Sau đợt kiểm toán báo cáo tài chính năm 2014, một số ngân hàng đã gây bất ngờ khi kết quả lợi nhuận "lao dốc" thảm hại do tín dụng tăng thấp, nợ xấu lớn... Dù các năm trước đó, ngân hàng đều ghi nhận con số lợi nhuận hàng nghìn tỷ đồng.

Nợ xấu lớn và xử lý khó khăn nên các ngân hàng cũng rất thận trọng khi xây dựng chỉ tiêu kinh doanh năm 2015. Trong đó, mục tiêu lợi nhuận được duy trì ở mức hợp lý mà dành ưu tiên cho mục tiêu tăng trưởng, xử lý nợ xấu, trích dự phòng rủi ro, mở rộng hoạt động kinh doanh…

Lợi nhuận giảm có đáng sợ?

Như trường hợp Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank), kết quả kinh doanh năm 2014 khiến không ít cổ đông lo ngại, giới ngân hàng xì xầm bàn tán.

Theo báo cáo tài chính, thu nhập lãi thuần của Eximbank đạt 2.710 tỷ đồng, lợi nhuận trước dự phòng rủi ro tín dụng là 937,8 tỷ đồng, giảm 17% so với năm trước. Nhưng, lợi nhuận trước thuế bị giảm mạnh, tới 91%, chỉ đạt 68,7 tỷ đồng và lãi sau thuế vỏn vẹn có 56 tỷ đồng.

So với thời kỳ đỉnh cao, lợi nhuận vượt trên 2.139 tỷ đồng (năm 2012) hay chí ít cũng được 659 tỷ đồng (năm 2013), thì kết quả trên hẳn là khiến cổ đông thất vọng. Tỷ lệ nợ xấu cũng tăng mạnh từ 1,98% lên tới 2,46% (cuối năm 2014), tương ứng con số 2.460 tỷ đồng. Chi phí dự phòng rủi ro tăng gần gấp đôi, lên tới 588,8 tỷ đồng.

Chia sẻ với người viết, một lãnh đạo cấp chi nhánh của Eximbank, cho rằng lợi nhuận "kém đẹp" so với các năm trước là do ngân hàng đã thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về việc phân loại nợ xấu, trích lập dự phòng rủi ro theo quy định, nhằm đảm bảo an toàn hoạt động...

"Lợi nhuận giảm không đáng ngại, mà có ý nghĩa tích cực hơn khi ngân hàng tuân thủ quy định về dư nợ, rủi ro hoạt động. Khi xử lý được nợ xấu, nguồn dự phòng rủi ro được hoàn nhập sẽ chính là lợi nhuận "để dành" cho các năm sau"- Vị này chia sẻ. Cùng quan điểm này, lãnh đạo cấp cao của Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) cũng không ngại khi nói về những con số lợi nhuận ít ỏi trên báo cáo tài chính năm 2014. Năm 2013, lợi nhuận trước thuế chỉ đạt 60 tỷ đồng và tăng gấp đôi lên 121,5 tỷ đồng trong năm 2014.

Một số ngân hàng đã gây bất ngờ khi kết quả lợi nhuận "lao dốc" thảm hại do tín dụng tăng thấp, nợ xấu lớn...

Nhưng, điều ghi nhận là trong vòng 3 năm sau hợp nhất, SCB đã tập trung xử lý nợ xấu, cải thiện các chỉ số tài chính, tỷ lệ an toàn vốn… Cùng với biện pháp tăng dư nợ cho vay (tín dụng tăng tới 50,6%), SCB đã bán cho Công ty VAMC khoảng 11.000 tỷ đồng nợ xấu, trích dự phòng rủi ro 1.400 tỷ đồng (tính đến cuối năm 2014).

Năm qua, SCB đã xử lý được hơn 1.000 tỷ đồng nợ xấu, giảm tỷ lệ nợ xấu về mức 0,5% dư nợ so với mức kỷ lục 7,2% hồi cuối năm 2012. Dự kiến, SCB cần xử lý khoảng 5.000 tỷ đồng nợ xấu trong năm 2015.

"Các cổ đông cũng thắc mắc, không vui vì lợi nhuận thấp. Nhưng, ngân hàng phải dùng lợi nhuận để trích lập dự phòng nợ xấu, nợ bán đi và sau này, khi xử lý xong thì lợi nhuận lại tăng mạnh"- Vị lãnh đạo SCB chia sẻ.

Chiến lược thận trọng!

Năm 2013, SCB đã bán cho VAMC hơn 7.108 tỷ đồng, tương ứng phải trích lập 20% trong năm đầu tiên, tức có khoảng 1.421 tỷ đồng lợi nhuận "để dành". Mùa Đại hội cổ đông năm ngoái, rất nhiều cổ đông ngạc nhiên, chất vấn lãnh đạo các ngân hàng về chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cao, tăng đầu tư mở rộng mạng lưới và hoạt động M&A với công ty tài chính, ngân hàng khác. Thế nhưng, chỉ tiêu lợi nhuận và cổ tức lại đi xuống. Lãnh đạo ngân hàng đều có chung quan điểm: tập trung nguồn lực để xử lý nợ xấu, dành ưu tiên cho cải thiện chỉ số tài chính và tuân thủ nghiêm quy định của NHNN.

Còn đến giờ, áp lực xử lý nợ xấu vẫn còn "đeo bám" cùng với yêu cầu khắt khe hơn của NHNN thì mục tiêu lợi nhuận có tiếp tục phải "nhịn"? Điều này sẽ là chủ đề "nóng" mà nhiều cổ đông quan tâm, cần lời giải thích rõ ràng của lãnh đạo ngân hàng.

Tại kỳ Đại hội cổ đông năm 2015 tới, Ngân hàng TMCP Sài Gòn- Công thương (SaigonBank) chỉ trình cổ đông kế hoạch lợi nhuận khiêm tốn là 50 tỷ đồng, giảm 80% so với số thực hiện năm 2014 (đạt 230 tỷ đồng).

Trong khi đó, các chỉ tiêu kinh doanh khác lại tăng cao, như: huy động tăng 24%, lên 15.000 tỷ đồng, tín dụng tăng 7% lên 12.000 tỷ đồng, tỷ lệ nợ xấu kiểm soát dưới 3%. Và SaigonBank cũng trình cổ đông chấp thuận kế hoạch tăng vốn lên 4.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, sau thời gian tự tái cơ cấu, SaigonBank chưa có sự bứt phá trong hoạt động kinh doanh (tín dụng chỉ tăng 5,27% đạt 11.232 tỷ đồng, huy động tăng 10,36%, nợ xấu giảm còn 2,08%...). Thông tin được tiết lộ gần đây là SaigonBank có khả năng sẽ sáp nhập với Vietcombank để hình thành một ngân hàng lớn, tăng hiệu quả hoạt động.

Cùng được tự thực hiện tái cơ cấu, Ngân hàng NamABank hiện đang gây chú ý với khả năng sẽ sáp nhập với Eximbank. Gần đây, NamAbank cũng công bố thông tin nhiều hơn về hoạt động kinh doanh, kế hoạch niêm yết với những số liệu khả quan.

Năm 2014, NamABank gây bất ngờ với mức lợi nhuận trước thuế 242 tỷ đồng và tỷ lệ nợ xấu thấp 1,4%. Do đó, chỉ tiêu năm 2015 của ngân hàng cũng tăng mạnh, tín dụng tăng 26% và mục tiêu lợi nhuận đạt 360 tỷ đồng. Và dự kiến sẽ thực hiện niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán.

Theo Hải Hà (TBKD)