Tăng động giảm chú ý (ADHD) là gì?
ADHD là tên viết tắt của Attention Deficit Hyperactivity Disorder, nghĩa là rối loạn tăng động giảm chú ý. Đây là một rối loạn thuộc nhóm phát triển thần kinh, thường xuất hiện từ những năm đầu đời và trong một số trường hợp có thể kéo dài đến khi trưởng thành nếu không được kiểm soát phù hợp.
Biểu hiện của ADHD thường tập trung vào hai nhóm chính là thiếu chú ý và tăng động, bốc đồng.
Với nhóm thiếu chú ý, trẻ có thể thường xuyên mắc lỗi do bất cẩn, khó theo đuổi và hoàn thành nhiệm vụ, dễ quên sách vở hoặc đồ dùng học tập. Trẻ cũng khó duy trì sự tập trung khi người khác nói chuyện, dễ xao nhãng trước những tác động từ môi trường xung quanh và thường không muốn thực hiện các hoạt động đòi hỏi phải tập trung trong thời gian dài.
Ở nhóm tăng động, bốc đồng, trẻ thường khó ngồi yên, liên tục cử động tay chân, chạy nhảy hoặc leo trèo trong những tình huống không phù hợp. Một số trẻ có xu hướng nói quá nhiều, thường chen ngang lời người khác hoặc khó kiên nhẫn chờ đến lượt.
Những biểu hiện này không chỉ tác động đến kết quả học tập mà còn có thể khiến trẻ gặp khó khăn trong quá trình giao tiếp và xây dựng các mối quan hệ xã hội.
Cho đến nay, nguyên nhân chính xác dẫn đến rối loạn tăng động giảm chú ý vẫn chưa được xác định đầy đủ. Ngoài yếu tố về di truyền, một số nghiên cứu cũng ghi nhận trẻ ADHD có thể có những khác biệt nhất định về cấu trúc cũng như chức năng của một số vùng não. Ngoài ra, nguy cơ ADHD còn được nhắc đến ở những trẻ sinh non, trẻ có mẹ sử dụng thuốc lá hoặc rượu bia trong thai kỳ, hay trẻ thường xuyên tiếp xúc với môi trường có các chất độc hại. Những yếu tố này có khả năng ảnh hưởng đến quá trình phát triển của hệ thần kinh trung ương, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện rối loạn.
Cách kiểm soát ADHD cho trẻ
ADHD là một rối loạn mang tính mãn tính và hiện chưa có phương pháp giúp loại bỏ hoàn toàn tình trạng này. Tuy vậy, các biểu hiện của ADHD có thể được kiểm soát nếu trẻ được áp dụng những phương pháp hỗ trợ phù hợp.
Thông thường, quá trình can thiệp cần phối hợp nhiều giải pháp nhằm giảm những hành vi không phù hợp, cải thiện khả năng tập trung và nâng cao chất lượng cuộc sống của trẻ.
Điều trị bằng thuốc
Một số loại thuốc kích thích thần kinh được sử dụng khá phổ biến trong kiểm soát ADHD. Nhóm thuốc này có thể giúp cải thiện sự tập trung và giảm mức độ tăng động ở một số trẻ. Tuy nhiên, quá trình dùng thuốc cần có sự chỉ định và theo dõi của bác sĩ bởi trẻ có thể gặp một số phản ứng không mong muốn như tim đập nhanh, tăng huyết áp hoặc những ảnh hưởng về tâm lý.
Can thiệp tâm lý và điều chỉnh hành vi
Thông qua các chương trình can thiệp phù hợp, trẻ có thể được rèn luyện kỹ năng xã hội, học cách kiểm soát cảm xúc, giảm căng thẳng và từng bước cải thiện khả năng thích nghi với môi trường xung quanh. Cha mẹ cũng cần được hướng dẫn để hiểu rõ đặc điểm của trẻ, từ đó có phương pháp giao tiếp, giáo dục và đồng hành phù hợp hơn.
