Theo kế hoạch, Lâm Đồng sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm chuyển đổi hệ thống sản xuất trồng trọt theo hướng phát thải thấp, tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc thực hiện đề án không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện sinh kế cho người dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.
Mục tiêu giảm phát thải và phát triển nông nghiệp xanh
Kế hoạch đặt mục tiêu đến năm 2035, lĩnh vực trồng trọt của tỉnh phấn đấu giảm ít nhất 15% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với năm cơ sở 2020. Đồng thời, tỷ lệ chất thải nông nghiệp được thu gom và tái sử dụng trong chu trình tuần hoàn đạt trên 80%.
Tầm nhìn đến năm 2050, ngành trồng trọt của Lâm Đồng sẽ phát triển theo hướng hiện đại, sinh thái và phát thải thấp, đóng góp tích cực vào quá trình chuyển đổi xanh của ngành nông nghiệp. Tỉnh cũng đặt mục tiêu 100% diện tích cây trồng chủ lực áp dụng quy trình canh tác bền vững, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản và bảo đảm an ninh lương thực.
Ưu tiên các cây trồng chủ lực phù hợp vùng sinh thái
Kế hoạch được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh trong giai đoạn 2025 – 2035, áp dụng đối với các loại cây trồng trong lĩnh vực trồng trọt. Trong đó, tỉnh tập trung vào các cây trồng có diện tích lớn và tiềm năng giảm phát thải cao.
Trước mắt, Lâm Đồng ưu tiên thực hiện trên các nhóm cây trồng chủ lực như rau hữu cơ, cà phê, ngô, sắn, sầu riêng, hồ tiêu và lúa. Đây là những ngành hàng có vai trò quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp của tỉnh, đồng thời có nhiều tiềm năng áp dụng các mô hình sản xuất giảm phát thải.
Một trong những giải pháp trọng tâm của kế hoạch là chuyển đổi cơ cấu cây trồng linh hoạt, phù hợp với điều kiện sinh thái và trình độ canh tác của từng vùng.
Theo đó, tỉnh sẽ tiếp tục phát triển diện tích các cây trồng lâu năm có giá trị kinh tế cao, vừa giúp nâng cao thu nhập cho người dân vừa góp phần hấp thụ carbon. Bên cạnh đó, những diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả sẽ được chuyển đổi sang các cây trồng cạn có hiệu quả kinh tế cao hơn hoặc kết hợp trồng lúa với nuôi trồng thủy sản.
Ngoài ra, các mô hình một vụ lúa – một vụ màu cũng sẽ được nghiên cứu và phát triển nhằm cải thiện chất lượng đất, tăng độ phì nhiêu và giảm phát thải khí nhà kính trong sản xuất.
Áp dụng kỹ thuật canh tác giảm phát thải
Cùng với việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tỉnh sẽ triển khai nhiều giải pháp kỹ thuật nhằm giảm phát thải trong sản xuất nông nghiệp.
Các giải pháp được khuyến khích áp dụng gồm: Quản lý nước tưới hiệu quả, đặc biệt là phương pháp tưới ngập khô xen kẽ trong sản xuất lúa. Áp dụng các mô hình canh tác như “một phải năm giảm”, “ba giảm ba tăng” và hệ thống thâm canh lúa cải tiến (SRI). Tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, phân vi sinh, từng bước thay thế một phần phân vô cơ.
Giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, tăng cường biện pháp sinh học và nông nghiệp hữu cơ. Bảo vệ tài nguyên đất thông qua luân canh cây trồng, tăng độ che phủ đất và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp.
Ngoài ra, ngành nông nghiệp tỉnh cũng sẽ thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, như cảm biến thông minh để điều tiết nước tưới, bón phân và theo dõi chất lượng đất, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và giảm phát thải.
Phát triển mô hình sản xuất giảm phát thải theo chuỗi giá trị
Trong thời gian tới, Lâm Đồng sẽ xây dựng các mô hình trình diễn kỹ thuật tại địa phương, tạo điều kiện để nông dân tiếp cận và thực hành các phương pháp canh tác giảm phát thải.
Các mô hình này sẽ được triển khai tại những vùng sản xuất hàng hóa tập trung, đồng thời gắn với chuỗi liên kết giữa nông dân – hợp tác xã – doanh nghiệp thu mua và chế biến.
Đặc biệt, các mô hình sẽ áp dụng hệ thống giám sát phát thải khí nhà kính theo quy trình MRV (đo lường – báo cáo – thẩm định) nhằm bảo đảm tính minh bạch và phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế.
Xây dựng hệ thống dữ liệu và phát triển thị trường nông sản phát thải thấp
Song song với các giải pháp kỹ thuật, tỉnh cũng sẽ xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực trồng trọt, bao gồm dữ liệu theo từng loại cây trồng, vùng sinh thái và biện pháp canh tác.
Các dữ liệu này sẽ được kết nối với hệ thống kiểm kê khí nhà kính quốc gia, tạo cơ sở cho việc minh bạch hóa thông tin, phát triển tín chỉ carbon trong nông nghiệp và truy xuất nguồn gốc môi trường của nông sản.
Bên cạnh đó, Lâm Đồng sẽ đẩy mạnh kết nối thị trường tiêu thụ nông sản phát thải thấp, xây dựng hệ thống chứng nhận và nhãn hiệu “phát thải thấp” cho một số ngành hàng chủ lực như lúa gạo, rau quả, cà phê và hồ tiêu. Các sản phẩm này sẽ hướng tới những thị trường xuất khẩu có yêu cầu cao như Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản và Bắc Mỹ.
UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương tổ chức triển khai kế hoạch. Đồng thời, chính quyền cơ sở sẽ tuyên truyền, hướng dẫn nông dân áp dụng quy trình sản xuất giảm phát thải, ghi chép nhật ký canh tác và theo dõi các chỉ số phát thải, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững cho tỉnh Lâm Đồng trong thời gian tới.
Hoàng Phương
