Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh đã ký ban hành Quyết định phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong quá trình tái định vị và nâng tầm phát triển của Tây Ninh, đặc biệt trong bối cảnh tỉnh vừa hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính, mở rộng không gian phát triển và đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng.
Hình thành Trung tâm chính trị - hành chính mới
Theo quy hoạch, Tây Ninh định hướng phát triển dựa trên lợi thế vị trí cửa ngõ kết nối vùng Đông Nam Bộ với Đồng bằng sông Cửu Long và khu vực Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng. Không gian phát triển của tỉnh được tổ chức theo hướng hiệu quả, gắn với các trục động lực, hành lang kinh tế và các cực tăng trưởng nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững.
Tầm nhìn đến năm 2050, Tây Ninh phấn đấu trở thành tỉnh công nghiệp – dịch vụ phát triển, hội nhập sâu vào chuỗi giá trị khu vực Đông Nam Á. Nền công nghiệp hướng tới hiện đại, thông minh và sinh thái; ngành dịch vụ, thương mại và du lịch phát triển mạnh; nông nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, thông minh và bền vững, bảo đảm nguồn nguyên liệu chất lượng cao cho chế biến và xuất khẩu. Đồng thời, tỉnh xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh hấp dẫn, hệ thống quản trị công hiệu quả và nâng cao chất lượng đời sống người dân.
Đặc biệt, trong điều chỉnh quy hoạch chiến lược hình thành Trung tâm chính trị - hành chính mới của tỉnh tại khu vực phía Bắc đô thị Đức Hòa - Hậu Nghĩa. Đây được xem là bước đi mang tính Tây Ninh đột phá nhằm chia sẻ chức năng với khu vực lõi trung tâm hiện hữu và tạo ra một cực tăng trưởng mới.
Vị trí này được lựa chọn dựa trên khả năng kết nối chiến lược với vùng Đông Nam Bộ và TP. HCM. Hình thành một hệ sinh thái đồng bộ sẽ được thiết lập. Trong đó, hạ tầng quản trị là trung tâm đổi mới sáng tạo cấp tỉnh sẽ được đặt tại khu vực này để làm hạt nhân điều phối hệ sinh thái khoa học công nghệ. Hạ tầng xã hội sẽ được phát triển đồng bộ các thiết chế văn hóa, thể thao và y tế hiện đại.
Đồng thời, Quy hoạch tỉnh Tây Ninh đến năm 2030 sau điều chỉnh cũng xác định 3 trung tâm đóng vai trò là các cực tăng trưởng chính: Trong đó, trung tâm Tân Ninh – Long Hoa được xác định là hạt nhân về văn hóa, y tế và dịch vụ du lịch mang đậm bản sắc vùng Đông Nam Bộ.
Trung tâm Tân An - Long An là trung tâm thương mại, dịch vụ hiện đại, giá trị gia tăng cao, công nghiệp, công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số, giáo dục, đào tạo, y tế, đô thị thông minh.
Trung tâm Đức Hoà - Hậu Nghĩa là trung tâm động lực mới để phát triển thành Trung tâm hành chính - chính trị mới của tỉnh; là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ, logistics, công nghệ cao, công nghệ số, công nghệ số tập trung, giáo dục, đào tạo, y tế.
Do đó, Tây Ninh ưu tiên hoàn thành các công trình trọng điểm như Vành đai 4 TP. HCM, cao tốc TP. HCM - Tây Ninh - Đồng Tháp và đường kết nối hành lang Mộc Bài - Xuyên Á. Đặc biệt, tỉnh đang nghiên cứu nối dài tuyến đường sắt đô thị từ TP. HCM tới Tây Ninh để tăng cường kết nối liên vùng.
Đến năm 2030, Tây Ninh đặt mục tiêu trở thành tỉnh phát triển năng động, xanh và bền vững, với tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 10–10,5%/năm. GRDP bình quân đầu người dự kiến đạt 8.000–8.500 USD, kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp – xây dựng chiếm khoảng 55–56%, dịch vụ 26–27%, nông nghiệp 13–14%.
Quy hoạch cũng xác định ba đột phá chiến lược gồm: Cải cách hành chính và cải thiện môi trường đầu tư; phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao; phát triển hạ tầng và tổ chức lại không gian phát triển. Đây là những yếu tố nền tảng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo chiều sâu.
