Từ lợi thế địa kinh tế đến yêu cầu đột phá tư duy phát triển
Với chủ đề "Lào Cai - Kết nối phát triển - Xanh và bền vững", Hội nghị Xúc tiến đầu tư tỉnh Lào Cai năm 2026 là sự kiện xúc tiến đầu tư quy mô lớn đầu tiên của địa phương sau hợp nhất, quy tụ hơn 300 doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước cùng đại diện các bộ, ngành Trung ương, tổ chức quốc tế và đối tác nước ngoài. Không chỉ là diễn đàn kết nối cơ hội đầu tư, hội nghị còn phát đi thông điệp về định hướng phát triển của Lào Cai trong giai đoạn mới, hướng tới mục tiêu trở thành cực tăng trưởng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đánh giá Lào Cai là địa phương hội tụ nhiều lợi thế khác biệt về vị trí địa kinh tế, tài nguyên và khả năng kết nối vùng. Là cửa ngõ giao thương giữa Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc, đồng thời nằm trên hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi để phát triển logistics, kinh tế cửa khẩu, công nghiệp chế biến, thương mại, dịch vụ và mở rộng liên kết với thị trường ASEAN cũng như chuỗi cung ứng khu vực.
Theo Phó Thủ tướng, lợi thế về vị trí chỉ có thể phát huy khi được hỗ trợ bởi hệ thống hạ tầng đồng bộ và tư duy phát triển phù hợp. Vì vậy, Chính phủ sẽ tiếp tục đồng hành cùng địa phương trong việc ưu tiên nguồn lực triển khai các dự án hạ tầng chiến lược như tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Cảng hàng không Sa Pa và mở rộng tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai, đồng thời tháo gỡ các khó khăn về cơ chế, chính sách nhằm tạo dư địa phát triển mới cho tỉnh.
Bên cạnh sự hỗ trợ từ Trung ương, Phó Thủ tướng đề nghị Lào Cai tiếp tục đổi mới tư duy phát triển, tập trung thu hút đầu tư vào năm lĩnh vực trọng điểm gồm logistics và kinh tế cửa khẩu; công nghiệp chế biến sâu gắn với năng lượng tái tạo; du lịch đẳng cấp quốc tế và công nghiệp văn hóa; nông nghiệp sinh thái ứng dụng công nghệ cao; phát triển đô thị và dịch vụ lưu trú hiện đại gắn với xây dựng nông thôn mới giàu bản sắc. Song song với đó là nâng cao chất lượng quy hoạch, phát triển hạ tầng đồng bộ, chuẩn bị quỹ đất sạch, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời duy trì đối thoại thực chất với doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình đầu tư.
Đánh giá những kết quả đạt được của Lào Cai thời gian qua, Phó Thủ tướng cho rằng việc hoàn thiện quy hoạch đã từng bước định hình rõ hướng phát triển của địa phương theo triết lý "xanh, hài hòa, bản sắc và hạnh phúc", lấy trục động lực dọc sông Hồng làm không gian phát triển chủ đạo, thể hiện sự chuyển biến trong tư duy điều hành từ "quản lý" sang "phục vụ". Đây cũng là nền tảng quan trọng để Lào Cai khai thác hiệu quả hơn các lợi thế sẵn có, nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư và hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, xanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Thể chế và chất lượng điều hành trở thành lợi thế cạnh tranh mới
Phát biểu tại hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy cho biết, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương ngày càng gay gắt, lợi thế về vị trí địa lý hay nguồn tài nguyên chỉ tạo ra cơ hội ban đầu. Giá trị và sự phát triển bền vững chỉ được hình thành khi doanh nghiệp tin tưởng lựa chọn địa phương là điểm đến đầu tư lâu dài.
Theo Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, Hội nghị Xúc tiến đầu tư năm 2026 được tổ chức trong thời điểm đặc biệt khi mô hình chính quyền địa phương sau sắp xếp đang từng bước phát huy hiệu quả, mở ra không gian phát triển mới cho các địa phương. Với Lào Cai, đây không chỉ là diễn đàn xúc tiến đầu tư mà còn là dấu mốc thể hiện khát vọng vươn lên sau hợp nhất, hướng tới xây dựng một trung tâm phát triển năng động ở khu vực Trung du và miền núi phía Bắc.
