Bộ Tài chính vừa ban hành Kế hoạch vay, trả nợ công năm 2026, trong đó đáng chú ý là việc xác định cụ thể hạn mức phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh đối với các tổ chức tài chính chính sách nhằm bảo đảm an toàn nợ công và kiểm soát nghĩa vụ nợ dự phòng.

Theo kế hoạch, Ngân hàng Phát triển Việt Nam được phép phát hành trái phiếu Chính phủ bảo lãnh với hạn mức tối đa 2.910 tỷ đồng trong năm 2026. Mức này tương ứng đúng bằng giá trị gốc trái phiếu đến hạn phải thanh toán trong năm.

Cách xác định hạn mức theo nguyên tắc “phát hành gắn với trả nợ” cho thấy cơ quan quản lý tiếp tục duy trì định hướng không làm gia tăng nghĩa vụ nợ bảo lãnh ròng của Nhà nước. Điều này đồng nghĩa phần vốn huy động mới chủ yếu phục vụ tái cơ cấu nghĩa vụ nợ đến hạn thay vì mở rộng dư nợ mới.

Trong nhóm tổ chức được cấp bảo lãnh, Ngân hàng Chính sách xã hội có hạn mức phát hành thấp hơn đáng kể, tối đa 251 tỷ đồng trong năm 2026.

Khoảng cách lớn giữa hai hạn mức phản ánh khác biệt về quy mô huy động vốn, cơ cấu danh mục tín dụng và nhu cầu vốn trung dài hạn giữa hai định chế tài chính chính sách. Trong khi VDB vẫn gắn với các chương trình tín dụng đầu tư phát triển có quy mô lớn, Ngân hàng Chính sách xã hội chủ yếu phục vụ các chương trình tín dụng ưu đãi an sinh với cơ chế vốn đặc thù hơn.

Theo Bộ Tài chính, việc quy định chi tiết hạn mức phát hành trái phiếu bảo lãnh nằm trong tổng thể chiến lược quản lý nợ công theo hướng chặt chẽ hơn, đặc biệt trong bối cảnh dư địa tài khóa cần được ưu tiên cho ổn định vĩ mô và bảo đảm an toàn tài chính quốc gia.

Một điểm đáng chú ý khác là trong năm 2026, Chính phủ không bố trí hạn mức bảo lãnh cho các khoản vay mới của doanh nghiệp trong nước và nước ngoài. Nguyên nhân là các chương trình, dự án trước đây đã hoàn tất quá trình rút vốn, không phát sinh nhu cầu bảo lãnh mới.

Chính sách này cho thấy xu hướng thu hẹp dần bảo lãnh Chính phủ đối với khu vực doanh nghiệp, chuyển sang kiểm soát rủi ro chặt hơn và hạn chế phát sinh nghĩa vụ nợ tiềm ẩn từ khu vực ngoài ngân sách.

Việc tiếp tục kiểm soát hạn mức bảo lãnh được kỳ vọng góp phần duy trì các chỉ tiêu nợ công trong ngưỡng an toàn, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay và trách nhiệm tài chính của các đơn vị thụ hưởng.

Phương Thảo(t/h)