Nhằm đẩy mạnh ứng dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp, nâng cao hiệu quả kinh tế và giảm áp lực lao động cho người dân, năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội tiếp tục triển khai mô hình ứng dụng mạ khay, cấy máy trong sản xuất lúa quy mô tập trung tại xã Đa Phúc, thành phố Hà Nội.
Mô hình được triển khai trên diện tích 50ha với sự tham gia của 235 hộ dân là thành viên Hợp tác xã nông nghiệp Thanh Mai. Giống lúa được lựa chọn đưa vào sản xuất là HD11 – giống lúa có khả năng thích nghi tốt, năng suất ổn định và phù hợp với điều kiện canh tác tại địa phương.
Để bảo đảm hiệu quả triển khai, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đã phối hợp với hợp tác xã rà soát vùng sản xuất, lựa chọn các hộ đủ điều kiện tham gia mô hình. Đồng thời, Trung tâm hỗ trợ 50% chi phí giống lúa, vật tư và phân bón, cử cán bộ kỹ thuật thường xuyên bám sát đồng ruộng để hướng dẫn nông dân trong từng khâu sản xuất.
Các hộ tham gia mô hình được tập huấn kỹ thuật sản xuất mạ khay phục vụ cấy máy, kỹ thuật chăm sóc lúa cấy bằng máy cũng như các biện pháp quản lý sâu bệnh, bảo vệ thực vật theo hướng an toàn và hiệu quả.
Theo đánh giá thực tế sau quá trình triển khai, các diện tích lúa tham gia mô hình sinh trưởng phát triển tốt, cây cứng, đồng đều, khả năng chống chịu sâu bệnh cao hơn so với phương thức cấy truyền thống. Đặc biệt, việc áp dụng cơ giới hóa ở khâu gieo cấy giúp giảm đáng kể lượng giống sử dụng, giảm công lao động và tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc đồng ruộng sau này.
Kết quả theo dõi cho thấy năng suất lúa cấy máy cao hơn từ 10 - 15% so với cấy tay, trong khi hiệu quả kinh tế tăng thêm khoảng 9 - 11 triệu đồng/ha. Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp nhiều địa phương và nông dân thay đổi nhận thức, mạnh dạn chuyển từ phương thức sản xuất thủ công sang cơ giới hóa đồng bộ.
Không chỉ mang lại hiệu quả về kinh tế, mô hình mạ khay, cấy máy còn góp phần giảm áp lực lao động trong bối cảnh lực lượng lao động nông nghiệp ngày càng thiếu hụt, đặc biệt tại các vùng ven đô. Việc giảm tiếp xúc trực tiếp với bùn nước và hóa chất trong quá trình sản xuất cũng giúp cải thiện điều kiện lao động, nâng cao sức khỏe cho người nông dân.
Theo thống kê, Hà Nội hiện có khoảng 150.000ha gieo trồng lúa mỗi năm, là một trong những địa phương có diện tích sản xuất lúa lớn tại miền Bắc. Trong đó, cơ giới hóa ở khâu làm đất đã đạt gần 100%, khâu thu hoạch đạt trên 90%, riêng khâu gieo cấy đến năm 2025 đạt khoảng 15%.
Những năm gần đây, cùng với việc đưa các giống lúa mới năng suất cao, chất lượng tốt và thích ứng với biến đổi khí hậu vào sản xuất, Hà Nội cũng đẩy mạnh ứng dụng đồng bộ tiến bộ kỹ thuật và cơ giới hóa trong canh tác. Qua đó từng bước hình thành các vùng sản xuất lúa hàng hóa quy mô lớn, nâng cao giá trị sản phẩm và hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích.
Theo Trung tâm Khuyến nông Hà Nội, mô hình mạ khay, cấy máy đã được triển khai liên tục trong nhiều năm và ngày càng cho thấy hiệu quả rõ rệt tại các địa phương. Diện tích lúa cấy bằng máy tăng đều qua từng năm, tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất lúa.
Việc mở rộng mô hình không chỉ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm mà còn góp phần giảm ô nhiễm môi trường, tiết kiệm vật tư đầu vào và hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, bền vững hơn. Đây cũng được xem là bước đi quan trọng để Hà Nội từng bước xây dựng các vùng sản xuất lúa tập trung, quy mô lớn, thuận lợi cho việc ứng dụng khoa học công nghệ và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị trong thời gian tới.
Minh Thắm
