Quy mô phát triển ngày càng rõ nét
Đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 1.448 trang trại, trong đó 1.410 trang trại đang hoạt động, chiếm 97,38%. Các trang trại phân bố chủ yếu tại các vùng sản xuất trọng điểm, giữ vai trò nòng cốt trong phát triển nông nghiệp quy mô lớn.
Chủ thể sản xuất vẫn chủ yếu là hộ gia đình, cá nhân. Tuy nhiên, sự tham gia của doanh nghiệp và hợp tác xã đang có xu hướng gia tăng với 48 trang trại do doanh nghiệp đầu tư và 4 trang trại do hợp tác xã quản lý, cho thấy bước chuyển dịch theo hướng chuyên nghiệp hóa trong tổ chức sản xuất.
Về cơ cấu, trang trại trồng trọt chiếm tỷ trọng lớn với 840 trang trại (59,57%), tiếp đến là chăn nuôi với 504 trang trại (35,67%). Tổng diện tích sản xuất đạt khoảng 14.265 ha, bình quân 10,1 ha/trang trại. Mức đầu tư bình quân đạt gần 8,9 tỷ đồng/trang trại, tổng giá trị sản xuất toàn khu vực đạt hơn 5.487 tỷ đồng, phản ánh xu hướng đầu tư bài bản và quy mô hóa sản xuất.
Hiệu quả kinh tế - xã hội được khẳng định
Kinh tế trang trại tiếp tục cho thấy hiệu quả rõ rệt khi giá trị sản xuất bình quân đạt khoảng 3,89 tỷ đồng/trang trại mỗi năm, cao hơn nhiều so với mô hình sản xuất nhỏ lẻ. Đồng thời, khu vực này tạo việc làm cho gần 5.900 lao động nông thôn, góp phần ổn định đời sống và hạn chế tình trạng dịch chuyển lao động.
Nhiều trang trại đã chủ động chuyển đổi mô hình theo hướng tổng hợp, kết hợp trồng trọt – chăn nuôi – dịch vụ, qua đó gia tăng giá trị sản xuất. Đặc biệt, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật ngày càng được chú trọng với các mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hướng hữu cơ, sử dụng hệ thống tưới tiết kiệm, cơ giới hóa và chăn nuôi an toàn sinh học.
Toàn tỉnh hiện có 72 trang trại lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái, góp phần giảm chi phí sản xuất và bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, chuyển đổi số bước đầu được triển khai thông qua truy xuất nguồn gốc, quảng bá sản phẩm trên nền tảng số, dù mức độ còn chưa đồng đều.
Từng bước hình thành liên kết sản xuất
Liên kết sản xuất – tiêu thụ trong kinh tế trang trại đang dần hình thành với 108 trang trại tham gia, chiếm 7,66%. Các hình thức liên kết chủ yếu thông qua hợp tác xã, doanh nghiệp hoặc chăn nuôi gia công.
Thực tiễn cho thấy, điểm nghẽn hiện nay không nằm ở quy mô sản xuất mà ở năng lực tổ chức liên kết và mở rộng thị trường. Một số sản phẩm đã tham gia chuỗi cung ứng, Chương trình OCOP và hệ thống phân phối hiện đại, mở ra hướng đi gắn sản xuất với thị trường.
Nhiều mô hình trang trại tiêu biểu đã khẳng định hiệu quả. Điển hình như Trang trại Trường Phát (xã Krông Nô) với quy mô 22 ha, vốn đầu tư khoảng 300 tỷ đồng, giá trị sản xuất đạt 120 tỷ đồng/năm, tạo việc làm cho 40 lao động. Hay Trang trại Gia An (xã Tánh Linh) với quy mô 120.000 gà đẻ, sản lượng khoảng 33 triệu quả trứng mỗi năm, lợi nhuận khoảng 5 tỷ đồng.
Định hướng phát triển bền vững
Bên cạnh những kết quả đạt được, kinh tế trang trại tại Lâm Đồng vẫn còn những hạn chế về quy mô, liên kết thị trường và năng lực quản trị. Trong bối cảnh yêu cầu phát triển nông nghiệp hiện đại, việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các trang trại là nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.
Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh đã và đang phát huy vai trò tham mưu, hướng dẫn, hỗ trợ các địa phương và chủ trang trại trong phát triển sản xuất, liên kết tiêu thụ và ứng dụng khoa học công nghệ. Thời gian tới, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh vai trò kết nối, định hướng, góp phần đưa kinh tế trang trại phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Có thể khẳng định, mỗi trang trại không chỉ là một đơn vị sản xuất mà còn là minh chứng cho sự năng động, khát vọng vươn lên của người nông dân. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng nông thôn mới và thúc đẩy nông nghiệp Lâm Đồng phát triển theo hướng bền vững, gắn với thị trường.
Hoàng Phương
