Mạnh dạn thay đổi phương thức khai thác
Lâm Đồng hiện là một trong ba ngư trường trọng điểm của cả nước, với hơn 8.500 tàu cá, trong đó trên 2.000 tàu có công suất lớn chuyên khai thác xa bờ. Phần lớn tàu thuyền đã được đầu tư đồng bộ về trang thiết bị, từng bước ứng dụng tiến bộ khoa học – kỹ thuật và công nghệ bảo quản hiện đại, giúp ngư dân yên tâm bám biển dài ngày, khai thác ổn định.
Gần nửa thế kỷ gắn bó với biển, ông Nguyễn Hữu Thanh (tổ dân phố 5, phường Phan Thiết) cho rằng, muốn tiếp tục sống được với nghề thì ngư dân buộc phải thay đổi. Theo ông Thanh, các nghề khai thác chủ lực như lưới kéo, lưới vây, lưới rê, mành chà… chủ yếu hoạt động ở tầng nổi và tầng trung, đòi hỏi kỹ thuật cao và sự hỗ trợ của thiết bị hiện đại.
Bên cạnh phương thức đánh bắt truyền thống kết hợp ánh sáng, nhiều tàu cá hiện nay đã trang bị máy dò cá nhằm nâng cao khả năng phát hiện đàn cá trước khi thả lưới. “Chúng tôi mạnh dạn đầu tư máy tời thủy lực, hệ thống tay lưới dài hàng trăm, thậm chí hàng ngàn mét. Nhờ đó, việc thu lưới nhẹ nhàng hơn, tiết kiệm thời gian, công sức và nâng cao sản lượng mỗi chuyến biển. Có thu nhập ổn định, ngư dân yên tâm vươn khơi, đón những cái Tết đủ đầy, ấm áp hơn”, ông Thanh chia sẻ.
Song song với đầu tư ngư lưới cụ, ngư dân Lâm Đồng còn tích cực trang bị các thiết bị hiện đại như hệ thống thông tin liên lạc, giám sát hành trình VMS, máy dò cá, cải tiến hầm bảo quản sản phẩm, máy lọc nước biển thành nước ngọt… Đáng chú ý, gần 2.000 tàu khai thác các nghề vây rút chì, lưới mành, câu mực, pha xúc, mành chụp hiện nay đều sử dụng ánh sáng dẫn dụ cá, trong đó công nghệ đèn LED đang được áp dụng ngày càng rộng rãi.
Đưa mô hình ứng dụng đèn LED vào khai thác từ giữa năm 2023, ông Lê Văn Xuân (phường Tiến Thành) cho biết, chi phí nhiên liệu giảm rõ rệt, tiết kiệm khoảng 50% so với sử dụng đèn cao áp trước đây. Với chuyến biển kéo dài 7–10 ngày, 40 bóng đèn LED chỉ tiêu tốn khoảng 150 lít dầu diesel. Không chỉ tiết kiệm chi phí, đèn LED còn giúp cá tập trung mạnh hơn, qua đó nâng cao hiệu quả đánh bắt.
“Chịu chơi, chịu chi” để nâng cao hiệu quả
Nhắc đến những ngư dân tiên phong đầu tư công nghệ, không thể không kể đến ông Nguyễn Gạt (tổ dân phố 33, phường Phan Thiết), chủ đội tàu gồm ba chiếc chuyên khai thác xa bờ nhiều năm liền. Với ông, mỗi công nghệ mới do ngành chức năng giới thiệu đều là cơ hội để nâng cao hiệu quả sản xuất. Bởi theo ông, chỉ khi mạnh dạn đổi mới phương thức khai thác, đầu tư thiết bị hiện đại thì chuyến biển mới đạt năng suất cao.
Nhờ tư duy đó, các chuyến ra khơi của đội tàu gia đình ông Gạt thường xuyên đạt sản lượng cao, trở thành câu chuyện được nhiều ngư dân trong vùng nhắc đến. Đặc biệt, năm 2022, ông là một trong số ít ngư dân trong tỉnh tiên phong lắp đặt máy lọc nước biển thành nước ngọt, giúp tàu có thể bám biển dài ngày, giảm áp lực hậu cần.
Theo ông Gạt, do làm nghề câu khơi, mành chà nên mỗi chuyến biển của ba chiếc tàu thường kéo dài gần hai tháng. Trước đây, mỗi tàu phải chở theo hơn 100 can nước ngọt (mỗi can 30 lít), chi phí trên 1 triệu đồng cho mỗi chuyến. Từ khi lắp đặt máy lọc nước biển công suất khoảng 100 lít/giờ, nhu cầu nước sinh hoạt trên tàu được chủ động hoàn toàn.
Không dừng lại ở đó, ông còn đầu tư máy dò cá thông minh – thiết bị được ví như “trinh sát” của thuyền trưởng, có khả năng phát hiện đàn cá từ khoảng cách xa, lên đến hàng ngàn mét. Nhờ vậy, thuyền viên kịp thời thả lưới, khai thác hiệu quả và tận dụng tối đa luồng cá.
“Cả ba tàu của gia đình tôi đều được trang bị đồng bộ thiết bị điện tử hàng hải, hệ thống đèn LED dẫn dụ cá, hầm bảo quản bằng vật liệu PU. Các khâu khai thác đều được cơ giới hóa, với tổng mức đầu tư lên đến hàng tỷ đồng”, ông Gạt cho biết.
Chính những ngư dân tiên phong như vậy đang góp phần hình thành hệ sinh thái nghề cá ứng dụng công nghệ cao của tỉnh, từ khâu khai thác, bảo quản đến giám sát hành trình. Việc mạnh dạn đầu tư thiết bị, công nghệ hiện đại đã làm thay đổi phương thức sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế, tăng thu nhập và giảm rủi ro cho ngư dân.
Trong bối cảnh các chính sách hỗ trợ phát triển nghề cá tiếp tục được triển khai đồng bộ, khai thác thủy sản ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh. Đồng thời, tiếp thêm niềm tin và động lực để ngư dân Lâm Đồng yên tâm vươn khơi, làm giàu chính đáng và góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Hoàng Phương (t/h)
