Quy mô vẫn thuộc về các "ông lớn"
Kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm tiếp tục khẳng định ưu thế của nhóm ngân hàng dẫn đầu hệ thống. Bốn ngân hàng có vốn nhà nước cùng với MB, VPBank và Techcombank tạo nên nhóm có lợi nhuận vượt trội, bỏ xa phần còn lại của thị trường.
Vietcombank tiếp tục giữ vị trí số một với lợi nhuận trước thuế hơn 29.200 tỷ đồng, tăng 33,5% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, tăng trưởng của ngân hàng không chỉ đến từ tín dụng mà còn nhờ nguồn thu từ ngoại hối và các hoạt động ngoài lãi cải thiện mạnh.
VietinBank duy trì vị trí thứ hai với mức tăng trưởng gần 37%, trong khi MB tiếp tục là ngân hàng tư nhân có lợi nhuận cao nhất hệ thống, vượt BIDV để đứng thứ ba.
Điểm đáng chú ý nhất trong nhóm dẫn đầu là sự bứt phá của VPBank. Với gần 18.900 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, ngân hàng chỉ còn cách BIDV vỏn vẹn vài tỷ đồng và vượt Agribank, thu hẹp đáng kể khoảng cách với nhóm Big4.
Theo giới phân tích, tốc độ tăng trưởng tín dụng và mở rộng quy mô tài sản là những yếu tố quan trọng giúp VPBank cải thiện lợi nhuận. Tuy nhiên, kết quả này cũng phản ánh xu hướng cạnh tranh ngày càng quyết liệt giữa khối ngân hàng thương mại cổ phần và nhóm ngân hàng quốc doanh.
Ở nhóm tiếp theo, Techcombank tiếp tục duy trì vị thế trong nhóm ngân hàng có hiệu quả hoạt động cao nhờ nguồn thu dịch vụ tăng mạnh, cho thấy chiến lược đa dạng hóa nguồn thu đang phát huy hiệu quả.
Tăng trưởng cao không đồng nghĩa với lợi nhuận lớn
Nếu xét về tốc độ tăng trưởng, nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ mới là tâm điểm của mùa công bố báo cáo tài chính.
BVBank là trường hợp nổi bật nhất khi lợi nhuận tăng gần 6 lần so với cùng kỳ, trong khi GPBank và ABBank cũng ghi nhận mức tăng trưởng bằng nhiều lần hoặc trên 100%.
Tuy nhiên, mức tăng đột biến này phần lớn xuất phát từ nền lợi nhuận thấp của năm trước. Vì vậy, dù tốc độ tăng rất cao, quy mô lợi nhuận tuyệt đối của các ngân hàng này vẫn còn khá khiêm tốn so với nhóm dẫn đầu.
Bên cạnh đó, nhiều ngân hàng như Vietbank, PGBank, NCB, OCB hay Nam A Bank cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực nhờ cải thiện thu nhập lãi, mở rộng tín dụng và kiểm soát tốt chi phí hoạt động.
Diễn biến này cho thấy khoảng cách về quy mô giữa các ngân hàng vẫn rất lớn, nhưng cơ hội tăng trưởng đang được chia đều hơn cho nhiều nhóm ngân hàng thay vì chỉ tập trung ở các tổ chức có quy mô tài sản lớn.
Chi phí dự phòng tiếp tục tạo khác biệt
Ở chiều ngược lại, kết quả kinh doanh của một số ngân hàng cho thấy tăng trưởng doanh thu chưa đủ bảo đảm tăng trưởng lợi nhuận nếu chi phí dự phòng rủi ro tín dụng gia tăng.
Saigonbank là đơn vị giảm mạnh nhất khi lợi nhuận trước thuế giảm hơn 70%, đồng thời ghi nhận khoản lỗ trong quý II do nhiều nguồn thu suy giảm và chi phí dự phòng tăng mạnh.
SeABank và Eximbank cũng ghi nhận lợi nhuận giảm trên 50%, trong khi Sacombank và LPBank đều đi xuống so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, tại LPBank, thu nhập từ hoạt động kinh doanh vẫn tăng trưởng hai chữ số, song lợi nhuận cuối cùng lại giảm do ngân hàng tăng mạnh trích lập dự phòng để củng cố chất lượng tài sản.
Theo các chuyên gia, kết quả kinh doanh nửa đầu năm cho thấy lợi nhuận ngân hàng không còn phụ thuộc chủ yếu vào tăng trưởng tín dụng. Những ngân hàng có khả năng mở rộng nguồn thu ngoài lãi, cải thiện biên lợi nhuận, kiểm soát chi phí vốn và chủ động quản trị rủi ro đang tạo ra lợi thế rõ rệt.
Trong khi đó, áp lực xử lý nợ xấu và tăng trích lập dự phòng tiếp tục là yếu tố quyết định sự phân hóa về lợi nhuận giữa các ngân hàng, dự báo sẽ còn ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của ngành trong những quý còn lại của năm 2026.
Nam Sơn (t/h)
