Năm 2025, diện tích trồng hoa của Lâm Đồng đạt 10.908 ha, với sản lượng tiêu thụ hơn 4,4 tỷ cành hoa mỗi năm. Trong đó, khoảng 400 triệu cành hoa, lá, ngọn và cây giống được xuất khẩu, mang về giá trị gần 70 triệu USD. Mặc dù là địa phương dẫn đầu cả nước về sản xuất hoa ứng dụng công nghệ cao, nhưng tỷ lệ xuất khẩu của ngành hoa Lâm Đồng hiện chỉ chiếm khoảng 10 - 11% tổng sản lượng.
Theo các chuyên gia, một trong những nguyên nhân chính là sự thiếu hụt các giống hoa mới có bản quyền quốc tế và tình trạng thoái hóa giống đang diễn ra ở nhiều chủng loại hoa truyền thống. Nguồn giống chất lượng cao trong nước hiện chỉ đáp ứng dưới 3% nhu cầu sản xuất hàng năm, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc nghiên cứu, khảo nghiệm và đưa vào sản xuất các giống hoa nhập nội có bản quyền được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao giá trị ngành hàng hoa của tỉnh.
Khảo nghiệm 10 giống hoa mới, lựa chọn 4 giống triển vọng nhất
Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của ngành sản xuất hoa, Hiệp hội Hoa Đà Lạt đã triển khai khảo nghiệm 10 giống hoa nhập nội có bản quyền với tiềm năng thương mại cao gồm: cỏ đồng tiền, mõm sói, dạ yến thảo, huệ tây, lily lửa, diên vĩ, thiên sứ, phi yến, thược dược và hướng dương.
Qua quá trình theo dõi, đánh giá khả năng sinh trưởng, thích nghi, hiệu quả kinh tế và nhu cầu thị trường, dự án đã lựa chọn được 4 giống hoa phù hợp nhất để triển khai sản xuất thử nghiệm diện rộng tại Lâm Đồng gồm: Dạ yến thảo; Lily lửa; Diên vĩ; Thược dược.
Trong đó, giống thược dược được sản xuất ngoài trời, còn ba giống còn lại được canh tác trong nhà kính. Các giống hoa này đều cho thấy khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu của địa phương, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Hiệu quả khẳng định tiềm năng nhân rộng trong sản xuất
Hội đồng do TS. Nguyễn Thế Nhuận, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khoai tây, Rau và Hoa làm Chủ tịch, cùng sự tham dự của các thành viên hội đồng và đại diện các doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh hoa trên địa bàn tỉnh là thành viên Hiệp hội Hoa Đà Lạt như: Công ty TNHH Dalat Hasfarm, Công ty TNHH Linh Ngọc, Công ty TNHH Nông nghiệp Hồng Hoàng, Công ty TNHH Hoa Chi An và Công ty TNHH JFT Việt Nam.
Vừa qua, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội đồng tư vấn đánh giá, nghiệm thu dự án “Sản xuất thử nghiệm diện rộng đối với 4 giống hoa nhập nội có bản quyền phục vụ phát triển ngành sản xuất hoa tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2021 - 2025” do ThS. Lại Thế Hưng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Hoa Đà Lạt làm chủ nhiệm.
Sau hai năm triển khai (từ tháng 4/2024 đến tháng 3/2026), dự án đã hoàn thành các nội dung theo kế hoạch và đạt nhiều kết quả tích cực.
Một trong những kết quả nổi bật là hoàn thiện báo cáo khảo sát thực trạng sản xuất hoa trên địa bàn tỉnh, đánh giá khả năng thích nghi của các giống hoa mới và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ định hướng phát triển giống trong tương lai.
Dự án đồng thời xây dựng thành công 4 mô hình sản xuất thử nghiệm với quy mô 500 m²/mô hình tại các doanh nghiệp thành viên Hiệp hội Hoa Đà Lạt. Kết quả cho thấy các giống hoa mới có khả năng sinh trưởng ổn định, chất lượng hoa đáp ứng nhu cầu thị trường và mở ra cơ hội đa dạng hóa sản phẩm hoa thương mại của địa phương.
Đáng chú ý, giống thược dược được đánh giá có khả năng canh tác hiệu quả ngoài trời, phù hợp với chủ trương giảm dần diện tích nhà kính tại Đà Lạt theo Đề án quản lý nhà kính và phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu của tỉnh.
Bên cạnh đó, dự án đã hoàn thiện quy trình kỹ thuật canh tác cho cả 4 giống hoa, xây dựng hồ sơ công bố tiêu chuẩn chất lượng cây giống theo quy định và tổ chức chuyển giao kỹ thuật cho người sản xuất thông qua 3 lớp tập huấn với 150 học viên cùng 1 hội thảo chuyên đề với khoảng 100 đại biểu tham dự.
Hội đồng đánh giá cao tính thực tiễn, kiến nghị tiếp tục hoàn thiện để nhân rộng
Tại buổi nghiệm thu, Hội đồng đánh giá dự án có tính ứng dụng cao, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của ngành hoa Lâm Đồng trong bối cảnh việc tiếp cận nguồn giống hoa bản quyền quốc tế còn gặp nhiều khó khăn do các quy định liên quan đến kiểm dịch và phân tích nguy cơ dịch hại.
Thông qua dự án, các doanh nghiệp và đơn vị sản xuất hoa trên địa bàn đã có cơ hội tiếp cận trực tiếp với các giống hoa mới, từng bước làm chủ quy trình sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành hàng hoa địa phương.
Tuy nhiên, Hội đồng cũng đề nghị nhóm thực hiện tiếp tục bổ sung và hoàn thiện báo cáo theo hướng làm rõ hơn các chỉ tiêu kỹ thuật như năng suất, chất lượng hoa, khả năng thích nghi, mức độ ưa chuộng của thị trường cũng như hiệu quả kinh tế của từng giống.
Ngoài ra, các quy trình canh tác cần được cụ thể hóa hơn về định mức phân bón, quy cách sản xuất trong nhà kính và ngoài trời, đồng thời bổ sung đầy đủ các hồ sơ, phụ lục minh chứng để tạo cơ sở cho việc chuyển giao và nhân rộng trong thực tiễn.
Việc triển khai thành công dự án được xem là bước khởi đầu quan trọng trong chiến lược đổi mới cơ cấu giống hoa của Lâm Đồng. Không chỉ góp phần bổ sung nguồn giống hoa bản quyền chất lượng cao, dự án còn tạo nền tảng để ngành hoa địa phương tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do như CPTPP và EVFTA, mở rộng cơ hội tiếp cận các thị trường xuất khẩu có yêu cầu cao như Nhật Bản, Liên minh châu Âu và Úc, hướng tới phát triển ngành hoa theo hướng hiện đại, bền vững và có giá trị gia tăng cao.
Hoàng Phương
