Hạ tầng giao thông: Phá thế “ốc đảo”, kết nối không gian phát triển
Trong nhiều năm, hạn chế lớn nhất của Lâm Đồng là kết nối giao thông liên vùng còn chưa đồng bộ, chi phí logistics cao, làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm và hạn chế thu hút đầu tư quy mô lớn. Nhận diện rõ “điểm nghẽn” này, tỉnh đã tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm.
Khi hợp nhất 3 tỉnh Lâm Đồng, Đắk Nông, Bình Thuận, tỉnh mới Lâm Đồng có diện tích tự nhiên khoảng 24.233,1 km², lớn nhất cả nước. Sự đa dạng về địa hình gồm: núi cao, cao nguyên, biển, rừng, cửa khẩu quốc tế... mở ra cơ hội phát triển đô thị xanh theo nhiều mô hình khác nhau: đô thị ven biển, đô thị nghỉ dưỡng, đô thị sinh thái miền núi.
Quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong những khâu đột phá chiến lược. Là tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước, địa hình phức tạp, ý nghĩa của “hạ tầng đi trước mở đường” càng trở nên cấp thiết đối với Lâm Đồng.
Các trục đường chiến lược kết nối Lâm Đồng với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đang từng bước được đầu tư, nâng cấp. Đặc biệt, các dự án cao tốc và quốc lộ không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển, mà còn mở rộng không gian phát triển, tạo điều kiện hình thành các chuỗi giá trị mới trong nông nghiệp, công nghiệp chế biến và du lịch.
Theo Sở Xây dựng, trong quá trình quy hoạch và phát triển, tỉnh đang phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức như: hạn chế về nguồn vốn trong khi nhu cầu vốn cho hạ tầng là rất lớn, ngân sách địa phương lại hạn chế, việc huy động PPP, xã hội hóa hiện chưa đạt kỳ vọng. Một số dự án trọng điểm như: cao tốc, mở rộng sân bay Liên Khương, hệ thống thoát nước, xử lý rác thải... hiện còn chậm. Một số khu đô thị phát triển nhanh nhưng thiếu hạ tầng kỹ thuật và xã hội đi kèm, gây áp lực về giao thông, điện, nước, trường học, y tế.
Trong nhiệm kỳ 2025 – 2030, tỉnh Lâm Đồng đề ra nhiều giải pháp đột phá và tầm nhìn chiến lược, tập trung vào các lĩnh vực như: nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, trong đó tăng cường công tác quản lý quy hoạch, phối hợp tổ chức thực hiện quy hoạch, xây dựng kế hoạch triển khai các cấp độ quy hoạch, bảo đảm đồng bộ, thống nhất quy hoạch các cấp, các ngành, nâng cao chất lượng công tác lập quy hoạch.
Trong các hội nghị gần đây, lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã nhiều lần khẳng định quyết tâm chính trị cao trong việc tháo gỡ nút thắt này. Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt là không chỉ tranh thủ các nguồn lực đầu tư công, mà còn phải chủ động, sáng tạo, huy động mọi nguồn lực xã hội để đầu tư hạ tầng. Mục tiêu là xây dựng những con đường, những cây cầu, và kiến tạo không gian phát triển mới, đánh thức những vùng đất tiềm năng chưa được khơi thông, kết nối vào dòng chảy chung của tỉnh, của đất nước.
Không thể nói về hạ tầng của Lâm Đồng mà không nhắc đến Cao tốc Dầu Giây - Liên Khương. Đây được xem là “con đường khát vọng”, là dự án trọng điểm quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của tỉnh và cả khu vực. Khi hoàn thành, tuyến cao tốc này sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ TP Hồ Chí Minh lên Đà Lạt chỉ còn khoảng 4 giờ đồng hồ. Đây không chỉ là câu chuyện về thời gian, mà là câu chuyện về chi phí logistics, về cơ hội thu hút đầu tư, luồng khách du lịch khổng lồ ở phía Nam và nơi có nền kinh tế phát triển sôi động nhất nước.
Tuyến đường sẽ phá vỡ thế độc đạo của quốc lộ 20, giải quyết bài toán ùn tắc kinh niên vào các dịp lễ tết, đồng thời mở toang cánh cửa kết nối, mở rộng giao thương nông sản chất lượng cao của Lâm Đồng xuống các cảng biển và cảng hàng không đưa đến những thị trường tiêu thụ lớn nhất nước và thế giới.
