Những năm qua, cùng với quá trình xây dựng nông thôn mới, tỉnh Ninh Bình đã quan tâm chỉ đạo phát triển các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm làng nghề và nông sản có lợi thế của địa phương. Nhiều sản phẩm OCOP đã từng bước khẳng định thương hiệu, được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh đón nhận, góp phần tạo việc làm, nâng cao đời sống cho người dân khu vực nông thôn.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai Chương trình OCOP trên địa bàn tỉnh Ninh Bình vẫn còn một số hạn chế như quy mô sản xuất của nhiều chủ thể còn nhỏ lẻ, khả năng liên kết theo chuỗi giá trị chưa cao, chất lượng một số sản phẩm chưa đồng đều, hoạt động xúc tiến thương mại và ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số còn chưa tương xứng với tiềm năng.
Trước yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, UBND tỉnh Ninh Bình xác định phát triển sản phẩm OCOP là nhiệm vụ quan trọng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng địa phương, gắn với phát triển vùng nguyên liệu, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và phát triển du lịch nông thôn.
Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, tỉnh Ninh Bình phấn đấu phát triển thêm khoảng 200 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên; có ít nhất 4 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia. Đồng thời, ít nhất 50% sản phẩm OCOP đã được công nhận sẽ được củng cố, nâng cấp về chất lượng, mẫu mã, bao bì và giá trị thương mại, từng bước nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.
Tỉnh Ninh Bình cũng định hướng đa dạng hóa các chủ thể tham gia Chương trình OCOP, trong đó phấn đấu khoảng 10-20% chủ thể là hợp tác xã và từ 5-10% là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây được xem là nền tảng quan trọng để hình thành các chuỗi liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm bền vững, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm địa phương.
Đáng chú ý, chuyển đổi số được xác định là một trong những giải pháp đột phá trong phát triển OCOP giai đoạn 2026-2030. Theo đó, 100% sản phẩm OCOP (trừ nhóm dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch) sẽ được gắn tem điện tử hoặc mã QR truy xuất nguồn gốc. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch, tạo niềm tin cho người tiêu dùng mà còn hỗ trợ các chủ thể quản lý sản xuất, quảng bá và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Bên cạnh đó, tỉnh Ninh Bình phấn đấu có ít nhất 70% chủ thể OCOP tham gia các kênh bán hàng hiện đại như sàn thương mại điện tử, hệ thống phân phối hiện đại và các nền tảng số. Đây là giải pháp quan trọng nhằm giúp các sản phẩm OCOP thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường trong nước và quốc tế.
Cùng với phát triển sản phẩm, tỉnh đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Theo kế hoạch, 100% cán bộ quản lý Chương trình OCOP các cấp và các chủ thể tham gia chương trình sẽ được đào tạo, tập huấn về quản trị sản xuất, xây dựng thương hiệu, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và kỹ năng tiếp cận thị trường. Việc nâng cao năng lực cho các chủ thể được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong tổ chức sản xuất, từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động kinh doanh và xây dựng thương hiệu sản phẩm.
Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, tỉnh Ninh Bình sẽ tiếp tục rà soát, phát triển các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm truyền thống, sản phẩm làng nghề và nông sản có lợi thế cạnh tranh; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất, chế biến, bảo quản; tăng cường xúc tiến thương mại, xây dựng hệ thống nhận diện thương hiệu và phát triển sản phẩm gắn với chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể.
Đặc biệt, Ninh Bình tiếp tục khuyến khích phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Với lợi thế về tài nguyên du lịch, các làng nghề và sản phẩm đặc sản phong phú, việc kết hợp giữa sản phẩm OCOP với các tuyến, điểm du lịch sẽ góp phần gia tăng giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ và tạo thêm sinh kế cho người dân.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao là cơ quan thường trực, chủ trì hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc triển khai Chương trình; đồng thời phối hợp với các sở, ngành, địa phương tổ chức đánh giá, phân hạng sản phẩm và theo dõi kết quả thực hiện các mục tiêu đề ra. Các địa phương sẽ chủ động rà soát tiềm năng, lựa chọn sản phẩm phù hợp, hỗ trợ các chủ thể hoàn thiện hồ sơ, nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển sản phẩm OCOP không chỉ góp phần hoàn thành các mục tiêu của chương trình mà còn thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, bảo tồn và phát huy các nghề truyền thống, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống nhân dân.
Với mục tiêu cụ thể, giải pháp đồng bộ cùng sự vào cuộc của các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân, Chương trình OCOP giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ tiếp tục trở thành động lực quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao giá trị nông sản và xây dựng thương hiệu đặc sản Ninh Bình ngày càng có uy tín, sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu và phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững của Ninh Bình.
Nguyễn Kiên
