(TH&CL) Thống kê từ NHNN cho biết, đến hết tháng 12/2013, tăng trưởng tín dụng của hệ thống NH đạt khoảng 12%, do nhu cầu vay vốn của DN và người tiêu dùng tăng cao. Nguồn vốn lưu động của các NHTM vào thời điểm này cũng khá dồi dào, nhiều gói cước với lãi suất hấp dẫn được tung ra chào đón khách hàng. Tuy nhiên, việc giải ngân cũng không dễ dàng và nhiều khách hàng đang bị rối với các chiêu hạ lãi suất…

Ảnh minh họa

Hạ lãi suất để tháo vốn

Thời điểm cuối năm, nhu cầu vay vốn của các DN và cá nhân tăng mạnh nhưng bên cạnh đó, thói quen gửi tiết kiệm cuối năm của người dân cũng tăng cao. Mặt khác, do giá vàng chênh lệch trong nước và thế giới vẫn cao, tỷ giá ngoại tệ vẫn chưa thực sự hấp dẫn người dân, thì gửi tiết kiệm VNĐ đang là một xu hướng được người dân tin cậy. Bởi vậy, càng về cuối năm, nguồn vốn của các NHTM càng lớn, do một lượng tiền nhàn rỗi không nhỏ của người dân chảy vào. Chính vì vậy, các NHTM đua nhau giải ngân để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, lưu thông nguồn vốn. Một số gói giải ngân lãi suất thấp được tung ra, sẵn sàng chào đón khách hàng.

Cụ thể, mới đây ABBank đã tung ra gói tín dụng 1.500 tỷ đồng dành cho DN bổ sung vốn, với lãi suất cho vay chỉ 7,9%/năm. Tương tự, HDBank cũng đang cung ra thị trường gói tín dụng 1.000 tỷ đồng, lãi suất từ 8 - 8,5%/năm và gói 70 triệu USD lãi suất 3,2%/năm, mục đích cho vay bổ sung vốn lưu động cho các DN, phục vụ hoạt động và các dự án sản xuất kinh doanh của DN. MBBank cũng dành gói tín dụng 700 tỷ đồng lãi suất ưu đãi 7%/năm cho các DN với thời hạn vay tối đa 4 tháng, giải ngân trước 31/1/2014…

Thông thường các gói giải ngân, lãi suất ưu đãi, thời điểm cuối năm đều có thời hạn vay ngắn từ 1 - 6 tháng. Những gói giải ngân này đáp ứng được nhu cầu vay bổ sung vốn để kinh doanh thời điểm trước và sau Tết nguyên đán cho các DN. Đối với người tiêu dùng, các gói cho vay ngắn hạn cũng đáp ứng nhu cầu tiêu dùng thiết thực cho một bộ phận không nhỏ các khách hàng có nhu cầu mua sắm đồ đạc, trang thiết bị hay sửa sang nhà cửa dịp cuối năm.

Tuy nhiên, với những DN muốn bổ sung vốn hay các cá nhân có nhu cầu vay tiêu dùng thì vấn đề tiên quyết để vay được vốn vẫn là điều kiện “cần và đủ” để trở thành khách hàng uy tín của các NHTM. Theo chị Nguyễn Thị Tuyến, nhân viên tư vấn NH VPBank thì khách hàng tư nhân có thể vay tiêu dùng bằng lương tối thiểu 3 triệu đồng/tháng và sổ bảo hiểm hạn mức trên 3 triệu đồng/năm với hạn mức bảo hiểm đã đóng từ một năm trở lên.

Khách hàng vẫn khó tiếp cận…

Trong vai một khách hàng cá nhân, chúng tôi đến hỏi NH Bảo Việt thủ tục vay vốn từ hợp đồng bảo hiểm của chính tập đoàn Bảo Việt, thì được nhân viên tư vấn tài chính của NH Bảo Việt cho biết, NH chỉ chấp  nhận cho khách hàng vay là đại lý bảo hiểm (người bán bảo hiểm) của tập đoàn, chứ không cho khách hàng có hợp đồng bảo hiểm vay. BaoVietBank cũng không giải ngân cho khách hàng vay vốn bằng lương, lý do loại hình giải ngân này rất khó kiểm soát rủi ro.

Chị Trần Thị Thanh (trú tại Phủ Lý, Hà Nam) cho biết, lương chính của chị được hơn 5 triệu đồng/tháng, cộng phụ cấp các khoản, thu nhập cũng được hơn 6 triệu đồng/tháng. Do nhu cầu tiêu dùng cuối năm, chị muốn vay 50 triệu đồng bằng sổ lương, nhưng đi đến 2 – 3 NH, chị đều được hướng dẫn rất nhiều thủ tục, ngoài thủ tục cá nhân cần thiết, có NH còn yêu cầu chị xin xác nhận của lãnh đạo cơ quan, đồng ý và chịu trách nhiệm cho nhân viên của cơ quan vay tiền từ NH. Thấy rắc rối, lại e ngại sếp khó tính, nên chị Thanh đành từ bỏ ý định vay vốn.

Lý giải sự “khó và dễ” giữa các NH, cũng như sự chênh lệch lãi suất cho vay, anh Thắng, nhân viên tư vấn của NH Đông Á cho hay: Hiện trên thị trường cũng không ít NH cho vay dễ dãi, nới lỏng điều kiện vay, nhưng bù lại khách hàng phải trả cho các NHTM này lãi suất cao hơn các NH có thủ tục chặt chẽ rất nhiều. Theo anh Thắng điều kiện bắt buộc khách hàng vay vốn bằng lương phải xin xác nhận của thủ trưởng cơ quan là đúng, để đảm bảo mức thu nhập, đồng thời cũng muốn các cơ quan giúp NH quản lý và có trách nhiệm kiểm soát khách hàng cùng NH để tiện thu hồi vốn. Tuy nhiên, việc cơ quan, nhất là các DN tư nhân xác thực mức thu nhập của khách hàng nhiều khi lại không chính xác…

Thực tế cho thấy, nhu cầu giải ngân cuối năm của khách hàng và các NH đều lớn. Nhưng ngay trong hệ thống liên NH cũng chưa thực sự thống nhất về lãi suất cho vay. Một số NHTM thực dương về tín dụng chấp nhận giải ngân với lãi suất thấp dưới trần, vừa để tháo vốn, vừa giữ chân khách hàng. Tuy nhiên, với mức lãi suất cho vay thấp, họ lại phải siết điều kiện cho vay chặt để tránh rủi ro. Một số NHTM khác dễ dãi thủ tục thì lại áp lãi suất cao. Các gói giải ngân cuối năm thường chỉ là các gói thời hạn ngắn, việc lần lữa thủ tục, điều kiện giải ngân giữa khách hàng với các NHTM khiến các gói giải ngân không thực hiện được theo đúng tiến độ và mức độ giải ngân.

Chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu: “Không còn cách nào khác là các NH phải tự linh động, tự khảo sát, định giá tài sản vay vốn và quay vòng nguồn vốn. Việc hạ lãi suất thấp hơn mức trần để giành khách hàng không phải là cách làm hay, chỉ nên áp dụng theo thời vụ. Bài toán cho các NHTM chạy đua hạ lãi suất là vừa phải cắt giảm chi phí hoạt động, đồng thời phải có giải pháp thu hút khoảng 20% – 25% nguồn vốn không kỳ hạn, với mức lãi suất thấp…”.

Nguyễn Hạnh