Điều chỉnh lối sống
Trẻ nên được duy trì chế độ ăn cân bằng, bổ sung đầy đủ rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế sử dụng quá nhiều thực phẩm chứa đường. Bên cạnh đó, cha mẹ nên khuyến khích trẻ vận động thường xuyên, duy trì thời gian ngủ hợp lý và hạn chế tiếp xúc quá lâu với điện thoại, máy tính hoặc các thiết bị điện tử.
Sử dụng thảo dược và dưỡng chất hỗ trợ
Ở trẻ tăng động, sự mất cân bằng trong hoạt động của vỏ não và hệ thần kinh có thể khiến trẻ gặp khó khăn trong việc kiểm soát cảm xúc và hành vi.
Do đó, một trong những hướng hỗ trợ hiện nay là góp phần cân bằng giữa quá trình hưng phấn và ức chế của hệ thần kinh. Có thể hình dung cơ chế này tương tự như hệ thống đèn tín hiệu giao thông. Khi hai quá trình được điều hòa tốt hơn, hoạt động thần kinh có thể ổn định hơn, qua đó hỗ trợ hạn chế tình trạng tăng động quá mức, khó kiểm soát hành vi hoặc rối loạn giấc ngủ.
Một số thảo dược đã được nghiên cứu và sử dụng với mục đích hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh, trong đó có:
Đinh lăng: Có vai trò hỗ trợ điều hòa hoạt động thần kinh và khả năng học tập. Đinh lăng còn được nhắc đến với tác dụng an thần nhẹ, phù hợp trong hỗ trợ những trẻ thường xuyên gặp vấn đề về giấc ngủ.
Bạch quả (Ginkgo biloba): Hỗ trợ tăng cường tuần hoàn máu não, qua đó góp phần cải thiện khả năng ghi nhớ và tập trung.
Thăng ma: Có vai trò hỗ trợ ổn định trạng thái tinh thần, từ đó góp phần hạn chế tình trạng cáu kỉnh, bốc đồng và những bất ổn về hành vi ở trẻ.
Ngoài các thành phần thảo dược, một số dưỡng chất như Taurine, Coenzyme Q10, vitamin nhóm B và acid folic cũng tham gia vào nhiều hoạt động liên quan đến dẫn truyền thần kinh, cung cấp dưỡng chất cho não và hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh.
Rối loạn tăng động giảm chú ý có thể tạo ra nhiều khó khăn đối với cả trẻ và gia đình. Tuy nhiên, việc nhận biết sớm, can thiệp đúng hướng và kiên trì kết hợp nhiều giải pháp có thể giúp trẻ từng bước cải thiện khả năng tập trung, kiểm soát hành vi, ổn định cảm xúc và thích nghi tốt hơn trong học tập cũng như sinh hoạt hằng ngày.
Ngọc Ánh
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Vương Não Khang - Hỗ trợ cải thiện giấc ngủ ở trẻ hay tăng động  Thành phần: Cao Đinh lăng, Cao Thăng ma, Natri succinate, Taurine, Chiết xuất Ginkgo biloba, Vitamin B6, Acid folic. Công dụng:
Đối tượng sử dụng: Trẻ em khó ngủ, mất ngủ do tăng động, trẻ em cần tăng cường hoạt chất cho não bộ. Hướng dẫn sử dụng:
Hòa tan lượng cốm trong gói với nửa ly nước, nên uống trước bữa ăn 30 phút hoặc sau bữa ăn 1 giờ, nên dùng 1 đợt liên tục từ 3 - 6 tháng để có kết quả. Tiếp thị và phân phối: Công ty Cổ phần kinh doanh dịch vụ và thương mại Nam Phương. Địa chỉ: Số 173 Phố Chùa Láng - Phường Láng Thượng - Quận Đống Đa - Thành phố Hà Nội. Giấy phép XNQC: 2211/2020/XNQC-ATTP. (*) Sản phẩm hiện có bán tại các nhà thuốc trên toàn quốc. (*) Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. |
