Thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia
Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh Lào Cai hiện có trên 1,02 triệu người dân tộc thiểu số, chiếm 57,6% dân số, với 33 thành phần dân tộc cùng sinh sống. Trong năm qua, tỉnh Lào Cai đã hoàn thành phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 – 2030, tạo cơ sở quan trọng để triển khai các chính sách đầu tư, hỗ trợ đúng đối tượng, đúng địa bàn.
Trong đó, tỉnh Lào Cai tập trung triển khai nghiêm túc các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc, đặc biệt là Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021–2030 và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Theo thống kê, trong năm 2025, tổng kế hoạch vốn thực hiện Chương trình đạt trên 2.492 tỷ đồng. Nhiều chỉ tiêu quan trọng đạt và vượt kế hoạch. Có thể kể đến như: 100% xã có đường ô tô đến trung tâm được rải nhựa hoặc bê tông; 100% xã có trạm y tế kiên cố; 94% phụ nữ sinh con tại cơ sở y tế; 98% hộ dân được sử dụng điện; 93,5% đồng bào dân tộc thiểu số được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh. Thu nhập bình quân của đồng bào dân tộc thiểu số tăng gấp 2 lần so với đầu kỳ, năm 2025 ước đạt trên 33 triệu đồng/người/năm.
Giảm nghèo bền vững, nâng cao chất lượng giáo dục
Trong năm, công tác giảm nghèo tiếp tục đạt kết quả tích cực. Ước đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số giảm 4,46 điểm phần trăm, tương ứng giảm 9.689 hộ; tỷ lệ nghèo đa chiều toàn tỉnh còn khoảng 11,06%.
Trong lĩnh vực giáo dục, toàn tỉnh Lào Cai có 17 trường phổ thông dân tộc nội trú, 182 trường phổ thông dân tộc bán trú, với hơn 51.800 học sinh được hưởng chính sách hỗ trợ. Học sinh dân tộc thiểu số chiếm khoảng 70% tổng số học sinh toàn tỉnh. Năm 2025, tỉnh tổ chức 70 lớp xóa mù chữ với 1.655 học viên tham gia.
Công tác dạy tăng cường tiếng Việt cho trẻ em dân tộc thiểu số được triển khai đồng bộ ở các cấp học. Năm học 2025–2026, tỷ lệ huy động trẻ mầm non là người dân tộc thiểu số đến trường, nhóm, lớp đạt 25% đối với nhà trẻ và 95% đối với mẫu giáo; 100% trẻ em dân tộc thiểu số đến trường được tổ chức tăng cường tiếng Việt phù hợp với độ tuổi.
Ở cấp tiểu học, tỉnh tiếp tục triển khai dạy tiếng Việt cho trẻ em dân tộc thiểu số trước khi vào lớp Một. Toàn tỉnh có 321 trường với 988 lớp, 20.439 trẻ em dân tộc thiểu số tham gia chương trình trong tháng 8/2025, trước khi khai giảng năm học mới. Nội dung giảng dạy tập trung chuẩn bị tâm thế vào lớp Một, hình thành các kỹ năng học tập cơ bản, phát triển năng lực nghe, nói, đọc, viết cho học sinh. Sở Giáo dục và Đào tạo đã thành lập đoàn kiểm tra, tổ chức kiểm tra tại 18 trường tiểu học nhằm bảo đảm việc triển khai đúng kế hoạch và đạt hiệu quả.
Song song với dạy tăng cường tiếng Việt, việc dạy tiếng dân tộc thiểu số trong trường học tiếp tục được quan tâm. Năm học 2025 - 2026, toàn tỉnh có 20 trường tiểu học tổ chức dạy học tiếng Mông với 98 lớp, 2.592 học sinh, tăng 2 trường, 18 lớp và 425 học sinh so với năm học trước. Tỷ lệ học sinh duy trì sĩ số, hoàn thành môn học và biết đọc, viết chữ Mông sau khi hoàn thành chương trình tiểu học đều đạt 100%.
Chăm sóc sức khỏe, bảo tồn văn hóa và phát huy vai trò người có uy tín
Trong lĩnh vực y tế, mạng lưới y tế cơ sở được tăng cường; 90,9% xã, phường đạt tiêu chí quốc gia về y tế. Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế ước đạt 95% vào cuối năm 2025. Các cơ sở y tế trong tỉnh đã khám, chữa bệnh cho gần 3 triệu lượt người, trong đó trên 50% là người dân tộc thiểu số.
Mạng lưới y tế cơ sở tiếp tục được củng cố với 31 phòng khám đa khoa khu vực, 319 trạm y tế; 90,9% xã, phường đạt tiêu chí quốc gia về y tế. Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế ước đạt 95%; các cơ sở y tế khám, chữa bệnh cho gần 3 triệu lượt người, trong đó trên 50% là người dân tộc thiểu số.
Bên cạnh đó, công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc được chú trọng. Năm 2025, tỉnh trình ghi danh 3 di sản văn hóa phi vật thể, duy trì 208 đội văn nghệ dân gian, tổ chức trên 30 lễ hội, sự kiện văn hóa – du lịch gắn với phát triển kinh tế địa phương.
Việc thực hiện chính sách đối với người có uy tín được triển khai đầy đủ, kịp thời. Toàn tỉnh có 2.288 người có uy tín, được tập huấn, cung cấp thông tin, thăm hỏi, tôn vinh và khen thưởng; cấp phát đầy đủ các ấn phẩm báo chí theo quy định.
Nhìn chung, năm 2025, công tác dân tộc và chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh Lào Cai đạt nhiều kết quả toàn diện, tạo nền tảng vững chắc để tiếp tục triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn 2026–2030.
Đức Diện - Hải Minh
