Phim kinh dị bùng nổ, thị trường đối mặt nguy cơ lệch pha
Nửa đầu năm 2026 chứng kiến sự tăng trưởng mạnh của dòng phim kinh dị tại thị trường Việt Nam. Hàng loạt tác phẩm như Quỷ nhập tràng 2, Heo năm móng, Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng, Ma xó liên tiếp tạo dấu ấn tại phòng vé, thậm chí có thời điểm chiếm trọn các vị trí dẫn đầu doanh thu. Không chỉ phim Việt Nam, các tác phẩm kinh dị đến từ Mỹ, Hàn Quốc, Thái Lan, Indonesia hay Nhật Bản cũng được phát hành dày đặc tại các cụm rạp, thu hút lượng lớn khán giả, đặc biệt là giới trẻ.
Sự sôi động của thị trường cho thấy sức hấp dẫn của thể loại này đối với công chúng. Tuy nhiên, theo đánh giá của Cục Điện ảnh, bên cạnh những tín hiệu tích cực về doanh thu, xu hướng phát triển quá nhanh của phim kinh dị cũng đặt ra những vấn đề cần quan tâm đối với định hướng phát triển lâu dài của điện ảnh Việt Nam.
Trong Công văn số 1040/ĐA-PBP vừa được ban hành, Cục Điện ảnh cho biết qua theo dõi hoạt động sản xuất, phát hành và phổ biến phim thời gian gần đây, nhiều tác phẩm kinh dị đang có xu hướng tập trung quá mức vào các yếu tố bạo lực, máu me, mê tín hoặc giật gân nhằm thu hút khán giả.
Trong khi đó, không ít bộ phim chưa đầu tư tương xứng cho chất lượng nghệ thuật, ngôn ngữ điện ảnh và chiều sâu nội dung. Những giá trị nhân văn, thông điệp xã hội hay ý nghĩa giáo dục - vốn là một trong những chức năng quan trọng của điện ảnh - chưa được thể hiện rõ nét.
Đối với phim nhập khẩu, nhiều tác phẩm thuộc thể loại kinh dị khi phát hành tại Việt Nam đã phải chỉnh sửa nội dung để bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật. Thậm chí có trường hợp không đủ điều kiện để phổ biến, gây ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp phát hành.
Theo các chuyên gia, sự phát triển mạnh của phim kinh dị là một xu hướng bình thường của thị trường. Tuy nhiên, nếu để một thể loại áp đảo quá mức sẽ dẫn đến mất cân đối trong cơ cấu sản phẩm điện ảnh, hạn chế cơ hội phát triển của các dòng phim khác như lịch sử, văn hóa, gia đình, thiếu nhi hay phim mang giá trị giáo dục.
Đề cao trách nhiệm xã hội của người làm điện ảnh
Từ thực tế trên, Cục Điện ảnh đề nghị các cơ sở sản xuất, phát hành và phổ biến phim cần nhận thức đầy đủ vai trò, trách nhiệm xã hội của mình trong việc góp phần định hướng thẩm mỹ, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, đặc biệt là thanh thiếu niên và các nhóm khán giả dễ bị tác động.
Các đơn vị được khuyến khích chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất và phát hành theo hướng cân đối, đa dạng về đề tài và thể loại; tăng cường đầu tư cho những tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật và tính nhân văn cao; phản ánh chân thực đời sống xã hội, góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện.
Đặc biệt, cơ quan quản lý nhấn mạnh việc ưu tiên các tác phẩm quảng bá lịch sử, văn hóa, thiên nhiên và con người Việt Nam; lan tỏa những câu chuyện tích cực về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, nhân ái, trách nhiệm xã hội, ý chí vươn lên và khát vọng cống hiến.
Đây được xem là định hướng quan trọng nhằm phát huy vai trò của điện ảnh trong việc bồi đắp niềm tự hào dân tộc, giáo dục thế hệ trẻ và quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới.
Đối với cả phim Việt Nam và phim nước ngoài nhập khẩu, Cục Điện ảnh yêu cầu các đơn vị cần cân nhắc thận trọng khi khai thác những đề tài có yếu tố bạo lực, kinh dị, mê tín dị đoan hoặc các nội dung có nguy cơ tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi của người xem.
Việc thể hiện các nội dung này phải bảo đảm phù hợp với thuần phong mỹ tục, truyền thống văn hóa dân tộc và các quy định của pháp luật Việt Nam về điện ảnh.
Thông điệp mà cơ quan quản lý đưa ra không phải là hạn chế sự phát triển của phim kinh dị, mà hướng tới việc tạo dựng một môi trường điện ảnh phát triển hài hòa, nơi các yếu tố thị trường được cân bằng với trách nhiệm xã hội và giá trị văn hóa.
Trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh, mục tiêu đặt ra là xây dựng một nền điện ảnh hiện đại, chuyên nghiệp, đa dạng về đề tài và thể loại nhưng vẫn giữ vững bản sắc dân tộc; góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam, nâng cao sức mạnh mềm văn hóa quốc gia và từng bước khẳng định vị thế của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ điện ảnh khu vực và thế giới.
Việc Cục Điện ảnh ban hành văn bản định hướng vào thời điểm dòng phim kinh dị đang chiếm ưu thế tại phòng vé được xem là động thái cần thiết nhằm bảo đảm sự phát triển cân bằng của thị trường, để điện ảnh không chỉ là ngành công nghiệp giải trí mà còn thực hiện tốt sứ mệnh văn hóa, giáo dục và lan tỏa những giá trị tích cực tới cộng đồng.
Hậu Thạch (t/h)
