Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 161 quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Theo đó, từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở sẽ tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng.
Việc điều chỉnh này không chỉ tác động đến tiền lương, phụ cấp mà còn kéo theo nhiều thay đổi về mức đóng, mức hưởng và các khoản trợ cấp trong hệ thống bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT).
Một trong những nhóm chịu tác động rõ nhất là người tham gia BHYT hộ gia đình.
Theo quy định hiện hành, người thứ nhất tham gia BHYT hộ gia đình đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở. Những người tiếp theo được giảm dần theo tỷ lệ quy định.
Sau khi áp dụng mức lương cơ sở mới từ ngày 1/7, người thứ nhất tham gia BHYT hộ gia đình sẽ đóng 113.850 đồng/tháng, tương đương khoảng 1,36 triệu đồng/năm. Người thứ hai đóng 79.695 đồng/tháng. Người thứ ba đóng 68.310 đồng/tháng. Người thứ tư đóng 56.925 đồng/tháng. Từ người thứ năm trở đi đóng 45.540 đồng/tháng.
So với hiện nay, mức đóng của tất cả thành viên hộ gia đình đều tăng tương ứng theo mức lương cơ sở mới.
Đối với học sinh, sinh viên, ngân sách nhà nước tiếp tục hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng BHYT.
Theo mức lương cơ sở mới, số tiền tối đa học sinh, sinh viên phải đóng từ ngày 1/7 sẽ là 56.925 đồng/tháng, tương đương khoảng 683.100 đồng/năm.
Tuy nhiên, tại nhiều địa phương có chính sách hỗ trợ thêm, mức đóng thực tế của người học có thể thấp hơn.
Theo Luật BHXH năm 2024, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu và tối đa bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Trong giai đoạn hiện nay, mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở.
Do đó, từ ngày 1/7, mức lương thấp nhất làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc là 2,53 triệu đồng/tháng, trong khi mức trần đóng BHXH tăng lên 50,6 triệu đồng/tháng.
Việc điều chỉnh mức trần nhằm bảo đảm nguyên tắc đóng - hưởng và duy trì tính bền vững của quỹ BHXH trong dài hạn.
Không chỉ mức đóng tăng, nhiều khoản trợ cấp BHXH cũng sẽ được điều chỉnh tăng tương ứng từ ngày 1/7.
Cụ thể, trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi tăng từ 4,68 triệu đồng lên 5,06 triệu đồng. Trợ cấp mai táng tăng từ 23,4 triệu đồng lên 25,3 triệu đồng.
Đối với trợ cấp tuất hằng tháng, mỗi thân nhân được hưởng mức bằng 50% lương cơ sở, tương ứng tăng từ 1,17 triệu đồng lên 1,26 triệu đồng/tháng. Trường hợp không có người trực tiếp nuôi dưỡng, mức hưởng bằng 70% lương cơ sở, tăng từ 1,63 triệu đồng lên 1,77 triệu đồng/tháng.
Theo Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, việc điều chỉnh mức đóng và mức hưởng theo lương cơ sở mới nhằm bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống chính sách an sinh xã hội, đồng thời cải thiện quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm.
Cơ quan BHXH cũng khuyến nghị người dân, người lao động, học sinh, sinh viên và các hộ gia đình chủ động theo dõi thời hạn sử dụng thẻ BHYT, cập nhật mức đóng mới từ ngày 1/7 để tránh gián đoạn quyền lợi bảo hiểm.
Phương Thảo(t/h)
