Ngày 3/5, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đã kiểm tra thực tế tại Nhà máy điện rác Seraphin thuộc khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn, phường Tùng Thiện. Đây là khu vực đã chôn lấp rác trong khoảng 20 năm, gây ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân tại khu vực Sơn Tây và Ba Vì trước khi thực hiện sắp xếp lại đơn vị hành chính.
Tại đây, dự án Nhà máy điện rác Seraphin do Tập đoàn AMACCAO làm chủ đầu tư thông qua Công ty cổ phần Công nghệ môi trường xanh Seraphin đang vận hành với công suất xử lý 2.250 tấn rác mỗi ngày đêm, phát điện 37MW, tổng vốn đầu tư hơn 4.855 tỷ đồng. Nhà máy bắt đầu tiếp nhận rác từ ngày 1/5/2025 và phát điện lên lưới quốc gia từ ngày 1/7/2025.
Tính đến cuối tháng 4/2026, nhà máy đã xử lý hơn 609.000 tấn rác thải sinh hoạt, đồng thời phát điện đạt trên 226.000MWh. Đây được xem là một trong những dự án điện rác quy mô lớn đầu tiên tại Việt Nam do doanh nghiệp trong nước làm chủ hoàn toàn, góp phần giảm đáng kể áp lực chôn lấp rác truyền thống.
Song song với đó, một dự án khác là Nhà máy xử lý rác và phát điện AMACCAO – Thành Công cũng đang được triển khai tại khu vực này. Dự án có công suất xử lý 800 tấn rác sinh hoạt mỗi ngày đêm, kèm theo 200 tấn chất thải rắn công nghiệp và 50 tấn chất thải nguy hại, công suất phát điện 20MW, tổng vốn đầu tư khoảng 3.000 tỷ đồng.
Dự án đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư từ đầu năm và đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng, tháo dỡ các hạng mục cũ để chuẩn bị khởi công. Mục tiêu được đặt ra là bắt đầu tiếp nhận rác vào dịp 2/9/2027 và vận hành sớm hơn kế hoạch ít nhất 5 tháng.
Trong bối cảnh các nhà máy đốt rác phát điện từng bước thay thế phương thức chôn lấp truyền thống, đề xuất cải tạo toàn bộ khu bãi rác Xuân Sơn thành công viên đang được đặt ra như một bước chuyển đổi mang tính dài hạn. Theo đề xuất của Tập đoàn AMACCAO, dự án cải tạo sẽ tập trung vào việc xử lý triệt để lượng rác tồn lưu, phục hồi môi trường và chuyển đổi khu bãi chôn lấp cũ thành công viên cây xanh, công viên chuyên đề.
Phạm vi nghiên cứu của dự án khoảng 186ha, bao gồm toàn bộ khu bãi chôn lấp hiện hữu và vùng ảnh hưởng môi trường trong bán kính 500m. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 2.300 tỷ đồng, triển khai theo hình thức hợp đồng xây dựng – chuyển giao.
Đánh giá tại buổi kiểm tra, Bí thư Thành ủy Hà Nội cho rằng, việc xử lý rác tại khu chôn lấp cũ theo hướng đốt và cải tạo môi trường là phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững của thành phố. Thành phố thống nhất chủ trương, đồng thời giao các cơ quan liên quan hướng dẫn hoàn thiện thủ tục để triển khai dự án.
Bên cạnh đó, lãnh đạo thành phố cũng ghi nhận vai trò của dự án điện rác Seraphin trong việc xử lý khối lượng lớn rác thải bằng công nghệ hiện đại, góp phần cải thiện môi trường đô thị. Việc kết hợp giữa xử lý rác bằng công nghệ cao và phục hồi môi trường khu bãi chôn lấp được đánh giá là hướng đi phù hợp trong bối cảnh Hà Nội từng bước giảm phụ thuộc vào chôn lấp.
Về dài hạn, nếu được triển khai đồng bộ, khu vực Xuân Sơn không chỉ chuyển đổi từ “điểm nóng” ô nhiễm thành không gian xanh, mà còn trở thành mô hình xử lý môi trường kết hợp phát triển đô thị bền vững. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra là toàn bộ quá trình cải tạo phải bảo đảm xử lý triệt để các yếu tố ô nhiễm tồn dư, kiểm soát chặt chẽ khí thải, nước rỉ rác và an toàn nền đất trước khi đưa vào sử dụng công cộng.
Đề xuất này, nếu được hiện thực hóa, sẽ đánh dấu bước chuyển rõ rệt trong cách Hà Nội xử lý các khu chôn lấp cũ, từ tư duy “xử lý chất thải” sang “tái thiết không gian đô thị”, gắn môi trường với chất lượng sống của người dân.
Minh Thắm
