Theo kế hoạch, hoạt động hậu kiểm sẽ bao quát toàn bộ chuỗi sản xuất – kinh doanh – lưu thông thực phẩm. Các khâu từ nguồn gốc nguyên liệu, vận chuyển, bảo quản đến sản xuất, chế biến, nhập khẩu và phân phối trên thị trường đều thuộc diện giám sát. Cơ quan chức năng cũng chú trọng kiểm soát việc sử dụng phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, hương liệu, phẩm màu; ngăn chặn thực phẩm giả, hàng nhập lậu, không rõ xuất xứ hoặc quá hạn sử dụng.
Một điểm nhấn trong năm 2026 là tăng cường lấy mẫu kiểm nghiệm, nhất là đối với các sản phẩm có nguy cơ gây ngộ độc cao và nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Các sản phẩm hỗ trợ cải thiện huyết áp, đường huyết, mỡ máu, xương khớp, sinh lý nam hay kiểm soát cân nặng sẽ được ưu tiên kiểm tra, nhằm phát hiện hành vi pha trộn hoạt chất cấm.
Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và quảng cáo thực phẩm, công tác hậu kiểm tập trung vào việc tuân thủ quy định về công bố sản phẩm, đăng ký bản công bố hợp quy, tự công bố sản phẩm và hồ sơ kiểm nghiệm theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Việc đáp ứng điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm cũng được rà soát cả ở các cơ sở thuộc diện và không thuộc diện cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện.
Thực phẩm nhập khẩu tiếp tục nằm trong diện giám sát chặt chẽ. Hoạt động hậu kiểm sẽ ưu tiên các lô hàng thuộc diện miễn kiểm tra nhà nước hoặc áp dụng phương thức kiểm tra giảm, nhằm bảo đảm không phát sinh kẽ hở trong quản lý. Song song đó, việc ghi nhãn, quảng cáo và truy xuất nguồn gốc thực phẩm cũng được tăng cường kiểm tra.
Đáng chú ý, quảng cáo thực phẩm trên internet và môi trường mạng sẽ là trọng điểm thanh tra, đặc biệt với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, sản phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt và sản phẩm dành cho trẻ dưới 36 tháng tuổi. Hoạt động kinh doanh đa cấp và thương mại điện tử liên quan đến thực phẩm cũng được đưa vào diện giám sát.
Với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố, cơ quan chức năng sẽ kiểm tra điều kiện bảo đảm an toàn, nguồn gốc nguyên liệu, việc sử dụng phụ gia, cũng như công tác bảo đảm an toàn tại bếp ăn tập thể khu công nghiệp, trường học, khu du lịch, lễ hội và sự kiện lớn.
Khi phát hiện vi phạm, các đoàn hậu kiểm sẽ xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Ngoài phạt tiền, cơ quan có thẩm quyền có thể đình chỉ hoạt động, tịch thu tang vật, thu hồi hoặc tiêu hủy sản phẩm, thậm chí thu hồi giấy chứng nhận đã cấp.
Số liệu năm 2025 cho thấy, ngành y tế đã kiểm tra hơn 334.000 cơ sở, phát hiện hơn 20.700 cơ sở vi phạm, xử phạt gần 5.000 cơ sở với tổng số tiền trên 33 tỷ đồng. Lực lượng công an cũng phát hiện hơn 7.400 vụ vi phạm, trong đó nhiều vụ bị khởi tố hình sự liên quan đến sản xuất, buôn bán thực phẩm giả.
Với kế hoạch hậu kiểm năm 2026, cơ quan quản lý đặt mục tiêu siết chặt kỷ cương, nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật, qua đó bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp tuân thủ quy định.
Nam Sơn (t/h)
