Cả nước đang triển khai 293 dự án nhà ở xã hội
Trưa 4/11, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin về tiến độ phát triển nhà ở xã hội năm 2026, đồng thời cho biết nhiều giải pháp chính sách đang được nghiên cứu nhằm cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở của người thu nhập thấp, công nhân và các đối tượng thụ hưởng chính sách.
Theo Thứ trưởng, thời gian qua, Chính phủ và các bộ, ngành đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ người dân tiếp cận nhà ở xã hội. Tuy nhiên, một số chính sách vẫn mang tính manh mún, chủ yếu xử lý từng vụ việc khi phát sinh kiến nghị, đề xuất.
Để khắc phục tình trạng này, Bộ Xây dựng được Chính phủ giao chủ trì tham mưu sửa đổi, hoàn thiện Luật Nhà ở, dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2.
Theo định hướng sửa đổi, Luật Nhà ở sẽ cụ thể hóa các cơ chế, chính sách nhằm bảo đảm người thu nhập thấp, công nhân và các đối tượng được hưởng chính sách có thể tiếp cận nhà ở thông qua các hình thức mua, thuê hoặc thuê dài hạn với mức giá phù hợp.
Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định chặt chẽ nguyên tắc xác định giá bán, giá thuê và giá thuê mua nhà ở xã hội. Theo đó, giá nhà được tính đúng, tính đủ các chi phí hợp lý, hợp lệ và lợi nhuận định mức, không tính các khoản ưu đãi của Nhà nước vào giá thành.
Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, quy định này nhằm bảo đảm giá nhà ở xã hội phù hợp với khả năng chi trả của người có thu nhập thấp, đồng thời tạo cơ sở minh bạch trong quá trình xác định giá của chủ đầu tư.
Về điều kiện giao dịch, dự thảo Luật cũng đề xuất quy định mỗi đối tượng chỉ được mua hoặc thuê một căn nhà ở xã hội, đồng thời hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu nhằm ngăn ngừa tình trạng đầu cơ, bảo đảm nhà ở xã hội được sử dụng đúng mục đích an sinh.
Bên cạnh đó, dự thảo sẽ quy định cụ thể các nhóm đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; đồng thời xác định điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình.
Bổ sung nguồn vốn, ưu đãi chủ đầu tư để kéo giảm giá nhà
Không chỉ tập trung vào đối tượng thụ hưởng và điều kiện giao dịch, dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi còn hướng đến hoàn thiện cơ chế hỗ trợ và phát triển nguồn cung nhà ở xã hội.
Theo Thứ trưởng Lê Hồng Vinh, các nguyên tắc hỗ trợ sẽ được quy định rõ theo hướng công khai, minh bạch, đúng đối tượng. Trong đó, ưu tiên người có công, người khuyết tật, hộ nghèo và các nhóm đối tượng cần được hỗ trợ về nhà ở; đồng thời tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi.
Đáng chú ý, dự thảo Luật dự kiến thể chế hóa cơ chế tạo lập nguồn vốn thông qua quỹ nhà ở hoạt động không vì lợi nhuận và nguồn tài chính công đoàn. Đây được xem là những kênh bổ sung nguồn lực cho phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân trong các khu công nghiệp.
Cùng với đó, chính sách quy hoạch và bố trí quỹ đất sẽ được hoàn thiện nhằm tạo điều kiện phát triển các loại hình nhà ở có giá phù hợp, nhất là phân khúc nhà ở cho thuê phục vụ người lao động.
Đối với chủ đầu tư, dự thảo đề xuất đồng bộ các chính sách ưu đãi tài chính dành cho dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp. Các ưu đãi đáng chú ý gồm miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; ưu đãi về thuế, tín dụng và cơ chế hạch toán chi phí đầu tư hạ tầng, xây dựng vào chi phí hợp lý.
Một điểm mới khác là đề xuất cho phép dành một tỷ lệ diện tích đất hoặc diện tích sàn để kinh doanh dịch vụ, thương mại. Nguồn thu từ hoạt động này có thể giúp chủ đầu tư bù đắp chi phí, qua đó giảm giá thành và bảo đảm giá bán, giá thuê phù hợp hơn với khả năng chi trả của người dân.
Những cơ chế trên được kỳ vọng góp phần tháo gỡ các vướng mắc về vốn, quỹ đất và hiệu quả đầu tư, tạo động lực để doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.
Dự kiến hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội trong năm 2026
Thông tin về kết quả triển khai, Thứ trưởng Lê Hồng Vinh cho biết, cả nước hiện có 293 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 363.065 căn.
Trong đó, có 128 dự án khởi công mới với quy mô 183.293 căn, gồm 140.492 căn nhà ở xã hội và 42.801 căn nhà ở cho thuê. Bên cạnh đó, 170 dự án đã hoàn thành với tổng quy mô 46.962 căn.
Dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, tương đương 90% kế hoạch được giao.
Đối với phân khúc nhà ở cho thuê, lũy kế đến nay cả nước có 114 dự án nhà ở xã hội có bố trí nhà ở cho thuê đang triển khai, với tổng quy mô 63.970 căn.
Đáng chú ý, kể từ khi Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo đẩy mạnh phát triển phân khúc nhà ở cho thuê từ tháng 6/2026, cả nước đã có thêm 29 dự án được khởi công. Tổng quy mô các dự án này khoảng 85.594 căn, trong đó có 33.886 căn nhà ở cho thuê, chiếm khoảng 40%.
Đến nay, cả nước đã hoàn thành 8.314 căn nhà ở cho thuê, đạt 48% kế hoạch. Với tiến độ hiện tại, dự kiến trong cả năm 2026, số căn nhà ở cho thuê hoàn thành có thể đạt 18.049 căn, tương đương 104% kế hoạch được giao.
Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, việc đẩy mạnh phát triển nhà ở cho thuê là một trong những giải pháp quan trọng để mở rộng cơ hội tiếp cận chỗ ở cho người thu nhập thấp, công nhân và người lao động chưa có điều kiện mua nhà.
Với các mục tiêu và cơ chế chính sách đang được hoàn thiện, thị trường nhà ở xã hội được kỳ vọng sẽ từng bước mở rộng nguồn cung, đa dạng hóa loại hình sản phẩm và cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở cho người dân. Đặc biệt, việc phát triển song song nhà ở để bán và nhà ở cho thuê sẽ góp phần giảm áp lực an cư, hướng tới cân bằng hơn giữa nhu cầu thực tế và khả năng chi trả của người lao động.
Thảo Phương
