Đại diện Hải quan Việt Nam, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu Đặng Văn Đức chủ trì lễ khởi động tại điểm cầu trong nước. Tham gia chiến dịch có các cơ quan chủ chốt như UNODC, RILO AP, Hải quan Trung Quốc, Hải quan Hồng Kông (Trung Quốc) và Lực lượng Biên phòng Australia.
Các đại biểu thống nhất nhận định, tình hình tội phạm ma túy và buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã tiếp tục diễn biến phức tạp. Số người sử dụng ma túy toàn cầu có xu hướng gia tăng, trong khi các loại ma túy tổng hợp phát triển nhanh do chi phí sản xuất thấp, dễ vận chuyển. Song song, hoạt động buôn bán trái phép các loài thuộc CITES vẫn là nguồn lợi lớn của các tổ chức tội phạm, gây tác động nghiêm trọng đến môi trường và đa dạng sinh học.
Trong bối cảnh đó, Chiến dịch “Con rồng Mekong” được đánh giá là một trong những mô hình hợp tác thực thi pháp luật hiệu quả trong khu vực. Kể từ khi được khởi xướng năm 2018, chiến dịch không ngừng mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả, với số lượng thành viên tham gia năm 2026 lên tới 24 cơ quan, mức cao nhất từ trước đến nay. Nhiều vụ bắt giữ lớn qua các giai đoạn đã cho thấy vai trò quan trọng của cơ chế phối hợp đa phương trong phát hiện, ngăn chặn và triệt phá các đường dây tội phạm xuyên quốc gia.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra không ít thách thức khi các tổ chức tội phạm liên tục thay đổi phương thức hoạt động, mở rộng tuyến vận chuyển và tận dụng công nghệ hiện đại để che giấu hành vi. Điều này đòi hỏi lực lượng chức năng phải nâng cao năng lực phân tích, dự báo và quản lý rủi ro, đồng thời tăng cường chia sẻ thông tin tình báo giữa các quốc gia.
Phát biểu tại lễ khởi động, ông Đặng Văn Đức nhấn mạnh, đối với Việt Nam, Chiến dịch Mekong Dragon VIII là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác phòng, chống buôn lậu. Thực tế cho thấy, trong năm 2025 và quý I/2026, lực lượng Hải quan đã phát hiện, bắt giữ khối lượng lớn ma túy với nhiều chủng loại, phản ánh xu hướng gia tăng và đa dạng hóa của thị trường.
Các đại biểu cũng đánh giá cao vai trò của việc ứng dụng công nghệ như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng chia sẻ thông tin trong nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu mở rộng hợp tác với khu vực doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực logistics và chuyển phát nhanh.
Chiến dịch “Con rồng Mekong” là sáng kiến chung do Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc khởi xướng từ năm 2018, với sự hỗ trợ kỹ thuật của UNODC và RILO AP. Qua 7 giai đoạn triển khai, chiến dịch đã đạt nhiều kết quả tích cực, số vụ bắt giữ và tang vật thu giữ tăng qua từng năm, góp phần kiểm soát hiệu quả các tuyến buôn lậu trong khu vực.
Sự thành công của chiến dịch không chỉ thể hiện hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng thực thi pháp luật, mà còn khẳng định vai trò chủ động, tích cực của Hải quan Việt Nam trong các cơ chế hợp tác khu vực và quốc tế. Đây cũng là minh chứng cho cách tiếp cận toàn diện trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống, góp phần bảo đảm an ninh khu vực, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững.
Hậu Thạch(t/h)
