Từ lâu, tục xin chữ đầu Xuân đã trở thành nét đẹp văn hóa của người Việt. Người xin chữ mong cầu những điều may mắn, bình an, học hành tấn tới, công danh thuận lợi. Những chữ như “Phúc”, “Lộc”, “Thọ”, “An”, “Tâm”, “Hiếu”, “Nhẫn”… được viết trên nền giấy đỏ, mực đen hoặc mực vàng, không chỉ mang ý nghĩa thẩm mỹ mà còn chứa đựng triết lý sống sâu sắc.

Mỗi nét bút uyển chuyển, mạnh mẽ hay khoan thai đều thể hiện tâm thế của người viết và tinh thần của con chữ. Thư pháp vì thế không đơn thuần là viết đẹp, mà là quá trình rèn luyện tâm – trí – khí. Người cho chữ phải có sự tĩnh tâm, trân trọng từng nét bút; người xin chữ nâng niu, treo trang trọng trong nhà như một lời nhắc nhở suốt cả năm.

Thư pháp Việt có sự giao thoa giữa truyền thống Hán – Nôm và chữ Quốc ngữ. Ngày nay, nhiều nghệ nhân đã sáng tạo thư pháp bằng chính tiếng Việt, đưa hồn dân tộc vào từng con chữ quen thuộc. Những câu đối đỏ, những bức hoành phi, hay đơn giản là một chữ viết tay mềm mại đều góp phần làm sống dậy giá trị văn hóa ngàn đời.

Tại các lễ hội Xuân, hội chữ, phố ông đồ ở nhiều địa phương, không khí xin – cho chữ luôn tấp nập. Đó không chỉ là hoạt động văn hóa mà còn là dịp để thế hệ trẻ hiểu hơn về truyền thống hiếu học, trọng nghĩa tình của cha ông. Trong dòng chảy hiện đại, khi công nghệ phát triển mạnh mẽ, hình ảnh người viết thư pháp bên nghiên mực càng trở nên đáng quý, nhắc nhở mỗi người về cội nguồn và bản sắc.

Viết thư pháp là hành trình tu dưỡng. Người cầm bút phải kiên trì, nhẫn nại, giữ cho tâm hồn thanh thản thì con chữ mới có “thần”. Chính vì vậy, nhiều người tìm đến thư pháp như một cách rèn luyện sự điềm tĩnh, cân bằng trong cuộc sống.

Ngày Xuân, giữa sắc đào, sắc mai rực rỡ, một bức thư pháp treo trong nhà tạo nên không gian ấm áp, trang trọng. Con chữ không chỉ làm đẹp ngôi nhà mà còn làm đẹp lòng người, gợi nhắc về những giá trị bền vững: nhân nghĩa, hiếu thuận, đoàn viên, yêu thương.

Giữ gìn và phát huy nét đẹp thư pháp Việt là góp phần bảo tồn di sản văn hóa dân tộc. Các hoạt động trải nghiệm viết chữ, trưng bày, giao lưu thư pháp ngày càng thu hút đông đảo người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên. Điều đó cho thấy sức sống bền bỉ của nghệ thuật truyền thống trong đời sống đương đại.

Xuân mới lại về, tiếng trống hội vang lên, lòng người rộn ràng hy vọng. Trong khoảnh khắc thiêng liêng giao hòa đất trời, một nét bút mềm mại trên nền giấy đỏ không chỉ là lời chúc, mà còn là sự gửi gắm niềm tin vào tương lai tươi sáng. Thư pháp Việt – nét đẹp tinh hoa của văn hóa dân tộc – vẫn lặng lẽ tỏa hương trong sắc Xuân, gìn giữ hồn Việt qua từng thế hệ.

Nguyễn Kiên