Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong tháng 1/2026, xuất khẩu cá tra của Việt Nam ghi nhận tín hiệu khởi sắc khi đạt khoảng 212 triệu USD, tăng 59% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này cho thấy nhu cầu nhập khẩu tại nhiều thị trường vẫn duy trì ở mức cao, đặc biệt trong giai đoạn tiêu dùng tăng mạnh dịp lễ hội đầu năm.
Trong đó, Trung Quốc tiếp tục là thị trường tăng trưởng nổi bật nhất. Kim ngạch xuất khẩu cá tra sang thị trường này đạt khoảng 68 triệu USD, tăng tới 135% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 32% tổng kim ngạch xuất khẩu. Mức tăng trưởng mạnh phần lớn đến từ nhu cầu tiêu thụ trong mùa lễ hội, trong khi năm nay Tết Âm lịch diễn ra muộn hơn nên hoạt động nhập khẩu trong tháng 1 cũng tăng mạnh.
Tại thị trường Mỹ, xuất khẩu cá tra đạt khoảng 20 triệu USD trong tháng 1/2026, tăng 13% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 9% tổng kim ngạch. Điều này cho thấy nhu cầu tại thị trường này đang có dấu hiệu phục hồi, dù chưa thực sự bứt phá. Trong bối cảnh cạnh tranh và áp lực giá vẫn còn, mức thuế đối ứng 20% tại Mỹ cũng khiến các nhà nhập khẩu thận trọng hơn trong việc đặt hàng.
Brazil đang nổi lên như một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của cá tra Việt Nam. Trong tháng 1/2026, kim ngạch xuất khẩu sang Brazil đạt khoảng 18 triệu USD, tăng 47% so với cùng kỳ và chiếm 8,7% tổng kim ngạch. Đà tăng ổn định tại thị trường Nam Mỹ này cho thấy dư địa mở rộng vẫn còn lớn, nhất là khi cá tra ngày càng được người tiêu dùng chấp nhận trong phân khúc thủy sản thịt trắng có giá cạnh tranh.
Xét theo khu vực, Trung Quốc và Hong Kong tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch khoảng 72 triệu USD, tăng 129% so với cùng kỳ và chiếm 34% tổng xuất khẩu. Khối CPTPP đạt khoảng 37 triệu USD, tăng 52%, trong đó các thị trường nổi bật gồm Mexico với 11 triệu USD, Anh 6 triệu USD và Nhật Bản 5 triệu USD.
Khu vực ASEAN đạt khoảng 20 triệu USD, tăng 49%, tiếp tục là thị trường tiêu thụ ổn định trong khu vực. Trong khi đó, EU đạt 15 triệu USD, tăng 17%, phản ánh đà phục hồi còn chậm tại các thị trường cao cấp. Trung Đông ghi nhận kim ngạch khoảng 14 triệu USD, tăng 50%, cho thấy dư địa mở rộng tại nhóm thị trường này vẫn khá tích cực.
Về cơ cấu sản phẩm, xuất khẩu cá tra của Việt Nam vẫn tập trung chủ yếu ở nhóm hàng đông lạnh thuộc mã HS03. Trong tháng 1/2026, giá trị xuất khẩu nhóm này đạt khoảng 209 triệu USD, chiếm tới 98,4% tổng kim ngạch và tăng 61% so với cùng kỳ. Trong đó, cá tra phi lê đông lạnh (HS0304) đạt khoảng 175 triệu USD, tăng 62% và tiếp tục là mặt hàng chủ lực. Nhóm cá tra đông lạnh, khô và các sản phẩm như bong bóng cá đạt khoảng 34 triệu USD, tăng 53%.
Ngược lại, các sản phẩm cá tra chế biến sâu thuộc mã HS16 mới đạt khoảng 3 triệu USD, chiếm 1,6% tổng kim ngạch và gần như đi ngang so với cùng kỳ. Điều này cho thấy ngành cá tra vẫn còn nhiều dư địa để nâng tỷ trọng các sản phẩm giá trị gia tăng trong thời gian tới.
Trong bối cảnh thị trường Mỹ có những thay đổi về chính sách thương mại, việc Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ một số mức thuế đối ứng và quyết định áp mức thuế chung 10% cho tất cả các quốc gia được cho là có thể hỗ trợ tâm lý thị trường. Với cá tra Việt Nam, việc điều chỉnh thuế phần nào giúp cải thiện lợi thế về giá, từ đó tạo thêm dư địa cạnh tranh tại thị trường Mỹ trong thời gian tới.
Hà Trần (t/h)
