Ngân hàng thừa vốn, thiếu người vay

(TH&CL) Trong khi dư luận lo ngại NH đang thừa vốn, thì các chuyên gia tài chính NH cho rằng, không nên quá lo lắng vì đó chỉ là chu kỳ; càng không nên tìm mọi cách đẩy vốn ra thị trường bởi không cẩn thận sẽ không bảo toàn được vốn.

Tín dụng vẫn là điểm nghẽn

Thống kê tại một số NH cho thấy, lượng tiền gửi tiết kiệm trong những ngày đầu năm tăng mạnh. Chẳng hạn, tại NH Agribank, số tiền gửi tiết kiệm toàn hệ thống lên tới hơn 4.700 tỷ đồng, TPBank là 130 tỷ đồng... Trong khi VP Bank, Saigonbank, Southernbank, BIDV… huy động vốn được ghi nhận là rất tốt.  Hiện nay, một số NH đã bắt đầu giảm lãi suất huy động, nhưng trên thực tế, lượng người dân gửi tiết kiệm vẫn tăng, tạo nguồn vốn ổn định cho việc đảm bảo thanh khoản cho các NH. Tuy nhiên, đầu ra của các NH hiện vẫn rất khó khăn, thậm chí có NH với nhiều lý do còn hạn chế cho vay. Theo một cán bộ tín dụng NH Sài Gòn Công thương, do tìm dược khách hàng vay tốt là rất khó nên hiện nay NH chủ yếu đầu tư vào kênh cho vay trên hệ thống liên NH, dù kênh đầu tư này lãi suất thấp.

Ông Đặng Văn Thuận, Giám đốc khối DN SME, NH VP Bank, thời điểm hiện tại, việc cho vay của VP Bank cũng như các NH khác vẫn còn rất hạn chế, dù các NH ra sức công bố các chương trình cho vay ưu đãi nhằm hút khách.

Theo các chuyên gia NH, hiện tượng thanh khoản tốt nhưng đầu ra lại bị nghẽn là tiếp nối tình trạng của năm 2013. Nguyên nhân là nợ xấu do các DN vay vốn và không trả được nợ, khiến các NH cẩn trọng không cho vay tiếp hoặc không cho vay nhiều như trước. Thông tin của Tổng cục Thống kê, tháng 1/2014, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống là âm 0,5% so với cuối năm 2013. Trước đó, theo báo cáo của NHNN - Chi nhánh Hà Nội, đến hết năm 2013, tổng nguồn vốn huy động của các TCTD trên địa bàn đạt 1.034.951 tỷ đồng, trong khi dư nợ cho vay 917.983 tỷ đồng (tỷ lệ cho vay trên vốn huy động bình quân của các NH trên địa bàn khoảng 89%). Tại TP. HCM, tỷ lệ cho vay trên vốn huy động tương ứng khoảng 84%.

Không cần quá lo lắng?

Nói về nghịch lý không cho vay được nhưng các NH vẫn ra sức huy động vào, chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu cho rằng: “Đó không phải là nghịch lý. Bởi thị phần là cái lâu dài, quyết định sự sống còn của NH và trong bất cứ trường hợp nào, ngay cả khi khó khăn đầu ra NH vẫn luôn phải đẩy mạnh huy động để bảo vệ thị phần, nếu để mất thị phần thì sau này khi nền kinh tế ấm lên NH không còn thị trường nữa, điều đó hết sức nguy hiểm”.

Nói về việc các NH hiện đang thừa vốn, thiếu khách vay, ông Cao Sỹ Kiêm, nguyên Thống đốc NHNN cho rằng: “Việc huy động tăng đầu năm chỉ mang tính thời vụ, năm nào cũng có, khi sức mua tập trung vào tháng Tết. Ra Tết, tiền nhàn rỗi của dân và tiền bán hàng của DN chưa triển khai vào sản xuất, kinh doanh sẽ tập trung vào NH. Trong điều hành tiền tệ phải biết quy luật này để giải quyết vốn sao cho hài hòa, hợp lý”.

Câu hỏi đặt ra là: Với nguồn vốn huy động tăng nhưng cho vay giảm, dòng vốn NH sẽ đi về đâu và các NH phải cân đối vốn thừa như thế nào? Dẫu tín dụng hiện đang là điểm nghẽn của NH, song chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, không cần quá lo lắng bởi các khối nguồn vốn của NH phải tìm đầu ra chứ NH không chịu ngồi yên trên đống tiền đã huy động mà không cho vay được. Hiện đầu ra của NH là trái phiếu chính phủ và cho vay trên thị trường liên NH. Hoặc các NH tìm dự án nào quen thân, có thể tin tưởng đầu tư được thì bỏ tiền đầu tư.

Ông Cao Sỹ Kiêm cũng nhận định, hiện các NH có nhiều cách để bảo toàn hoặc sử dụng vốn: đầu tư mua cổ phiếu hoặc trái phiếu chính phủ để đưa vốn vào sản xuất, kinh doanh, xây dựng cơ bản… Hoặc cho vay lẫn nhau cũng là giải pháp, vì không phải NH nào cũng có thanh khoản tốt, tín dụng tốt, cho nên cần luân chuyển vốn cho nhau giữa các NH.

Vân Khánh