Khi nghiên cứu gắn chặt với thực tiễn
Những năm gần đây, Lâm Đồng xác định khoa học - công nghệ không chỉ là lĩnh vực kỹ thuật đơn thuần, mà là nền tảng của đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Tỉnh đã chuyển hướng mạnh mẽ từ nghiên cứu dàn trải sang cơ chế “đặt hàng”, bảo đảm mỗi nhiệm vụ khoa học phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của địa phương và mang lại lợi ích cụ thể cho xã hội.
Theo ông Võ Thành Công – Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, năm 2025 tỉnh quản lý 87 nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, trong đó 24 nhiệm vụ đã được nghiệm thu và đưa vào ứng dụng với nhiều kết quả thiết thực. Nội dung nghiên cứu tập trung vào những lĩnh vực trọng điểm như nông nghiệp công nghệ cao, ứng dụng công nghệ sinh học, chế biến và bảo quản nông sản sau thu hoạch, phát triển du lịch gắn với bảo tồn giá trị văn hóa – lịch sử.
Bên cạnh đó, nhiều đề tài hướng tới giải quyết các vấn đề cấp bách của địa phương như quản lý dịch hại cây trồng, phục tráng giống bản địa, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.
Định hướng phát triển này cũng phù hợp với các chủ trương lớn của Trung ương. Nghị quyết 68-NQ/TW xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế. Nghị quyết 66-NQ/TW đặt nền tảng hoàn thiện hệ thống pháp luật minh bạch, ổn định cho phát triển. Đặc biệt, Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia khẳng định khoa học – công nghệ không chỉ là lĩnh vực hỗ trợ mà phải trở thành động lực trung tâm của tăng trưởng nhanh và bền vững.
Trên cơ sở đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 193/2025/QH15 về thí điểm các cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị quyết mở ra hành lang pháp lý mới để khơi thông nguồn lực đầu tư, tạo điều kiện thử nghiệm các mô hình phát triển trong môi trường thể chế linh hoạt hơn.
Khoa học phải tạo ra sản phẩm, công nghệ phải tạo ra giá trị
Chỉ đạo tại buổi làm việc với Sở Khoa học và Công nghệ mới đây, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Phúc nhấn mạnh định hướng nghiên cứu của ngành: "Hoạt động khoa học phải lấy thực tiễn làm gốc, tuyệt đối không chạy theo số lượng hay hình thức". Ông yêu cầu các nhiệm vụ khoa học phải bám sát “hơi thở” của nông nghiệp công nghệ cao, du lịch và bảo vệ môi trường, bảo đảm mỗi đề tài ra đời đều phải có khả năng ứng dụng thực tế và sức lan tỏa mạnh mẽ.
Tinh thần “khoa học phải ra tiền, công nghệ phải ra sản phẩm” đang dần trở thành phương châm hành động trong hoạt động nghiên cứu tại Lâm Đồng.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, nhiều tiến bộ kỹ thuật đã được ứng dụng rộng rãi như công nghệ nuôi cấy mô, kỹ thuật tạo màu sắc hoa, xử lý phân vi sinh từ phế phẩm nông nghiệp, hay các giải pháp bảo quản nông sản sau thu hoạch. Những ứng dụng này không chỉ nâng cao năng suất mà còn giúp gia tăng giá trị nông sản.
Tỉnh cũng đang thúc đẩy chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, tăng cường ứng dụng công nghệ số, canh tác hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn và các tiêu chuẩn chất lượng như VietGAP, GlobalGAP. Đồng thời, các chuỗi giá trị nông sản được xây dựng gắn với thương mại điện tử và mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước.
Song song đó, Lâm Đồng tích cực thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, phát triển các sản phẩm chủ lực mang thương hiệu địa phương, đồng thời tăng cường liên kết giữa nông dân, doanh nghiệp và hợp tác xã trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Không chỉ trong nông nghiệp, khoa học – công nghệ còn lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng doanh nghiệp thông qua các hoạt động kết nối cung – cầu công nghệ và hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Việc vận hành Cổng thông tin kết nối cung cầu công nghệ của tỉnh đã giúp doanh nghiệp và hợp tác xã tiếp cận dễ dàng hơn với các giải pháp công nghệ mới. Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2025 cũng ghi nhận 17 dự án và 8 ý tưởng khởi nghiệp đạt giải, cho thấy tiềm năng lớn của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo địa phương.
Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục định hướng gắn nghiên cứu khoa học với nhu cầu của doanh nghiệp và các ngành kinh tế chủ lực. Đồng thời, Lâm Đồng sẽ đẩy nhanh tiến độ xây dựng Khu Công nghệ cao, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, khuyến khích hình thành các doanh nghiệp khoa học – công nghệ và tăng cường liên kết “ba nhà”: nhà nước – nhà khoa học – nhà doanh nghiệp.
Nông nghiệp công nghệ cao – trụ cột phát triển xanh
Thực tế cho thấy, khoa học – công nghệ đang thay đổi mạnh mẽ diện mạo sản xuất nông nghiệp tại Lâm Đồng. Ở nhiều vùng sản xuất tại Đà Lạt và các địa phương lân cận, nhà kính, hệ thống tưới tự động và các mô hình canh tác thông minh đã trở nên phổ biến. Người nông dân ngày nay không chỉ lao động thủ công mà còn sử dụng điện thoại thông minh để theo dõi nhiệt độ, độ ẩm và tình trạng sâu bệnh trong quá trình sản xuất.
Lâm Đồng hiện có hơn 107.000 ha sản xuất đạt tiêu chí nông nghiệp công nghệ cao, chiếm khoảng 10% diện tích gieo trồng toàn tỉnh và tiếp tục mở rộng nhanh qua từng năm. Nhiều vùng sản xuất đã được tổ chức bài bản theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ và truy xuất nguồn gốc điện tử, tạo nền tảng để nông sản địa phương tham gia sâu vào chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
Tỉnh hiện có 9 ngành hàng nông sản chủ lực với quy mô sản xuất thuộc nhóm lớn của cả nước gồm rau, hoa, cà phê, sầu riêng, thanh long, bơ, hồ tiêu, mắc ca và dâu tằm. Đây là nền tảng quan trọng để Lâm Đồng phát triển kinh tế nông nghiệp theo chiều sâu và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng nhiệm kỳ 2025 – 2030, nông nghiệp của tỉnh sẽ phát triển theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, sinh thái và thích ứng với biến đổi khí hậu. Mục tiêu đến năm 2030, giá trị sản xuất nông nghiệp đạt trên 250 triệu đồng/ha/năm; đến năm 2045, Lâm Đồng trở thành biểu tượng của nền nông nghiệp hiện đại, xanh và bền vững.
Từ những luống rau dưới mái nhà kính đến các chiến lược phát triển dài hạn, khoa học – công nghệ đang từng bước bén rễ sâu trong đời sống sản xuất. Đây không chỉ là trụ đỡ của kinh tế địa phương mà còn là nền tảng cho khát vọng xây dựng một nền nông nghiệp xanh, hiện đại và phát triển bền vững tại Lâm Đồng.
Hoàng Phương
