế vĩ mô, khuyến khích tăng trưởng kinh tế đòi hỏi nhiều biện pháp đồng bộ khác của cơ quan quản lý...

Hà Thu