Cũng theo Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, sau hợp nhất, Lào Cai có diện tích tự nhiên trên 13.000 km², quy mô dân số gần 1,8 triệu người và giữ vai trò cửa ngõ giao thương quốc tế với vùng Tây Nam Trung Quốc. Địa phương đồng thời là trung tâm của hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; có hệ thống quy hoạch tương đối đồng bộ, hạ tầng giao thông, logistics, khu, cụm công nghiệp đang được đầu tư hoàn thiện; nguồn tài nguyên khoáng sản, vùng nguyên liệu nông - lâm nghiệp và các giá trị văn hóa, du lịch đặc sắc tạo nền tảng phát triển đa ngành. Những yếu tố này, cùng sự cộng hưởng giữa vị trí địa kinh tế, thị trường và nguồn nhân lực, mở ra dư địa phát triển khác biệt cho địa phương trong giai đoạn mới.
Tuy nhiên, Bí thư tỉnh ủy Lào Cai cũng cho rằng những lợi thế nêu trên sẽ khó chuyển hóa thành tăng trưởng nếu thiếu một nền hành chính hiện đại và môi trường đầu tư thực sự thuận lợi. Chính vì vậy, cùng với việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, tỉnh Lào Cai xác định xây dựng chính quyền kiến tạo, phục vụ, lắng nghe và đồng hành cùng doanh nghiệp là nhiệm vụ trọng tâm, coi đây là lợi thế cạnh tranh của địa phương trong thu hút đầu tư.
Định hướng này đã được cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp cải cách. Trong đó, tỉnh Lào Cai đã duy trì chỉ số SIPAS năm 2025 trong nhóm dẫn đầu cả nước; 100% thủ tục hành chính được thực hiện phi địa giới, giúp giảm trên 40% thời gian và chi phí tuân thủ; đồng thời bãi bỏ toàn bộ thủ tục hành chính đặc thù. Cùng với đó, hơn 110 dự án thuộc danh mục đặc biệt ưu đãi đầu tư và trên 430 dự án kêu gọi đầu tư được công khai; sáu chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đã được ban hành và tỉnh đang tiếp tục hoàn thiện thêm hai chính sách mới.
Ngoài ra, nhiều mô hình cải cách cũng được triển khai theo hướng hỗ trợ trực tiếp nhà đầu tư như "cửa khẩu thông minh", "luồng xanh thủ tục hành chính", thí điểm mô hình "30 ngày kiến tạo đầu tư" nhằm rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục đầu tư xuống dưới 50% so với trước đây; đồng thời chuẩn bị từ 500 đến 1.000 ha quỹ đất sạch để sẵn sàng thu hút các dự án mới. Đáng chú ý, trách nhiệm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp được giao trực tiếp cho người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp, qua đó nâng cao trách nhiệm trong giải quyết công việc và đồng hành cùng nhà đầu tư.
Một điểm nhấn đáng chú ý khác được Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai đề cập là việc Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý chủ trương sớm triển khai mô hình Khu hợp tác kinh tế qua biên giới. Đây được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển mới, phát huy hiệu quả lợi thế cửa khẩu, mở rộng khả năng kết nối với các chuỗi giá trị toàn cầu và tạo thêm dư địa thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn trong thời gian tới.
Khẳng định quan điểm xuyên suốt trong thu hút đầu tư, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy nhấn mạnh: "Thành công của doanh nghiệp là thành công của địa phương" và phương châm "Doanh nghiệp phát tài - Lào Cai phát triển". Theo đó, sự hài lòng của doanh nghiệp sẽ là thước đo chất lượng lãnh đạo, điều hành của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền. Tỉnh cam kết tiếp tục xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và an toàn để mỗi nhà đầu tư khi đến với Lào Cai đều cảm nhận được sự đồng hành bằng hành động cụ thể, cam kết bằng kết quả thực chất và niềm tin được bồi đắp trong quá trình phát triển lâu dài.
Từ cam kết đến hành động để hiện thực hóa các cơ hội đầu tư
Nếu thể chế được xác định là nền tảng tạo dựng lợi thế cạnh tranh, thì theo lãnh đạo UBND tỉnh Lào Cai, chất lượng thực thi mới là yếu tố quyết định khả năng chuyển hóa các tiềm năng thành những dự án đầu tư và động lực tăng trưởng cụ thể.
Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh cho biết, sau hợp nhất, Lào Cai có không gian phát triển rộng lớn hơn, nguồn lực dồi dào hơn và nhiều lợi thế cạnh tranh mới. Tuy nhiên, những lợi thế đó chỉ thực sự phát huy giá trị khi được hiện thực hóa bằng các dự án đầu tư hiệu quả và sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp. Trong bối cảnh dòng vốn đầu tư ngày càng dịch chuyển theo hướng chọn lọc, sức hấp dẫn của địa phương không chỉ được quyết định bởi các chính sách ưu đãi, mà còn bởi chất lượng điều hành, môi trường kinh doanh minh bạch, hạ tầng đồng bộ và tầm nhìn phát triển dài hạn.
Với phương châm "Đồng hành thực chất - Kiến tạo phát triển", tỉnh Lào Cai cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp ngay từ giai đoạn tìm hiểu cơ hội đầu tư, nghiên cứu dự án, hoàn thiện hồ sơ, giải phóng mặt bằng cho đến khi dự án đi vào hoạt động. Theo Chủ tịch UBND tỉnh, mọi khó khăn thuộc thẩm quyền sẽ được địa phương trực tiếp chỉ đạo giải quyết; đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, tỉnh sẽ chủ động báo cáo Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương để phối hợp tháo gỡ, bảo đảm quá trình triển khai dự án không bị gián đoạn.
Để những cam kết đó được thực hiện bằng hành động cụ thể, tỉnh Lào Cai xác định năm nhóm giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, gồm tiếp tục cải cách hành chính theo hướng thực chất, rút ngắn từ 30-50% thời gian giải quyết hồ sơ đầu tư; công khai, minh bạch quy hoạch và chính sách; đầu tư đồng bộ hạ tầng đến tận chân công trình; duy trì hiệu quả đường dây nóng của UBND tỉnh và Tổ công tác đặc biệt để tiếp nhận, xử lý kịp thời kiến nghị của doanh nghiệp; đồng thời xây dựng môi trường đầu tư an toàn, ổn định, tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất và kinh doanh lâu dài.
Khẳng định quan điểm "Thành công của doanh nghiệp chính là thành công của tỉnh Lào Cai", Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh cho biết, ngay sau hội nghị, UBND tỉnh sẽ chỉ đạo các cấp, các ngành rà soát toàn bộ kiến nghị của doanh nghiệp, phân công rõ trách nhiệm, thời hạn xử lý và theo dõi kết quả thực hiện, qua đó bảo đảm các cam kết tại hội nghị được triển khai bằng những hành động và kết quả cụ thể. Đồng thời, địa phương mong muốn tiếp tục đồng hành cùng các nhà đầu tư có tầm nhìn chiến lược để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Lào Cai trở thành cực tăng trưởng năng động của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Những cam kết về cải thiện môi trường đầu tư cũng được cụ thể hóa ngay tại hội nghị bằng các quyết định hợp tác và đầu tư. Tỉnh Lào Cai đã trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 24 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 24.160 tỷ đồng, tập trung vào các lĩnh vực hạ tầng khu, cụm công nghiệp, năng lượng, công nghiệp chế biến, khai khoáng, nhà ở thương mại và dịch vụ. Cùng với đó, nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư được ký kết, mở ra cơ hội triển khai các dự án mới trong lĩnh vực đô thị, công nghiệp, thương mại, dịch vụ và logistics; nhiều doanh nghiệp cũng trao kinh phí thực hiện các chương trình an sinh xã hội và đóng góp vào Quỹ Phát triển giao thông nông thôn của tỉnh.
Từ những định hướng của Chính phủ, quyết tâm đổi mới của tỉnh đến các quyết định đầu tư được trao ngay tại hội nghị có thể thấy, Hội nghị Xúc tiến đầu tư Lào Cai năm 2026 không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu tiềm năng hay kêu gọi nguồn lực, mà còn phát đi thông điệp về một cách tiếp cận mới trong phát triển địa phương: lấy chất lượng điều hành làm nền tảng, lấy thể chế làm động lực và lấy sự thành công của doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả phát triển. Đó cũng là cơ sở để Lào Cai từng bước chuyển hóa những lợi thế sẵn có thành lợi thế cạnh tranh, tạo nền tảng cho mục tiêu phát triển nhanh, xanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Hải Minh - Đức Diện
