Toàn cảnh bức tranh thương mại và cán cân xuất nhập khẩu
Dữ liệu sơ bộ mới nhất từ Cục Hải quan cho thấy, trong kỳ 1 tháng 2/2026 (từ ngày 1/2 đến ngày 15/2/2026), tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 41,67 tỷ USD, giảm 14,2% (tương ứng giảm 6,91 tỷ USD) so với kết quả thực hiện trong nửa cuối tháng 1/2026.
Tuy nhiên, tính lũy kế từ đầu năm đến hết ngày 15/2/2026, quy mô xuất nhập khẩu của cả nước đã đạt mốc 130,18 tỷ USD. Con số này tăng 36,9%, tương ứng mức tăng tuyệt đối là 35,07 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2025. Động lực chính cho sự tăng trưởng này tiếp tục đến từ khối doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tổng trị giá xuất nhập khẩu của nhóm doanh nghiệp FDI đạt 97,18 tỷ USD, tăng 50,4% (tương ứng tăng 32,56 tỷ USD).
Về cán cân thương mại hàng hóa, trong nửa đầu tháng 2/2026, thị trường ghi nhận mức thâm hụt 948 triệu USD. Tính chung từ đầu năm đến hết ngày 15/2/2026, cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam thâm hụt 2,9 tỷ USD.
Xuất khẩu duy trì đà tăng trưởng lũy kế ở các nhóm hàng chủ lực
Tổng trị giá hàng hoá xuất khẩu trong kỳ 1 tháng 2/2026 đạt 20,36 tỷ USD, giảm 18,8% (tương ứng giảm 4,72 tỷ USD) so với kỳ 2 tháng 1/2026. Sự sụt giảm diễn ra ở hầu hết các nhóm hàng xuất khẩu trọng điểm. Cụ thể, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện giảm 908 triệu USD (giảm 17,1%); điện thoại các loại và sản phẩm giảm 907 triệu USD (giảm 25,1%); máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng giảm 788 triệu USD (giảm 24,1%); gỗ và sản phẩm từ gỗ giảm 223 triệu USD (giảm 23,7%).
Mặc dù có sự chững lại trong ngắn hạn, tính đến hết ngày 15/2/2026, tổng trị giá xuất khẩu của cả nước vẫn đạt 63,64 tỷ USD, tăng 33,7% (tương ứng tăng 16,05 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2025. Đóng góp vào mức tăng chung là sự bứt phá của các nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo: máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 49,4%; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng tăng 42,5%; điện thoại các loại và linh kiện tăng 18,9%.
Khu vực doanh nghiệp FDI tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt trong hoạt động xuất khẩu. Trị giá xuất khẩu của nhóm FDI trong kỳ 1 tháng 2/2026 đạt 15,8 tỷ USD. Tính đến giữa tháng 2/2026, khối doanh nghiệp này xuất khẩu đạt 49,51 tỷ USD, tăng 45% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 78% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.
Nhập khẩu tăng mạnh nhằm phục vụ nhu cầu sản xuất
Đối với hoạt động nhập khẩu, kim ngạch trong kỳ 1 tháng 2/2026 đạt 21,31 tỷ USD, giảm 9,3% (tương ứng giảm 2,19 tỷ USD) so với nửa cuối tháng 1/2026. Sự sụt giảm chủ yếu ghi nhận ở các nhóm hàng: máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (giảm 5,2%); máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng (giảm 11,6%); chất dẻo nguyên liệu (giảm 18,3%).
Tuy nhiên, tính chung từ đầu năm đến hết ngày 15/2/2026, tổng trị giá nhập khẩu đạt 66,54 tỷ USD, tăng 40% (tương ứng tăng 19,02 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2025. Sự gia tăng này tập trung vào các nhóm nguyên vật liệu và máy móc phục vụ sản xuất. Trong đó, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng mạnh 62,3%; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng tăng 46,4% so với cùng kỳ năm trước.
Ở chiều nhập khẩu, khối doanh nghiệp FDI thực hiện mức trị giá 15,35 tỷ USD trong kỳ 1 tháng 2/2026. Lũy kế đến hết ngày 15/2/2026, tổng trị giá nhập khẩu của khối doanh nghiệp này đạt 47,67 tỷ USD, tăng 56,5% so với cùng kỳ năm 2025 và chiếm tỷ trọng 72% tổng trị giá nhập khẩu của toàn nền kinh tế.
Thành Nam
