Theo báo cáo ngày 25/9 của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương, thị trường hàng hóa trong nước quý III/2026 nhìn chung duy trì ổn định. Nguồn cung các mặt hàng thiết yếu cơ bản được bảo đảm, hoạt động lưu thông, phân phối qua các kênh truyền thống và hiện đại diễn ra thông suốt, không ghi nhận tình trạng khan hiếm hàng hóa hay biến động bất thường về cung - cầu trên diện rộng.
Tuy nhiên, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Một số mặt hàng thực phẩm tươi sống, rau củ và dịch vụ vận tải có thời điểm tăng giá cục bộ do ảnh hưởng của thời tiết và chi phí đầu vào.
Trong quý III, lực lượng quản lý thị trường đã tiến hành kiểm tra 11.916 vụ, qua đó xử lý 9.354 vụ vi phạm. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 100,5 tỷ đồng; 108 vụ việc được chuyển sang cơ quan điều tra để tiếp tục xem xét, xử lý theo quy định.
Nhu cầu tiêu dùng tăng theo mùa vụ cũng kéo theo nguy cơ phát sinh vi phạm tại nhiều nhóm hàng có sức mua lớn. Đáng chú ý là thực phẩm, đồ uống, hàng tiêu dùng nhanh, điện máy, thời trang, sách giáo khoa, văn phòng phẩm, đồ dùng học tập và các sản phẩm phục vụ Tết Trung thu.
Các hành vi vi phạm được phát hiện chủ yếu liên quan đến kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; hàng nhập lậu; hàng giả, hàng giả mạo nhãn hiệu; vi phạm quy định về nhãn hàng hóa, an toàn thực phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, kinh doanh xăng dầu và thương mại điện tử.
Riêng trong quý III, trị giá hàng hóa bị tịch thu, tiêu hủy đạt 29,8 tỷ đồng. Trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả là 33,3 tỷ đồng.
Thương mại điện tử tiếp tục là địa bàn phức tạp
Cùng với các kênh kinh doanh truyền thống, hoạt động mua bán hàng hóa trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và thông qua livestream tiếp tục phát triển mạnh. Đặc điểm của phương thức kinh doanh này đang đặt ra không ít khó khăn cho công tác kiểm tra, kiểm soát.
Hoạt động quảng cáo, nhận đơn và thanh toán có thể diễn ra hoàn toàn trên môi trường số, trong khi hàng hóa lại được cất giữ tại kho hoặc các điểm tập kết riêng biệt trước khi giao đến khách hàng qua dịch vụ chuyển phát. Điều này khiến việc xác định người bán, nguồn gốc hàng hóa và địa điểm lưu giữ hàng vi phạm trở nên phức tạp hơn.
Một số đối tượng còn sử dụng đồng thời nhiều tài khoản mạng xã hội, gian hàng hoặc phiên livestream để quảng cáo và nhận đơn; thường xuyên thay đổi tài khoản, địa điểm kinh doanh cũng như phương thức thanh toán. Có trường hợp kho hàng nằm tách biệt hoàn toàn với địa điểm quảng cáo, buộc lực lượng chức năng phải đồng thời xác minh cả trên không gian mạng và tại thực địa.
Trước tình hình này, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước phối hợp với các Sở Công Thương chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường rà soát các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, nền tảng livestream và website bán hàng. Song song với đó là việc xác minh kho hàng, điểm tập kết, cơ sở kinh doanh và các đơn vị chuyển phát có liên quan.
Kết quả, trong quý III/2026, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 215 vụ vi phạm trong lĩnh vực thương mại điện tử, thu nộp ngân sách nhà nước 3,5 tỷ đồng.
Bộ Công Thương cũng tiếp tục hoàn thiện các giải pháp phòng, chống hàng giả và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên các nền tảng số trong giai đoạn 2026-2030, trong đó chú trọng trách nhiệm của nền tảng, người bán cũng như hoạt động kinh doanh qua livestream.
Xử lý 6.466 vụ liên quan hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ
Chống hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của lực lượng quản lý thị trường.
Trong quý III, hoạt động kiểm tra tập trung vào những nhóm hàng có nguy cơ vi phạm cao như mỹ phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thuốc, sữa, thực phẩm, thời trang, giày dép, túi xách, linh kiện điện tử và các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu.
Phạm vi kiểm tra cũng được mở rộng, không chỉ dừng ở các điểm bán lẻ mà còn hướng tới kho hàng, điểm tập kết, địa điểm trung chuyển và cơ sở tổ chức livestream bán hàng.
Bên cạnh hoạt động kiểm tra trực tiếp, lực lượng chức năng tăng cường phối hợp với các chủ thể quyền, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và các đơn vị liên quan nhằm nhận diện dấu hiệu giả mạo, xác minh nguồn gốc và thực hiện giám định hàng hóa khi cần thiết.
Qua triển khai chuyên đề chống hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 6.466 vụ, thu nộp ngân sách nhà nước gần 64,642 tỷ đồng.
Các vi phạm chủ yếu được phát hiện gồm sản xuất, kinh doanh hàng giả; hàng giả mạo nhãn hiệu; hàng xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ và vi phạm các quy định về ghi nhãn hàng hóa.
Phương Di (t/h)
