Theo Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, năm 2025, lực lượng chức năng cả nước đã phát hiện, xử lý hơn 123.000 vụ vi phạm, giảm 10% so với năm trước. Tuy nhiên, tổng số tiền thu nộp ngân sách đạt trên 15.300 tỷ đồng, tăng 4,4%; số vụ bị khởi tố hình sự và số đối tượng liên quan cũng gia tăng, cho thấy tính chất và quy mô vi phạm ngày càng nghiêm trọng.
Thực tế này phản ánh một nghịch lý: số vụ việc giảm nhưng giá trị hàng hóa và mức độ tinh vi của hành vi vi phạm lại tăng. Tại các tuyến biên giới trọng điểm như Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, hoạt động buôn lậu vẫn diễn biến phức tạp. Các đối tượng lợi dụng chính sách thương mại thông thoáng, dịch vụ logistics và chuyển phát nhanh để chia nhỏ lô hàng, hợp thức hóa giấy tờ, che giấu nguồn gốc xuất xứ.
Ở thị trường nội địa, tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong các lĩnh vực dược phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, thiết bị điện tử có xu hướng gia tăng. Đặc biệt, trên không gian mạng, các đối tượng quảng cáo sản phẩm dưới mác “hàng xách tay”, “hàng tồn kho thanh lý” để đánh lừa người tiêu dùng. Khi bị phát hiện, họ nhanh chóng xóa dấu vết, thay đổi tài khoản, gây khó khăn cho công tác điều tra, xử lý.
Phát biểu tại hội nghị tổng kết công tác năm 2025, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh, số vụ việc được phát hiện chưa phản ánh đầy đủ thực tế vi phạm; vẫn còn tình trạng buông lỏng quản lý, thậm chí bao che ở một số nơi. Vì vậy, cần đề cao trách nhiệm người đứng đầu, gắn kết quả chống buôn lậu, hàng giả với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị, địa phương.
Để nâng cao hiệu quả đấu tranh, các lực lượng chức năng phải duy trì kiểm tra, kiểm soát thường xuyên, xử lý nghiêm các đường dây, ổ nhóm có tổ chức theo phương châm “xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”. Đồng thời, cần hoàn thiện khung pháp lý, khắc phục những bất cập, tăng cường liên thông dữ liệu, ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc và giám sát thị trường.
Bên cạnh nỗ lực của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng cũng đóng vai trò then chốt. Doanh nghiệp cần chủ động bảo vệ thương hiệu, đăng ký quyền sở hữu trí tuệ, phối hợp với lực lượng chức năng trong phát hiện và xử lý vi phạm. Người tiêu dùng cần nâng cao cảnh giác, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, nói không với hàng giả, hàng kém chất lượng.
Mỗi hành vi tiêu dùng có trách nhiệm chính là một “lá chắn” hữu hiệu trước vấn nạn buôn lậu và gian lận thương mại. Khi sản phẩm chính hãng được ưu tiên lựa chọn, khi hành vi vi phạm bị lên án mạnh mẽ, thị trường sẽ dần được làm trong sạch, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ sản xuất trong nước và quyền lợi chính đáng của người dân.
Nam Sơn (t/h)
