Nhằm đánh giá thực trạng và định hướng phát triển cây dược liệu theo hướng bền vững, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lào Cai vừa tổ chức kiểm tra mô hình sản xuất tại Hợp tác xã Quế – Dược liệu Hưng Thịnh, xã Lương Thịnh.
Qua thực tế cho thấy, Hợp tác xã đang duy trì diện tích trồng quế kết hợp với các loại cây dược liệu dưới tán rừng như khôi nhung, thiên niên kiện. Bên cạnh đó, người dân còn phát triển trồng mạch môn trên đất bãi, vườn tạp và xen canh trong các vườn cây giai đoạn chưa khép tán. Các vùng trồng được quy hoạch phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, giúp cây sinh trưởng và phát triển ổn định.
Việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong chọn giống, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Đồng thời, Hợp tác xã tích cực liên kết với người dân để mở rộng vùng nguyên liệu, từng bước hình thành chuỗi sản xuất.
Không dừng lại ở sản xuất thô, Hợp tác xã đã đầu tư máy móc phục vụ sơ chế, bảo quản, qua đó nâng cao giá trị gia tăng. Một số sản phẩm từ quế và dược liệu bước đầu được thị trường đón nhận.
Mô hình kinh tế tổng hợp của hộ gia đình anh Nguyễn Trọng Nghĩa (thôn Khang Chính, xã Lương Thịnh) – thành viên liên kết của Hợp tác xã – là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của hướng đi này.
Gia đình anh Nguyễn Trọng Nghĩa hiện có 2,5 ha quế là cây trồng chủ lực; 0,8 ha cây ăn quả đã được chuyển đổi từ bưởi Diễn sang ghép chanh từ năm 2024 và bước đầu cho hiệu quả kinh tế tích cực. Ngoài ra, gia đình trồng thử nghiệm 0,3 ha thiên niên kiện dưới tán rừng và 0,4 ha bạch môn, sau hơn một năm đều sinh trưởng tốt.
Song song với trồng trọt, mô hình chăn nuôi gà thả vườn được duy trì với quy mô khoảng 50 con/lứa, mỗi năm 2 lứa. Tổng thu nhập từ mô hình vườn rừng kết hợp chăn nuôi đạt khoảng 300–400 triệu đồng/năm.
Đáng chú ý, hộ gia đình chú trọng sản xuất theo hướng hữu cơ, tận dụng phân chuồng ủ hoai mục để chăm sóc cây trồng, đồng thời tuân thủ quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, góp phần bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy một số khó khăn như quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết tiêu thụ, sản phẩm chủ yếu tiêu thụ trong phạm vi địa phương. Đối với quế hữu cơ, dù đã triển khai nhưng hiệu quả kinh tế chưa cao. Người dân bày tỏ mong muốn có nhà máy chế biến tại địa phương nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và giảm phụ thuộc vào thương lái trung gian.
Qua kiểm tra, đoàn công tác đánh giá Hợp tác xã đã tổ chức sản xuất tương đối bài bản, người dân từng bước nâng cao nhận thức trong áp dụng quy trình kỹ thuật. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những hạn chế như sản xuất chưa đồng đều, chế biến sâu còn hạn chế, sản phẩm chưa đa dạng và thị trường tiêu thụ chưa ổn định.
Trong thời gian tới, Trung tâm khuyến nông tỉnh Lào Cai đề nghị Hợp tác xã cần tiếp tục mở rộng vùng trồng theo hướng tập trung; tăng cường liên kết sản xuất – tiêu thụ; chủ động tìm kiếm thị trường đầu ra. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, đặc biệt trong chế biến sâu; chú trọng xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và phát triển sản phẩm OCOP.
“Các cơ quan chuyên môn sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ về kỹ thuật và kết nối tiêu thụ, qua đó góp phần nâng cao giá trị sản phẩm dược liệu địa phương theo hướng bền vững”, đại diện Trung tâm khuyến nông tỉnh Lào Cai khẳng định.
Hải Minh
