Từ hạ tầng vận tải đến hệ sinh thái logistics hiện đại
Theo Kế hoạch hành động triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050, TP.HCM sẽ phát triển ngành logistics theo hướng hiện đại, thông minh và bền vững, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kết nối đa phương thức.
Điểm đáng chú ý là thành phố sẽ tái cấu trúc toàn bộ không gian logistics theo mô hình ba tầng gồm logistics quốc tế và cấp vùng; logistics trung chuyển, phân phối cấp thành phố; và logistics đô thị. Cách tiếp cận này nhằm hình thành mạng lưới kết nối đồng bộ giữa cảng biển, cảng hàng không, cảng cạn (ICD), trung tâm logistics, khu công nghiệp và hệ thống giao thông.
Trong giai đoạn đến năm 2035, TP.HCM đặt mục tiêu đưa ngành logistics đóng góp từ 8-10% GRDP, duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 13-16% mỗi năm. Đồng thời, tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistics thuê ngoài dự kiến đạt 70-80%, trong khi chi phí logistics được kéo giảm xuống còn khoảng 11-14% GRDP.
Song song với việc mở rộng quy mô, thành phố cũng hướng tới nâng cao chất lượng dịch vụ khi đặt mục tiêu 80-100% doanh nghiệp logistics ứng dụng chuyển đổi số; khoảng 80% lao động được đào tạo chuyên môn kỹ thuật, trong đó một nửa có trình độ đại học trở lên; đồng thời hình thành ít nhất một trung tâm logistics đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Tầm nhìn đến năm 2050, logistics được kỳ vọng đóng góp 10-12% GRDP, chi phí logistics tiếp tục giảm xuống còn 9-11% GRDP và thành phố sẽ có tối thiểu hai trung tâm logistics đạt chuẩn quốc tế.
Chuyển đổi số và liên kết vùng tạo lợi thế cạnh tranh
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, TP.HCM xác định phát triển hạ tầng và công nghệ là hai trụ cột quan trọng.
Thành phố sẽ đầu tư các trung tâm logistics, cảng biển, cảng cạn và khu thương mại tự do gắn với mạng lưới giao thông đa phương thức, đồng thời từng bước di dời các kho bãi nhỏ lẻ vào các khu logistics tập trung nhằm nâng cao hiệu quả khai thác.
Một số dự án trọng điểm cũng sẽ được thúc đẩy như phát triển cảng trung chuyển quốc tế, hiện đại hóa cụm cảng Cái Mép - Thị Vải - Cần Giờ theo mô hình cảng số, ứng dụng công nghệ Digital Twin và phát triển hạ tầng năng lượng sạch phục vụ hoạt động logistics.
Song song với đầu tư hạ tầng, TP.HCM sẽ tăng cường kết nối với vùng Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và Cảng hàng không quốc tế Long Thành, qua đó hình thành mạng lưới logistics liên vùng có khả năng phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng quy mô lớn.
Chuyển đổi số cũng được xem là động lực quan trọng trong giai đoạn phát triển mới. Thành phố định hướng thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), tự động hóa trong quản lý kho bãi, vận tải và chuỗi cung ứng; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về logistics, phát triển hải quan số và hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn logistics xanh nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và giảm phát thải.
Bên cạnh đó, TP.HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo logistics của cả nước thông qua việc xây dựng trung tâm đào tạo chất lượng cao, mở rộng hợp tác quốc tế và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của ngành trong giai đoạn chuyển đổi số và hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Minh Thành (t/h)
