Theo số liệu mới công bố từ cơ quan thống kê, tổng lượng ô tô mới bổ sung cho thị trường trong tháng 5 đạt khoảng 76.800 xe, bao gồm xe sản xuất, lắp ráp trong nước và xe nhập khẩu nguyên chiếc. So với tháng trước, nguồn cung toàn thị trường tăng hơn 13%, phản ánh kỳ vọng phục hồi sức mua cũng như sự chủ động của doanh nghiệp trong việc chuẩn bị nguồn hàng cho giai đoạn cao điểm tiêu dùng giữa năm.
Trong đó, xe sản xuất và lắp ráp trong nước tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt thị trường. Các doanh nghiệp nội địa xuất xưởng khoảng 53.700 xe trong tháng 5, tăng gần 5% so với tháng trước và tăng khoảng 40% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây cũng là mức sản lượng cao nhất kể từ đầu năm 2026 đến nay.
Lũy kế 5 tháng đầu năm, tổng sản lượng ô tô sản xuất trong nước đạt khoảng 232.100 xe, tăng hơn 26% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy ngành công nghiệp ô tô nội địa đang duy trì đà phục hồi khá mạnh sau giai đoạn thị trường gặp nhiều khó khăn về sức mua và áp lực chi phí.
Đáng chú ý, khoảng cách giữa xe lắp ráp trong nước và xe nhập khẩu ngày càng nới rộng. Trong tháng 5, lượng xe nhập khẩu nguyên chiếc về Việt Nam ước đạt hơn 23.100 xe với tổng giá trị khoảng 548 triệu USD. Dù tăng mạnh gần 40% về lượng so với tháng trước, quy mô xe nhập vẫn thấp hơn đáng kể so với xe sản xuất trong nước.
Chênh lệch hơn 30.000 xe cho thấy cán cân nguồn cung đang nghiêng rõ về phía các doanh nghiệp sản xuất nội địa. Điều này phản ánh xu hướng gia tăng nội địa hóa và mở rộng công suất của nhiều hãng xe đang hoạt động tại Việt Nam.
Theo giới phân tích, trong bối cảnh cạnh tranh trên thị trường ô tô ngày càng gay gắt, việc tăng tỷ lệ lắp ráp trong nước giúp doanh nghiệp chủ động nguồn cung, giảm chi phí vận chuyển và tối ưu chuỗi logistics. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp các hãng xe duy trì lợi thế về giá bán khi người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm với chi phí sở hữu xe.
Đặc biệt, xu hướng chuyển dịch sang xe điện, xe hybrid và các dòng xe phổ thông đang thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư mạnh hơn vào hệ thống sản xuất trong nước. Việc sở hữu nhà máy lắp ráp nội địa không chỉ giúp rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp linh hoạt điều chỉnh chiến lược kinh doanh theo nhu cầu tiêu dùng.
Ngoài yếu tố thị trường, sự tăng trưởng của ngành ô tô nội địa còn mang ý nghĩa lớn đối với nền kinh tế. Công nghiệp ô tô được xem là ngành có tính lan tỏa cao khi liên quan trực tiếp đến nhiều lĩnh vực như cơ khí, điện tử, vật liệu, logistics và công nghiệp hỗ trợ.
Sản lượng xe tăng đồng nghĩa nhu cầu về linh kiện, phụ tùng, dịch vụ vận tải và lao động kỹ thuật cũng tăng theo. Điều này góp phần thúc đẩy hoạt động của chuỗi doanh nghiệp phụ trợ trong nước, tạo thêm việc làm và gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp.
Bên cạnh đó, việc mở rộng sản xuất nội địa còn giúp giảm áp lực nhập khẩu, cải thiện cán cân thương mại và nâng cao mức độ tự chủ của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam. Đây là mục tiêu đã được đặt ra trong nhiều năm nhằm xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ đủ năng lực cạnh tranh trong khu vực.
Tuy vậy, các chuyên gia cũng cho rằng, ngành ô tô Việt Nam vẫn đối mặt nhiều thách thức trong quá trình phát triển dài hạn. Tỷ lệ nội địa hóa của nhiều dòng xe vẫn còn thấp, quy mô thị trường chưa đủ lớn để tối ưu chi phí sản xuất và cạnh tranh với các trung tâm sản xuất ô tô lớn trong khu vực.
Ngoài ra, áp lực cạnh tranh từ xe nhập khẩu, đặc biệt từ các thị trường ASEAN và Trung Quốc, sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới khi xu hướng xe điện phát triển mạnh và thuế quan dần được cắt giảm theo các hiệp định thương mại.
Dù vậy, với đà phục hồi hiện nay cùng xu hướng mở rộng đầu tư sản xuất của nhiều doanh nghiệp lớn, thị trường ô tô Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì tăng trưởng tích cực trong thời gian tới, trong đó khu vực sản xuất nội địa nhiều khả năng vẫn giữ vai trò chủ đạo.
Nam Sơn i
