Từ thu hút vốn sang lựa chọn dự án
8 tháng năm 2026, Hà Nội thu hút khoảng 3,74 tỷ USD vốn FDI, tương đương hơn 83% mục tiêu 4,5 tỷ USD của cả năm. Đáng chú ý, lĩnh vực hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn, với khoảng 2,24 tỷ USD, tương đương gần 60% tổng vốn thu hút.
Cơ cấu này cho thấy dòng vốn quốc tế vào Hà Nội đang có sự dịch chuyển nhất định sang những lĩnh vực có hàm lượng tri thức cao hơn. Đây cũng là hướng phù hợp với lợi thế của Thủ đô khi sở hữu hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu, đội ngũ nhân lực trình độ cao và hệ sinh thái khoa học, công nghệ ngày càng phát triển.
Trong giai đoạn mới, một dự án FDI không chỉ được nhìn nhận qua số vốn mang vào mà còn qua những giá trị có thể tạo ra sau khi đi vào hoạt động. Khả năng ứng dụng công nghệ tiên tiến, đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực, sử dụng hiệu quả đất đai, tài nguyên và tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao đang trở thành những tiêu chí quan trọng hơn.
Cách tiếp cận này cũng giúp Hà Nội hạn chế nguy cơ thu hút những dự án sử dụng nhiều đất, lao động phổ thông hoặc công nghệ trung bình nhưng đóng góp chưa tương xứng với các nguồn lực và ưu đãi được hưởng.
Các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, đổi mới sáng tạo, tài chính và dịch vụ chất lượng cao vì thế được xác định là những hướng có nhiều tiềm năng. Đây đều là các ngành có khả năng tạo giá trị lớn và phù hợp với định hướng phát triển kinh tế dựa nhiều hơn vào tri thức và công nghệ.
Giá trị của FDI nằm ở khả năng kéo doanh nghiệp Việt cùng phát triển
Nếu chỉ dừng ở việc đưa vốn và xây dựng cơ sở sản xuất, tác động của FDI đối với nền kinh tế sẽ khó phát huy hết tiềm năng. Với Hà Nội, yêu cầu quan trọng hơn là tạo ra sự kết nối giữa doanh nghiệp nước ngoài và khu vực doanh nghiệp trong nước.
Khi doanh nghiệp Việt Nam có thể trở thành nhà cung ứng linh kiện, nguyên vật liệu, dịch vụ hoặc tham gia các khâu nghiên cứu, thiết kế, phát triển sản phẩm cho các tập đoàn nước ngoài, giá trị của dòng vốn FDI sẽ được nhân lên. Không chỉ có thêm vốn, nền kinh tế còn có cơ hội tiếp nhận công nghệ, phương thức quản trị và tiêu chuẩn sản xuất mới.
Đây cũng là lý do nguyên tắc “ưu đãi đi kèm cam kết” ngày càng được chú trọng. Các dự án được hưởng chính sách hỗ trợ cần có những cam kết cụ thể về tiến độ, công nghệ, đào tạo nhân lực, nghiên cứu phát triển và liên kết với doanh nghiệp trong nước.
Luật Thủ đô năm 2026, có hiệu lực từ ngày 1/7, được kỳ vọng tạo thêm dư địa để Hà Nội chủ động lựa chọn nhà đầu tư chiến lược và thiết kế chính sách phù hợp với những dự án có tính chất quan trọng. Cùng với đó, các nghị quyết của HĐND thành phố về thu hút nhà đầu tư chiến lược, ưu đãi và hỗ trợ đầu tư, cũng như phát triển khu công nghệ cao tạo thêm công cụ để Thành phố thực hiện chính sách thu hút có chọn lọc.
Song song với ưu đãi, môi trường đầu tư cũng cần tiếp tục được cải thiện. Thủ tục nhanh hơn, chuyển đổi số mạnh hơn và cơ chế hỗ trợ nhà đầu tư hiệu quả hơn sẽ giúp Hà Nội tăng sức cạnh tranh mà không phải phụ thuộc đơn thuần vào ưu đãi về đất đai hay chi phí.
Danh mục dự án kêu gọi đầu tư của Thành phố đang hướng tới nhiều lĩnh vực như khu, cụm công nghiệp, khoa học - công nghệ, giao thông, môi trường, logistics và hạ tầng đô thị. Đây là cơ sở để Hà Nội chủ động hơn trong việc tìm kiếm những dòng vốn phù hợp với quy hoạch và chiến lược phát triển.
Trong cuộc cạnh tranh thu hút FDI, lợi thế của Hà Nội vì thế không chỉ nằm ở quy mô thị trường. Khả năng cung cấp nhân lực chất lượng cao, kết nối với hệ thống nghiên cứu - đổi mới sáng tạo và tạo dựng hệ sinh thái doanh nghiệp sẽ ngày càng quyết định sức hấp dẫn của Thủ đô.
Mục tiêu cuối cùng không phải là thu hút được nhiều dự án nhất, mà là mỗi dự án FDI phải tạo thêm một năng lực mới cho nền kinh tế. Khi vốn ngoại kéo theo công nghệ, nhân lực, doanh nghiệp cung ứng và năng lực quản trị, FDI mới thực sự trở thành động lực cho tăng trưởng dài hạn của Hà Nội.
Minh Thành (t/h)
