OCOP lan tỏa mạnh mẽ, khẳng định vai trò trụ cột kinh tế nông thôn
Sau nhiều năm triển khai, Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đã tạo được sức lan tỏa rộng khắp. Tính đến cuối năm 2025, cả nước có gần 17.400 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên. Hơn 9.300 chủ thể tham gia chương trình, trong đó 40% là phụ nữ và gần 20% là người dân tộc thiểu số, cho thấy tính bao trùm và tác động xã hội tích cực của chương trình đối với cộng đồng nông thôn.
Hoạt động OCOP ngày càng được tổ chức bài bản, gắn với xúc tiến thương mại và chuyển đổi số. Hiện có hơn 4.000 sản phẩm OCOP được gắn mã QR để truy xuất nguồn gốc; gần 3.000 sản phẩm được phân phối trên các sàn thương mại điện tử như Postmart, Voso, Shopee và Lazada.
Thực tế cho thấy 60,7% chủ thể OCOP có doanh thu tăng bình quân 17,6% mỗi năm; 42,3% mở rộng quy mô lao động. Những con số này khẳng định hiệu quả rõ nét của OCOP trong thúc đẩy kinh tế nông thôn, góp phần chuyển dịch cơ cấu sản xuất theo hướng nâng cao giá trị gia tăng.
Đáng chú ý, doanh thu từ du lịch gắn với OCOP và làng nghề đạt hơn 25.000 tỷ đồng mỗi năm, chiếm khoảng 15% tổng giá trị sản xuất khu vực nông thôn. Việc kết hợp giữa sản phẩm đặc trưng địa phương với trải nghiệm du lịch đã giúp nhiều vùng quê “thay da đổi thịt”, tạo thêm sinh kế và gìn giữ nghề truyền thống.
Nhiều sản phẩm OCOP như gạo ST25, cà-phê rang xay, tinh dầu quế, hạt điều, mật ong rừng, chè thảo mộc… đã xuất khẩu tới hơn 60 quốc gia, từng bước khẳng định thương hiệu nông sản Việt trên thị trường quốc tế.
Hướng tới OCOP theo vùng và chuỗi giá trị
Bước sang giai đoạn 2026–2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường định hướng chuyển từ OCOP “theo sản phẩm” sang OCOP “theo vùng và chuỗi giá trị”, nhằm nâng cao tính liên kết, quy mô và sức cạnh tranh.
Mục tiêu đến năm 2030, cả nước có 20.000 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên; trong đó có 150 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao cấp quốc gia. Đây được xem là bước tiến quan trọng để nâng tầm thương hiệu nông sản Việt Nam, gắn sản xuất với tiêu chuẩn chất lượng cao và thị trường xuất khẩu bền vững.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm như hoàn thiện cơ chế, chính sách; phối hợp các bộ, ngành xây dựng nghị định riêng về phát triển OCOP và du lịch nông thôn; nghiên cứu cơ chế ưu đãi về đất đai, tín dụng, lao động và công nghệ cho các chủ thể tham gia chương trình.
Song song đó, ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số được xem là động lực then chốt. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu số quốc gia về OCOP và du lịch nông thôn sẽ phục vụ truy xuất nguồn gốc, quản lý chất lượng, kết nối thương mại điện tử, góp phần minh bạch hóa thông tin và nâng cao giá trị sản phẩm.
Với nền tảng đã đạt được và định hướng phát triển rõ ràng, OCOP và du lịch nông thôn đang từng bước trở thành động lực quan trọng trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, mở ra cơ hội phát triển toàn diện cho kinh tế nông thôn Việt Nam trong giai đoạn mới.
Phương Thảo