Sự quyết liệt của lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng thể hiện rõ qua việc chủ động đề xuất cơ chế, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương và các nhà đầu tư, đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án. Các đoạn tuyến Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương đang được tỉnh rốt ráo hoàn thiện để sớm thi công.
Sân bay Liên Khương được định hướng nâng cấp theo hướng hiện đại, trở thành cửa ngõ hàng không của khu vực Tây Nguyên, góp phần đưa Lâm Đồng đến gần hơn với các trung tâm kinh tế trong nước và quốc tế.
Nền tảng cho tăng trưởng bền vững
Song song với giao thông, Lâm Đồng chú trọng phát triển hạ tầng đô thị theo hướng đồng bộ, xanh và thông minh. TP. Đà Lạt và các đô thị vệ tinh được quy hoạch lại không gian phát triển, hài hòa giữa bảo tồn cảnh quan – bản sắc và nhu cầu mở rộng đô thị hiện đại.
Sở Xây dựng cho biết, để phát triển hạ tầng đồng bộ, thời gian tới, sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh nội dung phối hợp với đơn vị có liên quan triển khai các dự án phát triển hạ tầng giao thông quan trọng, xây dựng bệnh viện đa khoa vùng Tây Nguyên tại Lâm Đồng, nâng cao chất lượng các trường đại học, trung tâm đào tạo nghề, phát triển hạ tầng 5G, trung tâm dữ liệu, đẩy mạnh năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió và điện mặt trời...
Còn kỹ sư xây dựng Lê Hoàng Anh thì cho rằng: “Tỉnh cần từng bước nỗ lực để hiện thực hóa mục tiêu trở thành một tỉnh phát triển bền vững, có hạ tầng đồng bộ, đô thị xanh, thông minh, là điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước”.
Các khu, cụm công nghiệp được đầu tư hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, ưu tiên thu hút các ngành công nghiệp sạch, công nghệ cao, chế biến sâu nông sản. Đây là bước chuyển quan trọng từ “sản xuất thô” sang gia tăng giá trị, giúp nâng cao thu nhập cho người dân và sức chống chịu của nền kinh tế địa phương.
Hạ tầng số: Niềm tin cho khát vọng vươn xa
Không chỉ dừng ở hạ tầng “cứng”, Lâm Đồng đang từng bước đầu tư mạnh cho hạ tầng số, xem đây là đòn bẩy chiến lược trong bối cảnh kinh tế số và chính quyền số.
Hạ tầng viễn thông, dữ liệu và các nền tảng số được triển khai rộng khắp, tạo điều kiện cho nông nghiệp thông minh, du lịch số, thương mại điện tử và cải cách hành chính. Người dân và doanh nghiệp ngày càng được tiếp cận dịch vụ công thuận tiện, minh bạch, giảm chi phí thời gian và nguồn lực.
Phát triển hạ tầng không chỉ để tăng trưởng kinh tế, mà còn hướng tới nâng cao chất lượng sống. Lâm Đồng dành sự quan tâm đặc biệt cho hạ tầng y tế, giáo dục, văn hóa và môi trường.
Các cơ sở y tế, trường học, thiết chế văn hóa – thể thao được đầu tư đồng bộ hơn, nhất là tại vùng sâu, vùng xa. Điều này góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển, bảo đảm an sinh xã hội và tạo nền tảng cho phát triển bao trùm, bền vững.
Thực tiễn cho thấy, nơi nào hạ tầng được đầu tư bài bản, nơi đó dòng vốn, tri thức và cơ hội sẽ tìm đến. Với cách tiếp cận “hạ tầng đi trước, phát triển theo sau”, Lâm Đồng đang từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn, mở ra dư địa tăng trưởng mới.
Khát vọng vươn mình của Lâm Đồng không chỉ nằm ở những con số tăng trưởng, mà ở tầm nhìn dài hạn: trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao, du lịch chất lượng cao và kinh tế xanh của cả nước. Và trên hành trình đó, hạ tầng chính là con đường vững chắc nhất đưa khát vọng trở thành hiện thực.
Hoàng Phương
