Sáng 18/6, Quốc hội họp phiên toàn thể, thảo luận về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi). Tại phiên thảo luận này, nhiều ý kiến tập trung xoay quanh các nội dung quy định đối với nhà chung cơ cũ, sở hữu nhà ở cho người nước ngoài mua nhà tại Việt Nam… Nhiều ý kiến tán thành việc xây dựng Quỹ Phát triển nhà ở ở các địa phương.

Theo Bộ Xây dựng, Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) có 2 điểm đổi mới liên quan đến sở hữu nhà ở được dư luận quan tâm. Đó là việc bỏ quy định sở hữu chung cư có thời hạn 70 năm. Bên bán và bên mua có thể thỏa thuận việc bán nhà ở trong một thời gian nhất định cho bên mua trong hợp đồng mua bán… Nhà chung cư có thời hạn sử dụng theo cấp độ công trình, khi hết thời hạn thì cơ quan cấp tỉnh có trcsh nhiệm kiểm định lại chất lượng, trường hợp còn an toàn thì tiếp tục sử dụng. Trường hợp khi hết thời hạn mà chất lượng không còn bảo đảm an toàn thì chủ sở hữu phải có trách nhiệm phá dỡ để xây dựng lại, nếu không phá dỡ Nhà nước có quyền cưỡng chế.

Ngoài ra là vấn đề tăng thời gian sở hữu nhà ở cho người nước ngoài mua nhà tại Việt Nam. Theo Dự thảo luật, nhiều điều kiện cho người nước ngoài mua nhà tại Việt Nam được nới lỏng. Cụ thể, ở quy định đối với cá nhân nước ngoài thì được sở hữu nhà ở theo thỏa thuận trong hợp đồng mua bán nhà ở, nhưng tối đa không quá 50 năm, kể từ ngày được cấp Giấy Chứng nhận và có thể được gia hạn theo quy định của pháp luật Việt Nam nếu có nhu cầu. Dự thảo lần này cũng đề xuất cho phép tổ chức cá nhân nước ngoài đầu tư xây dựng nhà ở theo dự án để bán, cho thuê, cho thuê mua tại Việt Nam.

Liên quan đối tượng được sở hữu nhà ở tại Việt Nam, nhiều ý kiến tán thành việc mở rộng như Dự thảo luật. Đại biểu (ĐB) Hồ Thị Thủy (Vĩnh Phúc) tán thành mở rộng quyền sở hữu nhà ở cho đối tượng người VIệt Nam định cư ở nước ngoài, người nước ngoài được nhập cảnh vào Việt Nam, song cũng cho rằng cần quy định chặt chẽ hơn, chẳng hạn như tỷ lệ được sở hữu nhà ở của người nước ngoài trong một khu vực, một chung cư cụ thể, để bảo đảm kiểm soát về an ninh – trật tự, quốc phòng – an ninh.

ĐB Trần Văn Tấn (Tiền Giang) quan tâm đến quy định về thời điểm chuyển quyền sở hữu nhà ở trong các trường hợp chuyển nhượng/thừa kế/tặng/cho… là thời điểm nhà ở được đăng ký tại cơ quan quản lý có thẩm quyền. “Riêng hợp đồng giao dịch về nhà ở phải quy định cụ thể hơn, cụ thể là bổ sung thời điểm hiệu lực của hợp đồng. Loại phải công chứng, chứng thực thì tính từ thời điểm công chứng, chứng thực. Loại không bắt buộc công chứng, chứng thực thì tính từ thời điểm giao kết hợp đồng theo pháp luật dân sự. Có như vậy mới bảo đảm sự thống nhất với Luật Đất đai 2013 và Bộ luật Dân sự”, ông Tấn góp ý.

Tuy nhiên, cũng về vấn đề này, ĐB Trần Văn Minh (Quảng Ninh) lại tán thành phương án do Chính phủ đề xuất, theo đó thời điểm chuyển quyền sở hữu nhà ở được quy định theo 4 trường hợp, có trường hợp là kể từ khi bên mua, bên thuê mua đã thanh toán đủ tiền mua, thuê mua nhà ở; có trường hợp kể từ khi bên nhận tặng cho, bên nhận đổi nhân bàn giao nhà ở; kể từ khi mở thừa kế theo pháp luật về thừa kế… Theo ĐB Trần Văn Minh, quy định cụ thể hơn sẽ giúp các chủ sở hữu thực hiện được đầy đủ các quyền của mình đối với nhà ở khi thực hiện xong giao dịch; đồng thời hạn chế được các rủi ro cho người nhận quyền sở hữu nhà ở khi chưa được nhà nước công nhận quyền sở hữu nhà ở.

Quyền sở hữu loại nhà ở chung cư và việc cải tạo, xây dựng lại nhà ở chung cư đã hết hạn sử dụng cũng là vấn đề được nhiều ĐB quan tâm cho ý kiến. ĐB Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh) yêu cầu ghi rõ trong luật thời hạn sử dụng nhà ở chung cư phù hợp tuổi thọ công trình, khi hết hạn sử dụng ai là người có trách nhiệm di dời, xây lại để bảo đảm an toàn cho người dân.

Chia sẻ mối quan tâm này, ĐB Nguyễn Minh Quang (Hà Nội) cho biết, các dự án phá dỡ, cải tạo chung cư cũ hiện nay rất vướng mắc do không thể đạt được sự đồng thuận của tất cả các chủ sở hữu từng căn hộ trong chung cư. Vì thế, “cần xác định rõ khi chung cư hết hạn sử dụng, xuống cấp thì xử lý như thế nào, được bao nhiêu phần trăm chủ sở hữu căn hộ đồng thuận thì được tiến hành. Thậm chí phải có chế tài với những đối tượng cố tình cản trở để bảo đảm các chung cư xuống cấp phải được phá dỡ, tránh xảy ra sự cố đáng tiếc”.

ĐB Trần Du Lịch (TP. HCM) nhận xét, Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) còn quá rườm rà. “Chú ý rằng việc có nhà ở và sở hữu nhà ở là hoàn toàn khác nhau. Vấn đề sở hữu nhà ở thì không nên đưa vào đây mà để pháp luật dân sự quy định. Luật này chỉ nên tập trung vào chính sách phát triển nhà ở và quản lý nhà ở”. Về các vấn đề cụ thể, ĐB này đặc biệt quan tâm đến loại hình nhà ở công vụ và nhà ở xã hội. Theo ông Trần Du Lịch, hai loại hình này cần được đầu tư bằng ngân sách Nhà nước, “cân đối rõ ràng và không được bán”. Phải quy định rõ ràng trách nhiệm, nghĩa vụ của người sử dụng nhà công vụ, có chế tài xử lý khi cố tình không trả lại nhà công vụ. Với nhà xã hội, chỉ sử dụng để cho thuê không đặt vấn đề bán, nếu đã bán thì phải tính đúng, tính đủ theo giá thị trường. Ngoài ra, cần có thêm các chính sách khuyến khích phát triển nhà ở thương mại giá rẻ.

Tại phiên thảo luận, nhiều ý kiến tán thành việc xây dựng Quỹ Phát triển nhà ở ở các địa phương và đề xuất dành toàn bộ tiền thu từ xổ số kiến thiết cho quỹ này.

Theo Thời nay