3 trục động lực, 3 vùng kinh tế, 6 hành lang trong phát triển kinh tế xã hội
Theo Quyết định phê duyệt điều chỉnh quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 của tỉnh Tây Ninh, các trục động lực được thiết kế để kết nối các trung tâm đô thị với hệ thống vành đai, cao tốc và các đường tỉnh, tạo thành khung xương vững chắc cho nền kinh tế, gồm: Trục động lực số 5A (vành đai biên giới) gắn liền với Quốc lộ N1 và đường tuần tra biên giới. Đây là trục liên kết Đông - Tây quan trọng, không chỉ hỗ trợ bảo đảm quốc phòng - an ninh mà còn thúc đẩy an sinh xã hội cho vùng biên mậu.
Trục động lực số 5B (kết nối xuyên tâm) gắn với tuyến đường Tân An - Bình Hiệp và Quốc lộ 62. Trục này đóng vai trò then chốt trong việc kết nối các khu kinh tế cửa khẩu trực tiếp với các trung tâm đô thị lớn, tạo luồng lưu thông hàng hóa thông suốt.
Trục động lực số 6 (Trục kết nối mới), tuyến đường mới được quy hoạch để tối ưu hóa khả năng tiếp cận của các huyện, thị xã với các trục giao thông đối ngoại lớn như Vành đai 4 TP. HCM và các tuyến cao tốc.
Một vành đai biên giới gắn với tuyến Quốc lộ 14C, đường tuần tra biên giới và liên kết chặt chẽ với tuyến N1 là hành lang hỗ trợ bảo đảm quốc phòng - an ninh và an sinh xã hội cho vùng biên mậu.
Đồng thời, ba vùng vùng kinh tế - xã hội được tỉnh Tây Ninh xác định cho chiến lược phát triển đến năm 2030, trong đó có: Vùng phát triển công nghiệp, dịch vụ, đô thị hỗ trợ quá trình phát triển mở rộng của TP. HCM, gắn với đường Vành đai 3, Vành đai 4, hành lang Mộc Bài – TP. HCM, hành lang TP. HCM - Mỹ Tho - Cần Thơ.
Vùng phát triển kinh tế cửa khẩu, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, du lịch sinh thái, gắn với tuyến cao tốc 02, vùng Đồng Tháp Mười và vùng biên giới phía Tây.
Vùng phát triển năng lượng tái tạo - năng lượng sạch, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, du lịch sinh thái, phát triển theo mô hình kinh tế xanh, bền vững, gắn với khu vực Hồ Dầu Tiếng, Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát và vùng biên giới phía Bắc.
Bên cạnh đó, tỉnh Tây Ninh cũng xác định 6 hành lang kinh tế là mạch máu giao thương liên vùng đến năm 2026, cụ thể: Thứ nhất là hành lang kinh tế số 1A gắn với tuyến đường Vành đai 3 TP. HCM; phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ, kết nối tới sân bay quốc tế Long Thành và cảng Cái Mép - Thị Vải.
Thứ hai là hành lang kinh tế số 1B gắn với tuyến đường Vành đai 4 TP. HCM, mở rộng phát triển từ tuyến đường Vành đai 3; phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ, kết nối tới cảng Hiệp Phước, cảng quốc tế Long An.
Thứ ba là hành lang kinh tế số 2 gắn với cao tốc TP. HCM - Mộc Bài và cao tốc Gò Dầu - Xa Mát và Quốc lộ 22, Quốc lộ 22B.
Thứ tư là hành lang kinh tế số 3A gắn với cao tốc TP. HCM - Trung Lương, đường Hồ Chí Minh đoạn Đức Hòa - Mỹ An (Đồng Tháp), Quốc lộ 1A, kết nối vùng TP. HCM - Tây Ninh - vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Thứ năm là hàng lang kinh tế số 3B gắn với cao tốc TP. HCM – Tiền Giang - Bến Tre - Trà Vinh- Sóc Trăng, Quốc lộ 50, Quốc lộ 50B; kết nối vùng TP. HCM - Tây Ninh - vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Cuối cùng là hành lang kinh tế số 4 gắn với đường động lực (bao gồm đường bộ, đường sắt) đi từ Bàu Bàng kết nối đến cửa khẩu Mộc Bài, là một phần của hành lang Xuyên Á - Mộc Bài, kết nối tuyến Cái Mép - Bàu Bàng - Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài và khu vực Đông Nam Á.
Với việc Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 được điều chỉnh và phê duyệt sẽ mở ra định hướng phát triển mới cho địa phương, với mục tiêu khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế và nâng cao chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới.
Lê Thanh
